Đề xuất bổ sung quy định về mức tối đa của hình phạt chung

(PLO) - Nghiên cứu của một nhóm chuyên gia về hoàn thiện quy định của Bộ luật Hình sự (BLHS) về hệ thống chế tài cho thấy các quy định hiện hành về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án còn nhiều bất cập, cần phải sửa đổi.
Minh họa. Nguồn Internet Minh họa. Nguồn Internet
Thiếu nhiều quy định cụ thể
Theo quy định của Điều 51 BLHS hiện hành, tổng hợp hình phạt trong trường hợp có nhiều bản án bao gồm 3 trường hợp (trường hợp một người phải chấp hành một bản án mà lại bị xét xử về một tội đã phạm trước khi có bản án này; trường hợp một người đang chấp hành một bản án mà lại phạm tội mới và trường hợp một người phải chấp hành nhiều bản án đã có hiệu lực pháp luật mà các hình phạt của các bản án chưa được tổng hợp). Tuy nhiên theo các chuyên gia, quy định này còn nhiều bất cập. 
Cụ thể, Điều 51 BLHS chưa quy định việc tổng hợp hình phạt trong trường hợp một người đang có bản án chưa có hiệu lực pháp luật thì lại phạm tội mới. Ví dụ, A bị tòa án tuyên phạt 2 năm tù về tội cố ý gây thương tích. Trong thời gian A đang được tại ngoại và bản án về tội cố ý gây thương tích chưa có hiệu lực, A lại phạm tội mới – trộm cắp tài sản và bị tòa án tuyên phạt 1 năm tù.
Trường hợp này do Điều 51 BLHS chưa quy định, vì vậy một số Tòa án còn lúng túng khi xử lý. Vì vậy, nhóm chuyên gia kiến nghị Khoản 2 Điều 51 BLHS (khi xét xử một người đang phải chấp hành một bản án mà lại phạm tội mới) nên quy định bổ sung về trường hợp này và nguyên tắc tổng hợp sẽ tương tự như Khoản 2 Điều 51 vì trường hợp này, tòa án vừa mới tuyên hình phạt cho bị cáo mà trong khoảng thời gian ngắn trong khi đợi bản án có hiệu lực pháp luật, bị cáo đã phạm tội mới.
Điều này thể hiện ý thức pháp luật của người phạm tội chưa tốt, chưa quyết tâm cải tạo thành công dân có ích cho xã hội nên cần phải xử lý nghiêm để họ nhận thức được tính chất sai trái của hành vi của mình.
Bên cạnh đó, Khoản 1, 2 Điều 51 BLHS còn chưa quy định về trường hợp bị tạm giữ, tạm giam của tội bị đưa ra xét xử (hoặc tội mới) thì sẽ được khấu trừ như thế nào. Qua nghiên cứu cũng cho thấy các quy định của BLHS về tổng hợp hình phạt đối với người chưa thành niên cũng như thực tiễn áp dụng các quy định này cũng còn nhiều bất cập. 
Thể hiện ở chỗ, BLHS chưa có điều, khoản quy định  về tổng hợp hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt cũng như đồng phạm về nhiều tội; BLHS cũng chưa có điều khoản quy định về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án đối với người chưa thành niên phạm tội.
Đặc biệt, các quy định về tổng hợp hình phạt đối với người chưa thành niên không rõ ràng, gây khó khăn trong quá trình áp dụng. BLHS hiện hành chỉ có quy định riêng về tổng hợp hình phạt đối với người chưa thành niên trong trường hợp phạm nhiều tội, có tội phạm được thực hiện trước thời điểm người đó 18 tuổi, có tội phạm thực hiện sau. 
Còn các trường hợp tổng hợp hình phạt khác (ví dụ các tội đều thực hiện trước thời điểm 18 tuổi) được hiểu là áp dụng theo quy định chung, như vậy có thể dẫn đến tình trạng hình phạt chung của các tội phạm được thực hiện trước 18 tuổi lại cao hơn hình phạt chung của trường hợp có tội được thực hiện trước 18 tuổi, có tội được thực hiện sau 18 tuổi.
Bỏ quy định về việc lấy mốc phạm tội trước hoặc sau 18 tuổi?
Nhóm chuyên gia đề xuất: Đối với các quy định về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án, nên bổ sung trường hợp một người phải chấp hành một bản án mà lại bị xét xử về một tội đã phạm trước khi có bản án này thì tòa án quyết định hình phạt đối với tội đang bị xét xử, sau đó quyết định hình phạt chung theo nguyên tắc quy định tại Điều 50 (về quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội). Thời gian tạm giữ, tạm giam và thời gian chấp hành hình phạt của bản án trước được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt chung.
Khi xét xử một người đang chấp hành một bản án mà lại phạm tội mới, tòa án quyết định hình phạt đối với tội mới, sau đó tổng hợp với phần hình phạt chưa chấp hành của bản án trước rồi quyết định hình phạt chung. Thời gian tạm giữ, tạm giam của tội mới được trừ vào hình phạt tòa án tuyên cho tội mới.
Riêng đối với quy định về tổng hợp hình phạt đối với người chưa thành niên, nhóm nghiên cứu đề nghị sửa đổi theo hướng bỏ các quy định về tội phạm nặng nhất, bỏ quy định viện dẫn tại Điều 74, bỏ quy định về việc lấy mốc phạm tội trước hoặc sau 18 tuổi làm căn cứ để khống chế mức tối đa của hình phạt chung. Việc tổng hợp hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội được thực hiện theo quy định của Điều 50 BLHS, đồng thời bổ sung quy định về mức tối đa của hình phạt chung đối với người chưa thành niên (ví dụ hình phạt chung của các hình phạt tù có thời hạn có thể là 20 năm tù đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi và 15 năm tù đối với người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi).
Ngoài ra, nhóm chuyên gia cũng đề xuất bổ sung quy định về tổng hợp hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm nhiều tội, phạm nhiều tội chưa đạt hoặc đồng phạm về nhiều tội.
Huy Hoàng
Cùng chuyên mục
Toàn cảnh buổi làm việc của Đoàn công tác với UBND tỉnh Bắc Giang

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu: Bắc Giang cần tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến sâu, rộng hơn nữa Luật Thủ đô

(PLVN) -   Chiều nay (19/5), Đoàn Công tác của Bộ Tư pháp do Thứ trưởng Phan Chí Hiếu làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Bắc Giang về tình hình triển khai thi hành Luật Thủ đô trên địa bàn tỉnh. Ông Mai Sơn – Uỷ viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang và đại diện các sở, ban, ngành tỉnh Bắc Giang cùng làm việc với đoàn.

Đọc thêm

Cục Thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên: Triển khai thực hiện Chỉ thị 04 của Ban Bí thư Trung ương Đảng

Toàn cảnh buổi Hội nghị
(PLVN) -  Vừa qua, Cục thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên đã triển khai thực hiện chỉ thị 04-CT/TW ngày 02/06/2021 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng, kinh tế”.

Doanh nhân Mẫn Ngọc Anh: Người con tài hoa của mảnh đất quan họ Bắc Ninh

Ông Mẫn Ngọc Anh – Chủ tịch Tập đoàn HANAKA
(PLVN) - Bắc Ninh - Kinh Bắc là vùng đất địa linh nhân kiệt, vùng đất tiêu biểu của nền văn hiến và nhân cách Việt Nam. Cũng tại nơi đây đã sản sinh ra nhiều doanh nhân tài ba, có đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và làm giàu quê hương, đất nước. Một trong số đó phải kể đến ông Mẫn Ngọc Anh – Doanh nhân tài hoa, trọng nhân, trọng đạo, một người sống và làm việc vì hai chữ thiện lương.

Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang họp bàn về mức chi thăm hỏi, tặng quà đối với người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh

Bà Nguyễn Thị Thược, Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Tư pháp, Chủ tịch Hội đồng tư vấn thẩm định chủ trì cuộc họp
(PLVN) - Ngày 17/05, Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn thẩm định dự thảo Nghị quyết 132 quy định nội dung và mức chi thăm hỏi, tặng quà người có công với cách mạng và gia đình người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

Tăng cường kiểm soát và nâng cao chất lượng đào tạo luật

Tăng cường kiểm soát và nâng cao chất lượng đào tạo luật
(PLVN) -Ngày 17/5, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã chủ trì buổi làm việc với các đơn vị về Đề án giải pháp tăng cường kiểm soát chất lượng đào tạo cử nhân luật. Thứ trưởng Phan Chí Hiếu, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đồng chủ trì buổi làm việc.

Đại tá Trần Hồng Phú: Cán bộ Công an tận tụy vì Nhân dân và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc

Đại tá Trần Hồng Phú: Cán bộ Công an tận tụy vì Nhân dân và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
(PLVN) -  Hơn 20 năm công tác trong lực lượng Công an nhân dân là chừng ấy năm Đại tá Trần Hồng Phú - Phó Giám đốc Công an tỉnh Ninh Bình không ngừng băn khoăn, trăn trở và nhắc nhở bản thân cùng các đồng đội nỗ lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, bảo đảm đời sống nhân dân được bình yên và hạnh phúc.

Lâm Đồng tăng cường quản lý hoạt động công chứng

Lâm Đồng tăng cường quản lý hoạt động công chứng.
(PLVN) - Thời gian qua hoạt động công chứng trên địa bàn tỉnh Lâm đồng đã từng bước ổn định và phát triển, chất lượng, quy mô và tính chuyên nghiệp của các tổ chức hành nghề công chứng, đội ngũ công chứng viên từng bước được nâng cao. Tuy nhiên hoạt động công chứng ở tỉnh vẫn còn bộc lộ một số vướng mắc, tồn tại.

Trường Đại học Luật Hà Nội chuẩn bị tổ chức Diễn đàn Luật học và phát triển năm 2022

Trường Đại học Luật Hà Nội chuẩn bị tổ chức Diễn đàn Luật học và phát triển năm 2022
(PLVN) - Với mục tiêu phát triển thành trường đại học trọng điểm định hướng nghiên cứu, thể hiện trách nhiệm xã hội, sự tiên phong và với mong muốn góp phần tích cực hơn nữa trong tư vấn chính sách cho Đảng và Nhà nước, Trường Đại học Luật Hà Nội chọn chủ đề “Một số vấn đề về xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” làm trọng tâm cho toàn bộ các hoạt động khoa học thuộc khuôn khổ Diễn đàn Luật học và Phát triển năm 2022.

Doanh nhân Nguyễn Văn Tưởng, Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa: “Trường Sa có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế trên biển”

Doanh nhân Nguyễn Văn Tưởng, Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa: “Trường Sa có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế trên biển”
(PLVN) - Nghị quyết số 09-NQ/TW, ngày 28/01/2022 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 khẳng định: “Tổ chức thực hiện các hoạt động hỗ trợ dân sự, du lịch biển, đảo, phát triển ngư nghiệp để xây dựng huyện đảo Trường Sa trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước”. Chung quanh vấn đề này, chúng tôi có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Văn Tưởng- Chủ tịch Công ty Trầm hương Khánh Hòa, người đã dành nhiều tâm huyết nghiên cứu vấn đề kinh tế biển dưới góc nhìn của doanh nhân và trong chuyến thăm Trường Sa mới đây, đã được trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo”

Nữ giáo sư hết lòng vì người nông dân mảnh đất Chín Rồng

Nữ giáo sư hết lòng vì người nông dân mảnh đất Chín Rồng
(PLVN) - Năm 23 tuổi, Nguyễn Minh Thuỷ, cô sinh viên vừa tốt nghiệp ngành Chế biến, trường Đại học Cần Thơ thì được trường giữ lại làm cán bộ giảng dạy. Sự kiện ấy đã bắt đầu cuộc đời giảng dạy và nghiên cứu khoa học nhiều thành tựu của nữ giáo sư Nguyễn Minh Thuỷ, người vừa vinh dự nhận giải Kovalevskaia năm 2021.

Đại học Luật Hà Nội: Nỗ lực gặt hái nhiều thành tựu trong hoạt động nghiên cứu khoa học

Đại học Luật Hà Nội: Nỗ lực gặt hái nhiều thành tựu trong hoạt động nghiên cứu khoa học
(PLVN) - Hưởng ứng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2022, từ ngày 18/5/2022 đến ngày 31/5/2022, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Diễn đàn Luật học và Phát triển với chủ đề “Một số vấn đề về xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”. Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn PGS.TS. Tô Văn Hòa – Phó Bí thư đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội về sự kiện khoa học này.

Dương Thị Liên: Nữ Phó Viện trưởng VKSND Nghệ An bản lĩnh, tâm huyết với ngành Kiểm sát

Hơn 31 năm khoác trên mình màu áo thiên thanh Phó Viện trưởng VKSND Nghệ An Dương Thị Liên luôn xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ.
(PLVN) -Bằng bản lĩnh và sự tận tụy với nghề kiểm sát, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Nghệ An – bà Dương Thị Liên luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và là người lãnh đạo gương mẫu. Nhiều sáng kiến, giải pháp trong công tác của bà đã được các cấp ghi nhận, vinh dự được Bộ Tư pháp tặng Giấy khen vì sự nghiệp Tư pháp.

Làm sao để thượng tôn pháp luật?

Chương trình bình chọn tôn vinh “Gương sáng Pháp luật” của Báo Pháp luật Việt Nam- Một Chương trình hướng đến việc nâng cao ý thức thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong xã hội.
(PLVN) -  Xây dựng pháp luật là yêu cầu tất yếu của Nhà nước, chấp hành pháp luật là ý thức, trách nhiệm của công dân. Việc thượng tôn pháp luật có vị trí, vai trò rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.