'Để quên con tim' ở Hoài Khao

'Để quên con tim' ở Hoài Khao
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Làn điệu Páo dung cùng nụ cười tỏa nắng của sơn nữ duyên dáng trong bộ trang phục in hoa văn sáp ong giữa hương rượu gạo thơm nồng, khiến du khách “để quên con tim” tại Hoài Khao lúc nào chẳng hay...

Hoài Khao, xóm của đồng bào Dao Tiền nằm e ấp sau các dãy núi non trùng điệp hoang sơ. Những mái nhà nâu trầm đong đầy nét hoài cổ, thơ mộng ẩn hiện sau lũy tre xanh mát...

Mái nhà âm dương hòa quyện với đám mây bồng bềnh

Khói lam chiều tỏa lên những mái nhà âm dương hòa quyện với đám mây bồng bềnh khiến cảnh ở thôn Hoài Khao càng trở nên thơ mộng. Thung lũng Hoài Khao nằm ở độ cao gần 1.000 m so với mực nước biển thuộc xã Quang Thành, cách trị trấn Nguyên Bình, huyện Nguyên Bình khoảng 20 km và cách TP Cao Bằng (tỉnh Cao Bằng) khoảng 60 km.

Từ đầu xóm, đôi tượng trâu trắng mẹ con được đặt với biểu tượng mang lại sự may mắn, sinh sôi nảy lộc cho người dân Hoài Khao và để đón chào du khách từ nơi xa tới. Trưởng thôn Hoài Khao - ông Lý Hữu Tăng cho hay, xóm trước đây tên là Vài Khao – làng Trâu Trắng. Xóm cổ Hoài Khao, nơi sinh sống của 34 hộ với gần 200 khẩu. Tất cả là người Dao Tiền. Vùng đất này được thiên nhiên ban tặng vẻ đẹp hiếm có với một quần thể núi, đồi, thung lũng, suối và những đồng lúa mênh mông.

Du khách đến thăm homestay xóm Hoài Khao

Du khách đến thăm homestay xóm Hoài Khao

Hoài Khao vẫn giữ gìn được bản sắc văn hóa, điển hình như kiến trúc nhà cổ bằng gỗ, 3 - 5 gian, lợp bằng ngói âm dương. Ngoài nếp nhà chính để sinh hoạt, mỗi gia đình có một kho chứa thóc làm bằng gỗ nằm tách biệt với nhà chính. Những kho chứa thóc cũng là nét riêng độc đáo chỉ có ở Hoài Khao...

Dân tộc Hoài Khao có hai dòng họ lớn là họ Chu và họ Lý. Phía bên hông nhà xây dựng miếu thờ làm bằng đá để thờ tổ tiên gia đình.

Người dân Hoài Khao chủ yếu sống bằng cây lúa, củ khoai, ngô sắn. Đàn ông thường lên rừng đốn củi, tìm những vị thuốc bằng lá còn phụ nữ thường lên nương, chăm sóc con và đàn gia súc tăng gia sản xuất hay ở nhà dệt cửi, trang trí vải thổ cẩm bằng sáp ong. Họ sống mộc mạc, chân chất, hiền hòa.

Độc đáo làn điệu Páo dung và lễ cấp sắc

Do giữ gìn được những giá trị văn hóa, nếp sống truyền thống của người Dao Tiền, vào tháng 10/2020, xóm Hoài Khao được huyện Nguyên Bình chọn làm điểm du lịch cộng đồng nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập cho các hộ gia đình cũng như giới thiệu bản sắc văn hóa người Dao Tiền độc đáo.

Ngày 27/4/2022, UBND huyện Nguyên Bình (Cao Bằng) đã tổ chức khánh thành điểm du lịch cộng đồng người Dao ở xóm Hoài Khao, xã Quang Thành, huyện Nguyên Bình (Cao Bằng) trước niềm vui khôn tả của người dân xóm “Trâu Trắng” này.

Phụ nữ Dao Tiền đang hướng dẫn du khách cách trang trí sáp ong vào thổ cẩm

Phụ nữ Dao Tiền đang hướng dẫn du khách cách trang trí sáp ong vào thổ cẩm

Chị Lý Thị Hương, một chủ homestay phấn khởi kể: “Người dân xóm Hoài Khao mới đầu khi nghe du lịch cộng đồng thì lạ lắm. Bởi từ xưa tới nay, họ ít ra khỏi thung lũng, quanh năm chỉ biết hạt thóc, hạt ngô. Nhưng khi nghe các cán bộ xã, cán bộ huyện, tỉnh tới nói đó là sự bảo vệ, phát huy, giới thiệu văn hóa dân tộc Dao Tiền cùng những vẻ đẹp thiên nhiên, nếp nhà nơi đây và phát triển kinh tế gia đình, làng xóm, người dân và chúng tôi mừng lắm. Mừng nhiều mà lo không ít. Để làm một homestay, chúng tôi phải tu bổ lại nhà, mua gỗ đóng gường tủ, bàn ghế, chòi nghỉ chân, làm đẹp cảnh quan nhà bằng hoa lá, làm vệ sinh đạt chuẩn…, chi phí hàng trăm triệu đồng. Số tiền này đối với chúng tôi là một số tiền khổng lồ. Rất may, chúng tôi được huyện Nguyên Bình hỗ trợ mỗi homestay 80 triệu đồng và giúp vay vốn ưu đãi của tỉnh, của nhà nước, chúng tôi mạnh dạn bắt tay đổi mới”.

Những mái ngói âm dương làm nao lòng du khách hoài cổ

Những mái ngói âm dương làm nao lòng du khách hoài cổ

Suốt vài tháng, những cán bộ huyện, xã không quản đường xa mỗi ngày đi đi về về, hỗ trợ người dân tập huấn tổ chức homestay cũng như cách tiếp đón du khách và giúp dân dọn dẹp, trang trí homestay, bê tông hóa 20 m đường vào nhà dân, hướng dân bà con vệ sinh đường làng, ngõ xóm. Cả xóm rộn ràng.

Chỉ trong thời gian ngắn, xóm Hoài Khao đã xuất hiện 7 homestay, 3 nhà trưng bày đồ dùng sinh hoạt, dụng cụ lao động sản xuất, 3 bộ bàn ghế tại 3 chòi nghỉ dừng chân, đặt 9 thùng rác tại các điểm quy định... Đường vào xóm sạch sẽ, rải đầy sắc hoa.

Chị Nông Thị Thủy- Trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Nguyên Bình vui vẻ cho hay: “Người dân Hoài Khao rất chăm chỉ và tiếp thu kiến thức mới rất nhanh. Từ những người làm nông đơn thuần, họ đã biết tổ chức homestay cũng như cách tiếp đón du khách. Tại xóm đã thành lập các tổ, đội phục vụ khách du lịch như: Đội văn nghệ bảo tồn văn hóa truyền thống; Đội thêu, in hoa văn sáp ong; Tổ bảo tồn văn hóa nghi lễ truyền thống; Tổ đan lát các sản phẩm lưu niệm; Tổ dược liệu; Tổ chế biến các món ăn; Tổ đón tiếp và hướng dẫn khách du lịch; Tổ vệ sinh môi trường; Tổ an ninh, Tổ quản lý tài chính... nhằm cung ứng dịch vụ, sản phẩm trải nghiệm, đáp ứng nhu cầu khách đến tham quan".

Trước đây, phụ nữ Dao Tiền chỉ biết tới cây lúa, hạt bắp, giờ họ đã biết làm homestay đón du khách

Trước đây, phụ nữ Dao Tiền chỉ biết tới cây lúa, hạt bắp, giờ họ đã biết làm homestay đón du khách

Đến Hoài Khao, du khách đi bộ quanh làng thả hồn vào hoàng hôn bảng lảng sau núi, thăm cây di sản, miếu thờ Bà đầy linh thiêng. Khi mỏi chân, du khách còn được tắm, ngâm chân bằng lá thuốc của người Dao. Bao mỏi mệt tan biến.

Lối đi vào homestay Nhất Nhất của vợ chồng Lý Hữu Nhất (sinh năm 1987) và Chu Thị Hạnh (sinh năm 1993) rải những khóm cẩm tú cầu tím nhạt xinh xắn. Ngôi nhà gỗ mái âm dương đầy ắp tiếng cười của dân bản và du khách. Du khách được ngắm những cốc, chén gốm sứ cổ và những bộ trang phục người Dao Tiền được trưng bày trên vách tường. Du khách còn được thưởng thức món ăn: cá chép ruộng, ốc ruộng, rau rừng bổ máu, gà đồi, thịt lợn đen, xôi nếp cẩm được tẩm ướp, xào nấu hương vị đậm dân tộc Dao Tiền cùng những chén rượu gạo thơm nồng.

Buổi tối, làn điệu Páo dung cùng những sơn nữ miệng cười tỏa nắng duyên dáng trong bộ trang phục in hoa văn sáp ong đưa du khách tới Nhà văn hóa Hoài Khao để khám phá trích đoạn trình diễn Lễ cấp sắc độc đáo của người Dao Tiền. Lễ cấp sắc dành cho người con trai từ tuổi vị thành niên trở lên. Người được cấp sắc cũng đồng nghĩa được chứng nhận sự trưởng thành, đủ điều kiện kết hôn. Cấp sắc của người Dao Tiền có nhiều cấp bậc: bậc đầu tiên là 3 đèn, bậc thứ hai được cấp 7 đèn. Tham gia buổi lễ có rất nhiều thầy cúng, thầy cả và thầy hai giữ vai trò chính, thầy cả gọi là “Chềnh mềnh say”, thầy hai gọi là “Chì chiều say”, người được cấp sắc gọi là “con hương”. Người Dao Tiền còn có lòng tin sâu sắc rằng khi được cấp sắc làm ăn mới may mắn phát đạt, sinh hoạt mọi mặt thuận lợi, dòng họ mới thịnh vượng.

Đêm muộn, sương lạnh người dân bản và du khách cùng nhau chuyện trò và cùng nếm miếng khoai, bắp ngon thơm nồng nướng trong bếp củi trong bếp đượm than hồng.

Du khách ngóng đợi sáng sớm hôm sau để được “săn mây” ngay chính những hometay của xóm. Những áng mây óng mướt bồng bềnh nhẹ gót phiêu du trên từng mái nhà âm dương, len lỏi qua từng kẽ lá rồi lại lướt vào những sườn núi mờ ảo. Cảnh sắc ấy khiến du khách ngỡ như lạc vào cõi tiên.

Những cụ bà, thôn nữ ngồi sân tỉ mẩn in hoa văn sáp ong lên thổ cẩm như những họa sĩ vẽ tranh. Tại homestay Khánh Hưng, vừa in sáp ong, chị Bàn Thị Liên vừa ân cần giới thiệu nghề truyền thống hàng trăm năm của dân tộc mình. Điểm khác biệt nữa tạo nên sức hút của du lịch cộng đồng xóm Hoài Khao chính là những tổ ong khoái ở 2 hang động quanh xóm. Người dân xóm Hoài Khao có tục cấm phá tổ ong lấy mật nên một hang động có hàng trăm đàn ong bay về làm tổ. Những tổ ong khoái to như tấm chiếu với hàng triệu con ong bám vào, tạo nên một cảnh tượng kỳ vỹ hiếm thấy. Mùa Xuân ong khoái về làm tổ, lập Thu lại bay đi. Khi bay đi, những con ong khoái để lại vỏ sáp là nguyên liệu để những người phụ nữ nơi đây đun nấu thành sáp ong sử dụng in trên vải, tạo nên những hoa văn độc đáo lên thổ cẩm truyền thống.

Tên gọi Dao Tiền xuất phát từ việc ở cổ áo (phía sau gáy) có đính chín đồng tiền bạc, tượng trưng cho vía của thần Ðế Mẫu, vị thần đã có công che chở, nâng đỡ cho người Dao Tiền từ khi còn là bào thai trong bụng mẹ cho đến khi người Dao Tiền trở về với tổ tiên. Vì vậy, xóm Hoài Khao còn có nghề chạm bạc để làm trang sức cho trang phục Dao Tiền.

Ông Đào Nguyên Phong - Chủ tịch UBND huyện Nguyên Bình, người rất tâm huyết với bà con xóm “Trâu Trắng” tràn đầy hy vọng, xóm Hoài Khao không chỉ trở thành một điểm đến đầy tiềm năng trên bản đồ du lịch Cao Bằng mà còn là điểm đến không thể thiếu của Việt Nam và trên thế giới.

Cây Nhội xóm Hoài Khao được công nhận là cây di sản Việt Nam.

Cây Nhội xóm Hoài Khao được công nhận là cây di sản Việt Nam.

Người dân Hoài Khao bảo vệ môi trường và hệ sinh thái

Với lối sống gần gũi thiên nhiên, bảo vệ môi trường, người dân xóm Hoài Khao vẫn giữ được những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi tỏa bóng mát lịm. Ngày 7/9/2020, huyện Nguyên Bình phối hợp với Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường tỉnh Cao Bằng tổ chức Lễ công nhận cây di sản Việt Nam - Cây Nhội xóm Hoài Khao, xã Quang Thành, huyện Nguyên Bình. Cây Nhội (tên địa phương còn gọi là Mạy Phát) mọc tự nhiên trong khu rừng đầu làng xóm Hoài Khao, thân chính có chu vi thân 3,10m, đường kính hơn 1m, cây cao khoảng 25 - 30m là cây đơn thân, mọc thẳng, tán toả đều xung quanh. Cây Nhội là cây cổ thụ ở đầu làng được người dân nơi đây tự giác lập miếu bảo vệ có ý nghĩa thiêng liêng như một cây thần thánh.

Người dân xóm Hoài Khao có tục cấm phá tổ ong lấy mật nên vẫn giữ được một hang núi có hàng trăm đàn ong làm tổ. Những tổ ong khoái to cỡ tấm chiếu với hàng triệu con ong bám vào tạo nên một cảnh tượng kỳ vỹ hiếm thấy. Bà con dân tộc Dao Tiền luôn tâm niệm chỉ có bảo vệ tốt môi trường sinh thái mới có thể thu hút khách du lịch. Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sức khỏe và sinh kế vững bền.

Để làm tốt hơn nữa công tác bảo vệ môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng sẽ tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 31/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp cấp bách về bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng tiếp tục tham mưu cho tỉnh xây dựng “Đề án phân loại, xử lý, tái chế chất thải tập trung và phân tán trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn năm 2021-2025, định hướng đến năm 2030”…

Tin cùng chuyên mục

Lễ hội Tinh hoa đất biển Bình Định năm 2024 sẽ diễn ra tại phố biển Quy Nhơn (Ảnh: Dũng Nhân).

Sắp diễn ra Lễ hội Tinh hoa đất biển Bình Định

(PLVN) - UBND tỉnh Bình Định vừa phát thông tin về Lễ hội Tinh hoa đất biển Bình Định năm 2024 với chủ đề “Bình Định - Khát vọng biển”. Đây là chuỗi sự kiện giải trí, văn hóa, du lịch, ẩm thực đặc sắc lần đầu được tổ chức tại phố biển Quy Nhơn vào ngày 11 - 15/7.

Đọc thêm

Lào Cai: Thu hồi quyết định công nhận 3 điểm, tuyến du lịch không hiệu quả tại huyện Mường Khương

Chợ phiên Cao Sơn (ảnh: Như Ngọc)
(PLVN) -  Ba điểm du lịch của huyện Mường Khương bị thu hồi do không được đầu tư phát triển cũng như quản lý, khai thác, phát huy giá trị của điểm du lịch đã được công nhận; không duy trì đảm bảo điều kiện về điểm du lịch như đã quy định; tên gọi không còn phù hợp với sự thay đổi trong Luật Du lịch năm 2017.

Môi trường văn hóa ở khu du lịch quốc gia: Rất cần để phát triển du lịch Việt Nam

Để đẩy mạnh phát triển du lịch Việt Nam, rất cần xây dựng môi trường văn hóa ở khu du lịch quốc gia. (Ảnh minh họa - Nguồn: Bộ VH,TT&DL)
(PLVN) - Trong quá trình phát triển của ngành Du lịch, bên cạnh những đóng góp tích cực về mặt kinh tế - xã hội thì vẫn còn những mặt tồn tại, hạn chế về môi trường văn hóa, an ninh, an toàn đối với du khách, sản phẩm du lịch kém chất lượng, tình trạng chèo kéo khách du lịch… gây ảnh hưởng tiêu cực tới thương hiệu và hình ảnh của du lịch Việt Nam.

Về Dữu Lâu têm trầu cánh phượng, gói bánh chưng tiến Vua

Nghi môn đình Dữu Lâu. (Ảnh: M. Xuân)
(PLVN) - Dữu Lâu thuộc vùng đất của kinh đô Văn Lang thời các Vua Hùng, nay là phường Dữu Lâu, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Hòa cùng với dòng chảy lịch sử hàng ngàn năm của dân tộc, làng cổ Dữu Lâu chứa đựng cả bề dày và sự phong phú, độc đáo của vùng Đất Tổ Vua Hùng. Nhiều du khách trong và ngoài nước về thăm làng để được trải nghiệm têm trầu cánh phượng và gói bánh chưng tiến Vua.

Màn đối đầu kịch tính của Mỹ và Ý tại DIFF Đà Nẵng 2024

Màn đối đầu kịch tính của Mỹ và Ý trong Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2024.
(PLVN) - Toàn bộ khán đài DIFF 2024 bên sông Hàn đã được lấp đầy, 10.000 du khách và hàng trăm nghìn người dân cùng hướng về bầu trời đêm Đà Nẵng để thưởng thức những “tuyệt tác” ánh sáng giữa hai đối thủ cân sức cân tài là Mỹ và Ý trong tối ngày 15/06.

'Đánh thức' tiềm năng du lịch từ bảo tàng

Tiềm năng du lịch bảo tàng ở Việt Nam cần được khai thác tốt hơn. (Ảnh: Một gian trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Ảnh minh họa: PV)
(PLVN) - Việt Nam có số lượng bảo tàng lớn với hàng nghìn hiện vật mang đậm bản sắc dân tộc. Đây là tiềm năng để phát triển du lịch, thu hút du khách đến tham quan, tìm hiểu văn hóa của đất nước. Tuy nhiên, du lịch bảo tàng ở Việt Nam hiện vẫn chưa thực sự hấp dẫn.

“Mùa trái chín” Lái Thiêu đang đón chờ du khách

“Mùa trái chín” Lái Thiêu đang đón chờ du khách
(PLVN) - Đây là dịp để quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Bình Dương và những sản phẩm trái cây đặc sản trên địa bàn tỉnh nói chung và vườn cây ăn trái Lái Thiêu nói riêng đến với du khách thập phương.

"Cháy" cùng Festival Huế

Nghệ sĩ biểu diễn phục vụ khán giả
(PLVN) - Không khí sôi động, náo nhiệt Tuần lễ Festival nghệ thuật quốc tế Huế 2024 đã và đang diễn ra khắp các tuyến phố trung tâm TP. Huế, các sân khấu bên trong Đại Nội Huế. Nhiều chương trình biểu diễn của các đoàn nghệ thuật được tổ chức hoành tráng và ấn tượng.

"Sóng nước Tam Giang" thu hút hàng ngàn lượt người dân và du khách

Lễ hội "Sóng nước Tam Giang" được tổ chức tại huyện Quảng Điền
(PLVN) - Sau 3 ngày diễn ra, lễ hội “Sóng nước Tam Giang” năm 2024 tại huyện Quảng Điền (tỉnh Thừa Thiên Huế) đã thu hút hàng chục nghìn du khách đến tham quan và trải nghiệm các hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao mang đậm nét văn hóa truyền thống của vùng quê sông nước nơi đây.

Khơi dậy, phát huy văn hóa sông nước TP Hồ Chí Minh

Tour du lịch đường sông TP Hồ Chí Minh đang được du khách trong nước và quốc tế ủng hộ . (Ảnh: TQ)
(PLVN) - TP Hồ Chí Minh với hệ thống sông ngòi và kênh rạch phong phú, không chỉ là trung tâm kinh tế, văn hóa lớn của Việt Nam mà còn là điểm đến du lịch hấp dẫn. Những năm gần đây, TP càng nỗ lực mạnh mẽ hơn để phát huy thế mạnh văn hóa sông nước, tạo nên điểm nhấn mang tính bản sắc cho thành phố.

Bừng sáng đêm Đà Nẵng với màn khai mạc DIFF 2024 của đội Pháp và Việt Nam

Lễ hội Pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng - DIFF 2024 chính thức khai mạc tối 8/6.
(PLVN) - Tối 8/6, bên bờ sông Hàn thơ mộng, Lễ hội Pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng - DIFF 2024 chính thức khai mạc, khuấy động thành phố biển bằng những màn trình diễn pháo hoa lung linh từ đương kim vô địch Pháp và đội chủ nhà Việt Nam, cùng màn trình diễn nghệ thuật đỉnh cao trên mặt nước lần đầu tiên có tại Đà Nẵng.

Hàng trăm con diều 'khủng' bay lượn ở phố biển Quy Nhơn

Liên hoan Diều nghệ thuật Quy Nhơn - Bình Định diễn ra từ ngày 7 - 9/6 (Ảnh: Dũng Nhân).
(PLVN) -  Ngày 7 - 9/6, hàng con con diều “khủng” với đủ sắc màu bay lượn ở phố biển Quy Nhơn. Sự kiện này là Liên hoan Diều nghệ thuật Quy Nhơn - Bình Định do UBND TP Quy Nhơn (tỉnh Bình Định) tổ chức lớn nhất từ trước đến nay.