Đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô: Bổ sung 31 cơ chế, chính sách thuộc 4 nhóm nội dung

Sáng 27/1, tại Kỳ họp thứ 31, HĐND TP Hà Nội khóa XVI, nhiệm kỳ 2021 - 2026 đã thông qua Nghị quyết về việc thông qua báo cáo, đề án thực hiện Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm và đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô.

Trong đó, trình bày Báo cáo Đánh giá một năm thi hành Luật Thủ đô số 39/2024/QH15, đề xuất cơ chế, chính sách sửa đổi Luật Thủ đô tại Kỳ họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, qua rà soát đánh giá, Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 với 7 chương, 54 điều đến nay đã có 5 điều bị bãi bỏ toàn bộ, 10 điều bị bãi bỏ một phần, sửa đổi, bổ sung về nội dung.

Các điều đang có hiệu lực có nhiều nội dung không còn là cơ chế đặc thù, vượt trội, do các Luật, Nghị quyết ban hành sau đã kế thừa đưa vào quy định của pháp luật và có nội dung quy định thuận lợi hơn. Một số quy định đặc thù hiện nay cho các địa phương, quy định đặc thù cho một số dự án lớn, quan trọng đã có những cơ chế, chính sách rất thuận lợi, vượt trội để triển khai thực hiện.

Đồng thời, một số điều khoản không còn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc sáp nhập, thay đổi địa giới hành chính các tỉnh, như quy định về vùng Thủ đô.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn, quy định của Luật Thủ đô hiện hành cần kịp thời thể chế hóa những chủ trương, chính sách lớn của Đảng theo tinh thần dự thảo văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, 7 nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị trong thời gian qua và Nghị quyết đại hội Đảng bộ TP lần thứ XVIII, giải quyết triệt để 5 “điểm nghẽn” của Thủ đô; hướng tới việc hoàn thiện thể chế đặc biệt, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô; đưa thể chế, pháp luật về Thủ đô trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ cho phát triển, tạo dư địa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế “hai con số”.

Tổng hợp kết quả rà soát, đánh giá cho thấy phần lớn nội dung trong 49 điều đang có hiệu lực cần thiết phải sửa đổi, bổ sung cơ bản nội dung của 34 điều và cập nhật thêm nhiều nội dung mới cần đưa vào quy định trong Luật Thủ đô.

Trên cơ sở đó, UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo rà soát, nghiên cứu, bước đầu đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Thủ đô hiện hành và bổ sung cơ chế, chính sách mới gồm 4 nhóm nội dung lớn với 31 cơ chế, chính sách cụ thể được xây dựng trong Đề cương dự thảo Luật với 5 chương, 41 điều.

Về định hướng sửa đổi Luật Thủ đô, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến thể chế hóa 4 nhóm cơ chế, chính sách với 31 cơ chế, chính sách cụ thể; tập trung vào một số nội dung trọng tâm.

Trong đó, về vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Thủ đô, khẳng định địa vị pháp lý đặc thù của Thủ đô là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia của Thủ đô; nơi đặt trụ sở của các cơ quan Trung ương của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế; là trung tâm lớn về kinh tế; dẫn đầu cả nước, vươn tầm khu vực và quốc tế về văn hoá, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, y tế và giao dịch quốc tế.

Khẳng định giá trị pháp lý của Luật Thủ đô là luật cơ bản, có tính chất đặc thù được ưu tiên áp dụng tại Thủ đô. TP được lựa chọn áp dụng quy định của pháp luật thuận lợi cho phát triển Thủ đô ở các luật ban hành sau Luật Thủ đô có quy định khác về cùng một vấn đề. Văn bản quy định chi tiết, văn bản thi hành Luật Thủ đô được quy định khác với các văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương.

Về thẩm quyền, tiếp tục phân quyền mạnh mẽ, toàn diện cho Thủ đô được chủ động, tự quyết, tự chịu trách nhiệm trong các lĩnh vực như chủ động quyết định về tổ chức, bộ máy, biên chế, tiền lương, thu nhập; chính sách phát triển, thu hút, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao.

Giao quyền xây dựng, ban hành thể chế, chính sách; được chủ động trong cơ cấu thu, chi ngân sách, quyết định các khoản tín dụng, lập các quỹ tài chính để phục vụ đầu tư phát triển; được phê duyệt dự án đầu tư, phương thức lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu, cơ chế thông thoáng, linh hoạt về giải ngân đầu tư....

Giao TP chủ động ban hành cơ chế quản lý, sử dụng, khai thác tài nguyên rừng, tài nguyên nước, tài nguyên khác; được chủ động quyết định tỷ lệ, cơ cấu sử dụng đất, việc chuyển đổi cơ cấu đất nông nghiệp và đất khác; biện pháp tái điều chỉnh đất đai; biện pháp bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giao đất, cho thuê đất…