Để người dân tình nguyện hiến máu

Hiến máu- Thật đơn giản

Trong thư gửi đồng bào và chiến sĩ cả nước nhân "Ngày Toàn dân hiến máu tình nguyện" (7-4-2007), Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh: "Hiến máu là nghĩa cử nhân ái cao đẹp của mỗi người đối với cộng đồng. Máu là loại thuốc đặt biệt, máu chỉ có thể được hiến tặng từ chính những người trong cùng cộng đồng, dân tộc. Nguồn máu an toàn nhất cho người bệnh là nguồn máu từ những người khỏe mạnh, hiến máu tình nguyện, không vụ lợi". Điều đó khẳng định hoạt động này thật đặc biệt, nhưng không khó để thực hiện với mỗi người và toàn xã hội.

Trong khi, máu rất cần để cứu sống người bệnh thì "loại thuốc" này không thể sản xuất ra mà chỉ có được từ người tình nguyện hiến máu. Giải đáp những băn khoăn của người muốn hiến máu nhưng sợ ảnh hưởng tới sức khỏe, bác sĩ Hoàng Văn Phóng, Phó Giám đốc Trung tâm Huyết học truyền máu (HHTM)- Bệnh viện Việt-Tiệp khẳng định: "Hiến máu không có hại cho sức khỏe, thậm chí còn có lợi" và giải thích: "Cơ thể người bình thường chứa từ 4,1 đến 4,5 lít máu, trong đó có đến 1/3 được dự trữ ở gan và lách. Máu của người hiến, đầu tiên được lấy từ chính nơi dự trữ đó, nên máu trong cơ thể vẫn điều hòa mà không ảnh hưởng gì đến sức khỏe". Phó Bí thư Đoàn trường Đại học Hải Phòng Nguyễn Thế Huệ sau nhiều lần vận động sinh viên trong trường hiến máu tỏ ra rất am hiểu: "Hiến máu tình nguyện là dịp  kiểm tra sức khỏe, hơn thế làm mới, trẻ hóa hồng cầu, cho hồng cầu khỏe mạnh. Bởi lẽ, hồng cầu chỉ có thể sống trong cơ thể khoảng 120 ngày, sau đó tự đào thải ở lách, nếu không cho máu thì thật lãng phí".

Cần một "ngân hàng máu sống"

Trong những năm qua, công tác thu gom máu nói chung và hiến máu nhân đạo nói riêng ở Hải Phòng được thực hiện thường xuyên, liên tục với số lượng và chất lượng ngày càng cao. Nhưng theo bác sỹ Trần Hoài Nam, Giám đốc Trung tâm HHTM, công việc này còn gặp nhiều khó khăn, chưa tìm được giải pháp hoạt động,   Các bệnh viện trên địa bàn thành phố thường xuyên trong tình trạng khan hiếm máu, khiến gia đình nhiều người bệnh đến chữa trị thường phải huy động thân nhân tham gia hiến máu. Sự bị động ấy khiến việc cấp cứu người bệnh rất vất vả. Do vậy, chỉ nguồn máu từ người hiến chuyên nghiệp không đủ, nên nguồn từ những người hiến máu tình nguyện rất quan trọng.

Bảo quản máu ở Trung tâm huyết học - truyền máu (BV Việt Tiệp)

Không đứng ngoài cuộc

Bác sỹ Nam cho biết: "Hoạt động của nơi thu gom máu là Trung tâm HHTM còn rất thụ động, phần lớn cậy nhờ vào sự nhiệt tình của lãnh đạo và học sinh, sinh viên các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp". Theo thống kê của Trung tâm này, 51,36% số máu thu gom được là từ công tác hiến máu nhân đạo, song chủ yếu có được từ nguồn là sinh viên các trường Trung cấp Y; các trường đại học: Y, Dân lập, Hàng Hải, Hải Phòng; các trường cao đẳng: Cộng đồng, Vietronic, Dạy nghề, Nghiệp vụ lương thực Đồ Sơn,… Trong khi, chúng ta còn bỏ ngỏ một "nguồn" hiến máu rất lớn từ những người trong lực lượng vũ trang, ở các khu công nghiệp và nhất là hàng trăm nghìn người dân thành phố có thể hiến máu.

Ban Chỉ đạo Hiến máu nhân đạo thành phố với sự tham gia của Hội Chữ thập đỏ, Thành Đoàn, các ngành Y tế, Văn hóa thông tin,… chưa có sự phối hợp chặt chẽ trong tuyên truyền, vận động người dân tham gia hiến máu tình nguyện… Vấn đề ở đây, theo Bác sĩ Trần Hoài Nam: "Không nên coi việc vận động hiến máu tình nguyện là của riêng ngành Y tế hay Trung tâm huyết học truyền máu". Chúng ta đều biết, quan trọng nhất đối với việc vận động hiến máu tình nguyện là phải tuyên truyền để mỗi người hiểu rõ việc hiến máu tình nguyện ý nghĩa như thế nào, tại sao lại không có hại đến sức khỏe. Nhưng công tác tuyên truyền chưa được chú trọng và chưa có cách thức phát huy hiệu quả. Nên chăng, cần phân định rõ trách nhiệm của từng thành viên trong Ban Chỉ đạo, như phân công khu vực cho Hội Chữ thập đỏ và Đoàn thanh niên chủ động tập hợp, tổ chức các điểm cần tuyên truyền, Trung tâm huyết học truyền máu cử bác sỹ có chuyên môn đến giải thích, trả lời những băn khoăn cho người dân hiểu và tự nguyện tham gia hiến máu.

Bác sĩ Hoàng Văn Phóng tiến hành nghiên cứu và thống kê nhận thức về máu và hiến máu bằng hệ thống câu hỏi với những người là công nhân và lao động phổ thông. Kết quả, nhận thức về máu và hiến máu của họ trước tuyên truyền chỉ đạt 45% số người được hỏi, thì sau tuyên truyền con số đó đã tăng lên 89%. Bởi vậy, đừng vội trách người dân không tham gia, mà điều cốt yếu là các ngành có trách nhiệm không đứng ngoài cuộc trong việc tuyên truyền để người dân hiểu mà tình nguyện, chí ít là một lần “xắn tay áo” lên hiến máu vì sinh mệnh của người bệnh. Nếu được như thế, những lần sau sẽ không còn khó khăn, bởi khi nhận thức được ý nghĩa của việc làm này thì, tình nguyện hiến máu với mỗi người cũng thật đơn giản.

Văn Lượng