Đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định điều kiện về thu nhập mua nhà ở xã hội

Bộ Xây dựng cho biết, qua gần 1,5 năm triển khai thực hiện các chính sách nhà ở xã hội (NƠXH) được quy định trong Luật Nhà ở năm 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành mặc dù kết quả về nguồn cung NƠXH đã được cải thiện rõ rệt nhưng việc tiếp cận NƠXH của người dân vẫn còn hạn chế, mà một trong các nguyên nhân dẫn tới hạn chế này là điều kiện thu nhập để được mua, thuê mua NƠXH (đang được quy định tại Điều 30 Nghị định 100).

Liên quan đến mức thu nhập, theo báo cáo của Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh thì đông đảo người dân tại khu vực đô thị có mức thu nhập khoảng 21 - 35 triệu đồng/tháng (đối với cá nhân) hoặc khoảng 41 - 55 triệu đồng/tháng (đối với vợ chồng) hoặc người độc thân nuôi con nhỏ có mức thu nhập khoảng 21 - 45 triệu đồng/tháng. Các đối tượng này không thuộc đối tượng được mua NƠXH theo quy định hiện nay nhưng lại không đủ khả năng tài chính để mua nhà ở thương mại hiện có mức giá quá cao.

Bên cạnh đó, sau thời điểm Nghị định 261 được ban hành, chính sách tiền lương đã có sự thay đổi theo hướng tăng lên, cụ thể:

Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động thì mức lương tối thiểu vùng mới tăng trung bình 7,2% (khoảng 250.000 - 350.000 đồng/tháng).

Dự kiến từ ngày 1/7/2026 sẽ điều chỉnh mức lương cơ sở tăng khoảng 8%, đưa mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên gần 2,53 triệu đồng/tháng (dự kiến tăng thêm khoảng 187.200 đồng/tháng), đồng thời gắn với việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp người có công, hỗ trợ, trợ cấp đối với các đối tượng bảo trợ xã hội và hỗ trợ, trợ cấp hưu trí xã hội.

Với mức điều chỉnh này thì dự kiến mức thu nhập hàng tháng của cả khối tư nhân và khối nhà nước sẽ thiết lập mặt bằng thu nhập mới, dẫn đến nhiều đối tượng sẽ có mức thu nhập vượt qua khung 20 triệu/người/tháng và nhóm đối tượng này sẽ không đủ điều kiện để được hưởng chính sách hỗ trợ về NƠXH.

Ngoài ra, trong thời gian qua, Bộ Xây dựng nhận được nhiều ý kiến, kiến nghị phản ánh của một số địa phương, tổ chức, cá nhân đề nghị nâng mức thu nhập của đối tượng hưởng chính sách hỗ trợ về NƠXH để tháo gỡ rào cản về thu nhập, tạo điều kiện cho người dân có thu nhập thấp chưa có nhà ở có thể tiếp cận, được mua, thuê mua NƠXH.

Do đó, tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo 93/TB-VPCP ngày 03/3/2026 của Văn phòng Chính phủ, Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định tại Điều 30 Nghị định 100 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 261 và Nghị định 54) theo hướng nâng mức thu nhập.

Cụ thể, dự thảo Nghị định đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 30 Nghị định 100 quy định điều kiện về thu nhập mua NƠXH như sau:

Đối với các đối tượng quy định tại các khoản 5, 6 và 8 Điều 76 của Luật Nhà ở thì phải bảo đảm điều kiện về thu nhập như sau:

Trường hợp người đứng đơn là người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân thì có thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 25 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.

Trường hợp người đứng đơn là người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân đang nuôi con dưới tuổi thành niên thì thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 35 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.

Trường hợp người đứng đơn đã kết hôn theo quy định của pháp luật thì người đứng đơn và vợ (chồng) của người đó có tổng thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 50 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.

Thời gian xác định điều kiện về thu nhập theo quy định tại điểm a, điểm b khoản này là trong 12 tháng liền kề, tính từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền thực hiện xác nhận.

Căn cứ điều kiện, mức thu nhập của từng khu vực trên địa bàn, chính sách ưu đãi về nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, số lượng người phụ thuộc theo quy định của pháp luật, UBND cấp tỉnh được quyết định hệ số điều chỉnh mức thu nhập quy định tại điểm a, điểm b khoản này nhưng không vượt quá tỷ lệ giữa thu nhập bình quân đầu người tại địa phương so với thu nhập bình quân đầu người của cả nước; quyết định chính sách khuyến khích tiếp cận NƠXH đối với đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về NƠXH có từ ba người phụ thuộc trở lên trong cùng một hộ gia đình.

Bộ Xây dựng cho biết, việc tăng mức thu nhập bình quân để được hưởng chính sách về NƠXH sẽ mở rộng đối tượng, giúp những người có thu nhập khoảng 25 triệu đồng/người/tháng có thể tiếp cận được NƠXH trong khi chưa đủ khả năng tài chính để mua nhà thương mại với giá cao; góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số; hỗ trợ thực hiện có hiệu quả Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 -2030”; góp phần cân bằng cung - cầu nhà ở, giảm giá nhà ở thương mại...