Đề xuất sớm ban hành chuẩn nghèo mới

Mở đầu phiên họp thứ 30, sáng 12-4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) khóa XII đã tiến hành giám sát chuyên đề việc thực hiện xóa đói, giảm nghèo qua Chương trình 135 giai đoạn 2 (2006-2010); việc quản lý, lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án liên quan trực tiếp đến xóa đói giảm nghèo trên địa bàn các xã đặc biệt khó khăn.

		Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng phát biểu khai mạc phiên họp. Ảnh: TTXVN

Theo báo cáo của Chính phủ, đến hết năm 2009, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 31,2%; 75,2% xã có đường giao thông cho xe cơ giới từ trung tâm xã đến thôn, bản; 83,6% số xã có đủ trường, lớp tiểu học kiên cố, tăng 14,6%. Cơ bản các xã có trên 90% học sinh tiểu học trong độ tuổi đến trường; 100% xã có trạm y tế; 91,8% số xã có điện.

Qua giám sát cho thấy, sản xuất nông nghiệp của vùng đặc biệt khó khăn có bước phát triển nhờ áp dụng giống mới, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tăng năng suất cây trồng, vật nuôi; các tỉnh xuất hiện nhiều điển hình nông dân sản xuất giỏi. Những nơi đoàn giám sát đến làm việc đều có đủ trường lớp, các xã có trên 90% học sinh tiểu học trong độ tuổi đến trường; cơ sở y tế được cải thiện. Đa số các xã đặc biệt khó khăn có thu nhập bình quân từ 4 triệu đồng/người/năm trở lên; tỷ lệ hộ nghèo hằng năm giảm 4%, cao hơn bình quân cả nước 2 lần. Tuy vậy, tỷ lệ này lại thiếu bền vững, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn khá lớn. Nếu thực hiện theo chuẩn nghèo mới hoặc bị ảnh hưởng thiên tai, mất mùa, tỷ lệ hộ nghèo vùng này sẽ trở lại rất cao.

Đoàn giám sát nêu lên 14 kiến nghị đối với Quốc hội, UBTVQH, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các địa phương. Trong đó, có đề nghị Quốc hội quyết định chủ trương tiếp tục đầu tư phát triển KT-XH các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn giai đoạn 2011-2015 với một chương trình toàn diện, bền vững hơn. Cùng đó là việc sớm có hệ thống chính sách hỗ trợ, giúp đỡ toàn diện và đồng bộ cho các vùng đặc biệt khó khăn; sớm ban hành chuẩn nghèo mới, phù hợp với nhu cầu sinh hoạt tối thiểu của xã hội ở các vùng khác nhau để làm cơ sở điều tra, thống kê, đánh giá mức độ nghèo và khoảng cách giàu nghèo ở nước ta hiện nay, hoạch định chính sách cho giai đoạn tới.

Phát biểu tại cuộc họp, các Ủy viên UBTVQH cơ bản nhất trí, đồng tình với những đánh giá, kiến nghị trong báo cáo giám sát, đồng thời đề nghị bổ sung, làm rõ một số vấn đề. Theo Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai, mục tiêu lớn nhất là giảm nghèo bền vững bởi giảm nghèo nhanh thì tái nghèo cũng nhanh. Chuẩn nghèo phải được xây dựng không chỉ dựa vào thu nhập mà sắp tới cần được thay đổi, cụ thể hóa hơn, không thể áp đặt chung cho tất cả đối tượng, mỗi vùng, mỗi nơi có điều kiện khác nhau. Lồng ghép nguồn lực cũng là một vấn đề quan trọng để tránh tình trạng trùng lắp, chồng chéo về chính sách giảm nghèo, về điều hành, liên kết trong xóa nghèo. Bà Trương Thị Mai đề nghị nên tiếp tục nghiên cứu xây dựng một mô hình với cơ chế quản lý hiệu quả hơn, khuyến khích sự tham gia của các địa phương, người dân, có chính sách khuyến khích thoát nghèo. Một số khía cạnh cũng cần phân tích thấu đáo hơn như thu nhập bình quân của hộ nghèo so với thu nhập bình quân của người dân, trong đó có tính đến yếu tố trượt giá; mức độ đầu tư của ngân sách Nhà nước và các nguồn vốn khác cho chương trình này; khoảng cách cận nghèo-nghèo; cách thức tổ chức thực hiện...Đồng tình với ý kiến của bà Trương Thị Mai, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hà Hùng cũng cho rằng, ngoài tiêu chí thu nhập bình quân, chuẩn nghèo còn phải tính đến các tiêu chí như cơ sở hạ tầng, điều kiện KT-XH, môi trường sống...

Giải trình thêm về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, các bộ có liên quan sẽ ngồi lại đánh giá nghiêm túc tổng thể các chương trình mục tiêu và dự án liên quan đến xóa đói giảm nghèo để tìm ra hướng khắc phục các hạn chế. Theo Bộ trưởng, kinh nghiệm cho thấy, muốn địa phương lồng ghép tốt, Trung ương phải làm tốt, ngay từ khâu xây dựng mục tiêu, nguồn lực. 

(Theo TTXVN)