Đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong đăng ký biện pháp bảo đảm
Bộ Tư pháp đang xây dựng dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm, trong đó có sửa đổi nhiều quy định về thời hạn giải quyết hồ sơ, hoàn thiện quy định về xóa đăng ký, chia sẻ và khai thác dữ liệu nhằm tạo cơ chế tiếp cận, khai thác thông tin cho các cơ quan trong quản lý nhà nước cũng như cho người dân, doanh nghiệp.
Một số thành phần hồ sơ không cần thiết những chưa được cắt giảm
Theo Bộ Tư pháp, bên cạnh những kết quả đạt được, Nghị định số 99/2022/NĐ-CP ngày 30/11/2022 của Chính phủ về đăng ký biện pháp bảo đảm sau thời gian thi hành cũng bộc lộ những hạn chế. Trong đó, chưa tạo đầy đủ cơ chế pháp lý cho việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đổi mới toàn diện việc giải quyết thủ tục hành chính trong bối cảnh thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Một số giấy tờ, tài liệu thuộc thành phần hồ sơ đăng ký không còn cần thiết nhưng chưa được cắt giảm.
Bên cạnh đó, một số quy định của Nghị định số 99/2022/NĐ-CP chưa đầy đủ, chưa сụ thể nên trong thực tiễn áp dụng còn phát sinh vướng mắc hoặc còn có cách hiểu, áp dụng chưa thống nhất. Chưa quy định cụ thể về đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất giữa cá nhân với cá nhân hoặc tổ chức kinh tế không phải là tổ chức tín dụng, dẫn đến trong quá trình áp dụng vẫn còn có sự chưa thống nhất, hoặc chưa quy định cụ về đăng ký thế chấp rừng sản xuất là rừng trồng, cây lâu năm do đó tại một số địa phương, vẫn có cơ quan đăng ký từ chối đăng ký thế chấp với lý do tài sản này không thuộc trường hợp được chứng nhận quyền sở hữu theo quy định của Luật Đất đai.
Nghị định số 99/2022/NĐ-CP cũng chưa bao quát đầy đủ quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu về đăng ký biện pháp bảo đảm giữa cơ quan đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan khác liên quan. Thực tiễn cho thấy, việc phân tán thông tin, dữ liệu đăng ký biện pháp bảo đảm tại các cơ quan đăng ký, thiếu một cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất về đăng ký biện pháp bảo đảm, thiếu cơ chế về kết nối, chia sẻ dữ liệu về đăng ký biện pháp bảo đảm dẫn đến những bất cập, khó khăn trong quản lý nhà nước cũng như trong tiếp cận, khai thác thông tin, dữ liệu về đăng ký biện pháp bảo đảm của người dân, doanh nghiệp
Giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp
Dự thảo Nghị định mới có 56 điều, bổ sung mới 13 điều. Trong đó sửa đổi nhiều quy định nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
Trên cơ sở nguyên tắc không yêu cầu nộp giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu, dự thảo quy định theo hướng giấy tờ là thành phần hồ sơ đăng ký được thay thế bằng việc khai thác, sử dụng thông tin tương ứng từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu khác được kết nối, chia sẻ theo quy định của pháp luật thì người yêu cầu đăng ký không phải nộp giấy tờ này.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về các trường hợp nộp đồng thời hồ sơ để tạo thuận lợi người yêu cầu chỉ cần đi lại một lần để nộp các bộ hồ sơ. Đồng thời, sửa đổi quy định về thời hạn giải quyết hồ sơ theo hướng duy trì thời hạn giải quyết trong ngày làm việc nhận được hồ sơ hợp lệ, cụ thể hóa các trường hợp có thể kéo dài nhưng không quá 03 ngày làm việc và trách nhiệm thông báo, nêu rõ lý do cho người yêu cầu đăng ký
Sửa đổi, hoàn thiện quy định về cách thức nộp hồ sơ, trong đó đăng ký trực tuyến được thực hiện qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia (VNeID); hệ thống đăng ký trực tuyến ghi nhận và phản hồi ngay mã hồ sơ, thời điểm tiếp nhận cho người yêu cầu đăng ký
Dự thảo cũng bổ sung một chương riêng về cơ sở dữ liệu; kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu nhằm tạo cơ chế tiếp cận, khai thác thông tin cho các cơ quan trong quản lý nhà nước cũng như cho người dân, doanh nghiệp với các nội dung, trong đó giao Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành cơ sở dữ liệu về đăng ký biện pháp bảo đảm bằng tài sản trong phạm vi cả nước; các cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu, cơ quan đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền lưu hành tài sản và tổ chức hành nghề công chứng thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu của Bộ Tư pháp; việc kết nối, chia sẻ, số hóa, chuẩn hóa dữ liệu không làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt hiệu lực của đăng ký; bảo đảm hoạt động liên tục, ổn định của hệ thống, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân
Việc ban hành Nghị định mới được kỳ vọng sẽ khắc phục những vướng mắc, bất cập, tồn tại, hạn chế trong thực tiễn thi hành pháp luật về đăng ký biện pháp bảo đảm, thúc đẩy chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công; góp phần tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đăng ký biện pháp bảo đảm trong bối cảnh mới, tình hình mới./.