Đề xuất bổ sung các cơ chế đặc thù trong triển khai dự án điện lực

Theo tờ trình, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực tập trung hoàn thiện nhiều quy định nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, đồng bộ với các luật mới và thể chế hóa các chủ trương của Đảng về bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Về quy định chung, dự thảo bổ sung nhiều khái niệm mới như nhà máy điện hạt nhân mô-đun nhỏ, nguồn điện hỗn hợp, hệ thống lưu trữ điện, chứng chỉ năng lượng tái tạo và các thuật ngữ liên quan đến điện gió ngoài khơi, giá điện, giá dịch vụ điện. Đồng thời, bổ sung các cơ chế đặc thù trong triển khai dự án điện lực, cho phép sử dụng chương trình, dự án thực hiện quy hoạch làm cơ sở thay thế thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với một số dự án, tạo điều kiện rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư.

Về chính sách phát triển điện lực, dự thảo sửa đổi quy định về độc quyền nhà nước đối với điện hạt nhân, mở rộng cơ chế khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư nhà máy điện hạt nhân mô-đun nhỏ; bổ sung chính sách ưu đãi đối với các loại hình điện tái tạo, điện rác, điện sinh khối, điện khí LNG, hydrogen xanh, amoniac xanh, hệ thống lưu trữ điện và các dự án điện lực đặc thù. Dự thảo cũng hoàn thiện nguyên tắc xây dựng giá điện, từng bước xóa bỏ bù chéo giữa các nhóm khách hàng, đồng thời bổ sung cơ chế hỗ trợ tiền điện đối với các đối tượng chính sách theo chủ trương của Nhà nước.

Đáng chú ý, dự thảo sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo và năng lượng mới. Trong đó, quy định việc đầu tư hệ thống lưu trữ điện đối với các dự án điện gió, điện mặt trời; bổ sung cơ sở pháp lý cho thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo; hoàn thiện cơ chế phát triển điện gió ngoài khơi, nguồn điện hỗn hợp và lưới điện thông minh; đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh và bền vững.

Đối với cơ chế giá điện và thị trường điện, dự thảo hoàn thiện phương pháp xác định giá phát điện, giá dịch vụ điện và giá truyền tải; bổ sung cơ chế giá đối với nguồn điện hỗn hợp, hệ thống lưu trữ điện và các loại hình điện mới; từng bước áp dụng giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng đối với khách hàng sinh hoạt khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật; đồng thời mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp, phát triển thị trường điện cạnh tranh và khuyến khích khách hàng tham gia các chương trình quản lý nhu cầu sử dụng điện…

Tại buổi thẩm định, các đại biểu tập trung góp ý nhiều nội dung của dự thảo Luật, trong đó có quy định về giấy phép hoạt động điện lực, trình tự, thủ tục cấp phép; quy hoạch và đầu tư các dự án điện lực; cơ chế lựa chọn nhà đầu tư; hợp đồng mua bán điện, nội dung và phương thức thanh toán điện; thị trường điện cạnh tranh, cơ chế mua bán điện trực tiếp; việc phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước và các chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ điện…

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực, đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo trên cơ sở bám sát chủ trương, đường lối của Đảng và yêu cầu thực tiễn. Thứ trưởng đề xuất 5 vấn đề cần lưu ý. Cụ thể, cần xác định rõ phạm vi sửa đổi, tập trung thể chế hóa các chủ trương về phân cấp, phân quyền theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các nghị quyết của Đảng, nhất là Nghị quyết số 66 và Nghị quyết số 70, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế “hai con số”.

Thứ trưởng thống nhất với định hướng sửa đổi theo hướng bảo đảm các cơ chế đặc thù phù hợp với tính chất của ngành điện lực; lưu ý cần hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và phát triển thị trường điện cạnh tranh. Bên cạnh đó, Thứ trưởng đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất của dự thảo với hệ thống pháp luật; nghiên cứu bổ sung cơ chế hậu kiểm nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước gắn với cải cách thủ tục hành chính; đồng thời khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật theo quy định để trình cấp có thẩm quyền xem xét.