Đề xuất tăng chuẩn trợ giúp xã hội lên 600.000 đồng/tháng

Bộ Y tế đang dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 76/2024/NĐ-CP ngày 1/7/2024.

Theo Bộ Y tế, mức chuẩn trợ giúp xã hội hiện hành theo các nghị định liên quan vẫn còn thấp, chưa bảo đảm mức sống tối thiểu và thiếu tương đồng với các chính sách an sinh khác như bảo hiểm xã hội, giảm nghèo hay ưu đãi người có công.

Cụ thể, mức chuẩn 500.000 đồng/tháng hiện chỉ tương đương 22,7% chuẩn nghèo khu vực nông thôn và 17,8% chuẩn nghèo khu vực đô thị, theo quy định mới tại Nghị định số 351/2025/NĐ-CP. Theo nghị định này, chuẩn nghèo ở khu vực nông thôn là 2,2 triệu đồng/tháng, còn ở khu vực đô thị là 2,8 triệu đồng/tháng.

Bộ Y tế cho biết, trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giai đoạn 2024-2026 tăng bình quân trên 3,5%/năm, dự kiến tăng gần 12% sau 3 năm, đặc biệt nhóm hàng lương thực tăng nhanh, việc giữ nguyên mức trợ cấp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội đang khiến đời sống của nhóm thụ hưởng ngày càng khó khăn.

Không chỉ vậy, hệ thống chính sách hiện hành cũng còn khoảng trống lớn về định mức chi phí sinh hoạt, chăm sóc và nuôi dưỡng đối tượng bảo trợ xã hội. Theo Bộ Y tế, hiện chưa có quy định đồng bộ về định mức chi phí sinh hoạt chi tiết như trang phục, đồ dùng cá nhân, chăm sóc sức khỏe, học tập, phục hồi chức năng, vui chơi giải trí; đồng thời cũng thiếu định mức về đầu tư hạ tầng, sửa chữa và mua sắm trang thiết bị chuyên dụng cho các cơ sở trợ giúp xã hội.

"Sự thiếu hụt các căn cứ pháp lý này dẫn đến tình trạng phân bổ ngân sách giữa các địa phương và cơ sở không thống nhất, gây khó khăn trực tiếp cho công tác lập dự toán và quyết toán. Việc bổ sung các định mức này là yêu cầu cấp thiết để chuẩn hóa điều kiện chăm sóc tối thiểu, nâng cao chất lượng phục hồi chức năng và hỗ trợ đối tượng bảo trợ xã hội hòa nhập cộng đồng...." - Bộ Y tế cho hay.

Do đó, theo Bộ Y tế, việc sửa đổi, bổ sung các quy định bất cập tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, Nghị định số 76/2024/NĐ-CP và Nghị định số 176/2025/NĐ-CP là cần thiết để kịp thời đáp ứng yêu cầu an sinh xã hội, đồng thời không làm gián đoạn việc thực hiện các chính sách hiện hành. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý cũng được kỳ vọng sẽ tháo gỡ khó khăn cho các địa phương, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách trợ giúp xã hội trong tình hình mới.

Đề xuất tăng 20% mức chuẩn trợ giúp xã hội

Tại dự thảo nghị định, Bộ Y tế đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội và mức trợ cấp hưu trí xã hội từ 500.000 đồng/tháng lên 600.000 đồng/tháng, tương ứng tăng 20%.

Bộ Y tế cho rằng, nếu chỉ điều chỉnh tăng 8%, tức lên 540.000 đồng/tháng, thì mức trợ cấp này vẫn chưa đạt 25% chuẩn nghèo nông thôn và chưa đến 20% chuẩn nghèo đô thị. Trong khi đó, mức 600.000 đồng/tháng sẽ giúp tỷ lệ đáp ứng chuẩn nghèo tăng đáng kể, đạt 27,3% chuẩn nghèo nông thôn và 21,4% chuẩn nghèo đô thị.

Theo cơ quan soạn thảo, phương án này nhằm bảo đảm thực hiện lộ trình tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội trong mối tương quan với các chính sách xã hội khác, sự công bằng giữa các nhóm đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không để bỏ sót đối tượng; không ai bị bỏ lại phía sau.

Đồng thời, cụ thể hóa tinh thần Hiến pháp về quyền được bảo đảm an sinh xã hội, giúp đối tượng đủ khả năng chi trả các nhu cầu thiết yếu, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm chính sách an sinh. 

Bộ Y tế cũng cho biết, tùy theo khả năng cân đối của ngân sách, tốc độ tăng giá tiêu dùng và tình hình đời sống của đối tượng bảo trợ xã hội, cơ quan có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội cho phù hợp; bảo đảm tương quan chính sách đối với các đối tượng khác.

Đề xuất bổ sung hỗ trợ người cao tuổi có người phụng dưỡng nhưng không đủ khả năng

Tại dự thảo Nghị định, Bộ Y tế đề xuất bổ sung quy định đối với người cao tuổi có người phụng dưỡng nhưng không có khả năng kinh tế, sức khỏe. 

Theo Bộ Y tế, việc bổ sung quy định này về bản chất là sự kế thừa nhóm đối tượng đã được thụ hưởng ổn định từ quy định của Nghị định số 136/2013/NĐ-CP, do đó không tạo ra sự gia tăng đột biến về số lượng đối tượng trên phạm vi toàn quốc. 

Thực tế, tại 10/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã chủ động ban hành chính sách đặc thù để tiếp tục hỗ trợ nhóm này trong giai đoạn 2021-2025, vì vậy việc đưa vào Nghị định sửa đổi lần này chủ yếu nhằm thống nhất khung pháp lý chung, không gây áp lực mới lên tổng chi ngân sách nhà nước dành cho an sinh xã hội. 

Hơn nữa, số lượng người cao tuổi thuộc hộ nghèo đồng thời có người phụng dưỡng mất khả năng kinh tế hoặc sức khỏe chỉ chiếm một tỷ trọng rất nhỏ và có xu hướng giảm dần nhờ các chính sách giảm nghèo bền vững và độ bao phủ bảo hiểm xã hội ngày càng tăng. 

Việc xác định đối tượng sẽ được thực hiện chặt chẽ, dựa trên sự rà soát thực tế tại địa phương, đảm bảo hỗ trợ đúng diện, đúng điểm tựa, không làm phát sinh chi phí quản lý vận hành mới. Nguồn kinh phí thực hiện sẽ được cân đối trong dự toán chi thường xuyên hằng năm đã được phân bổ cho công tác bảo trợ xã hội, đảm bảo tính khả thi và bền vững của chính sách trong dài hạn.