Để người bệnh “mặn mà” với thuốc nội

Tư vấn cho khách hàng về giá cả, chất lượng thuốc Ảnh: Thu Hiền

Nói là thuốc nội, nhưng thực tế hầu hết được sản xuất từ nguyên liệu dược nhập khẩu, được gia công đóng viên, dập vỉ trong nước. Do vậy, chất lượng thuốc nội không thua kém thuốc ngoại và có giá thành thấp hơn vì giá nhân công thấp, không phải chịu các loại thuế nhập khẩu và chi phí vận chuyển như thuốc ngoại. Tuy nhiên, trên thị trường dường như thuốc nội vẫn đang “lép vế” so với thuốc ngoại. Thực hiện cuộc vận động “ Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt”, để người bệnh “mặn mà” với thuốc nội, lĩnh vực sản xuất thuốc cần phải có một chính sách rõ ràng từ khâu sản xuất, tới khâu phân phối thuốc.

Tràn ngập thuốc ngoại

Hiện ở các nhà thuốc, thuốc ngoại được trưng nhiều và phần lớn người tiêu dùng hỏi mua thuốc ngoại. Chị Trần Thị Vi ở phố Kim Ngưu, quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) chán nản: chị bị khớp nhiều năm và đã khám tại Bệnh viện Thanh Nhàn. Chị được bác sĩ kê đơn và dùng thuốc do bệnh viện cung cấp. Đến nay, chị đã sử dụng hết thuốc này và đã đi khắp các cửa hàng thuốc ở phố Bạch Mai để mua nhưng vẫn chưa mua được thuốc mình cần. Chị được các chủ hiệu thuốc giải thích, thuốc của chị là thuốc được phát bảo hiểm do Công ty dược Vĩnh Phúc sản xuất, hiện không có bán tại các hiệu thuốc. Nếu muốn mua loại này chỉ có thuốc ngoại, thành phần cũng như vậy nhưng giá đắt gấp 10 lần.

Dược sĩ Trần Thị Lan, chủ nhà thuốc số 20, phố Lê Thánh Tông, quận Hoàn Kiếm, cho biết: hơn một nửa số khách hàng đến mua tại hiệu thuốc của chị hỏi mua thuốc ngoại. Về giá cả, thuốc ngoại nhập hiển nhiên có giá cao ngất ngưởng, dù là thuốc của các hãng lớn hay các hãng kém tên tuổi, vì thuế nhập khẩu thành phẩm, qua nhiều khâu trung gian trong quá trình phân phối và phần trăm “hoa hồng”.

Như vậy, giá cả không phải lúc nào cũng đi đôi với chất lượng và mác ngoại nhập không phải là căn cứ xác định chất lượng thuốc. Vấn đề là khi nào dùng thuốc ngoại, khi nào dùng thuốc nội, giải thích như thế nào về thuốc nội để người bệnh tin tưởng đơn thuốc được kê mà không băn khoăn giá cả thấp, cao và không “phân biệt đối xử” với xuất xứ nội, ngoại. Thuốc ngoại giá vừa đắt và đôi lúc tìm đúng loại thuốc đó cũng không có...

Hiện các công ty dược trong nước gần như sản xuất được hầu hết loại thuốc điều trị thông thường, trừ một số thuốc đặc trị. Các loại thuốc hạ sốt, giảm đau, kháng sinh... các công ty dược trong nước đã cung cấp được, chất lượng cũng bảo đảm. Không thể khẳng định thuốc nội sẽ thay được hoàn toàn thuốc ngoại, nhưng trong từng loại và tùy từng mức độ nặng nhẹ, tùy thể trạng người bệnh, bác sĩ có thể dùng thuốc nội mà vẫn bảo đảm khỏi bệnh, giúp giảm được gánh nặng chi phí thuốc men cho người bệnh trong bối cảnh giá thuốc ngoại ngày càng tăng cao như hiện nay.

Bảo đảm chất lượng thuốc từ sản xuất tới người tiêu dùng

Theo Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), năm 2009, cả nước sử dụng khoảng 1,75 tỷ USD tiền thuốc, bình quân hơn 20 USD/người; việc tự sản xuất đáp ứng gần 50% nhu cầu thuốc của nhân dân. Tuy nhiên, 90% số nguyên liệu để sản xuất thuốc phải nhập khẩu. Mặc dù, nguồn dược liệu trong nước khá phong phú nhưng chưa được các công ty dược khai thác hiệu quả; nguồn nhân lực ngành dược cũng dồi dào, có trình độ nhưng máy móc, phòng thí nghiệm, còn hạn chế... nên ngành dược mới chỉ dừng lại ở khâu gia công.

Để nâng cao chất lượng thuốc sản xuất trong nước, bảo đảm đáp ứng nhu cầu khám và điều trị, Bộ Y tế đưa ra các tiêu chí kỹ thuật quản lý toàn diện chất lượng thuốc, kể từ nguyên liệu đầu vào cho tới khi thuốc tới tay người bệnh; đưa ra lộ trình thực hiện tiêu chuẩn “Thực hành tốt sản xuất thuốc” và cả nước hiện đã có gần hơn 90 nhà máy đạt tiêu chuẩn này.

Theo bà Việt Nga, Giám đốc Công ty dược Hậu Giang, thuốc nội cũng có nhiều loại tốt và được người bệnh tin tưởng. Một số sản phẩm dược Hậu Giang dùng nguyên liệu trong nước được người bệnh ưa dùng là thuốc Choliver (hỗ trợ điều trị gan mật) làm từ atisô đã xuất sang các nước Đông Âu như Rumani, Nga, Ucraina; sản phẩm Naturen để giải độc cho nạn nhân chất độc da cam làm từ cải trắng, lêkima, gấc, nhộng tằm, cũng được nước ngoài ưa chuộng. Để chiếm được lòng người bệnh, công ty đã có vùng trồng nguyên liệu thuốc ở Tây Ninh và Đà Lạt và đang thu mua nguyên liệu dược trong nước. Dự kiến, công ty sẽ thành lập một trung tâm nghiên cứu và phát triển sản phẩm, liên kết với các đơn vị trong ngành để cho ra đời những sản phẩm mới, có hàm lượng khoa học công nghệ cao.

Theo các chuyên gia ngành dược, để không phải phụ thuộc vào nguyên liệu, cần xây dựng vùng nguyên liệu đạt chất lượng cao. Phía nhà sản xuất, ngoài những tiêu chí kỹ thuật cần hoàn thiện thì doanh nghiệp dược trong nước cần phải có kế hoạch liên kết để hỗ trợ nhau cùng phát triển. Một doanh nghiệp khó có thể làm tốt được tất cả các công đoạn mà cần có sự liên kết giữa các ngành, các công ty cùng lĩnh vực. Những loại thuốc trong nước đã sản xuất được thì nhà nước không nên cho các doanh nghiệp nhập khẩu.

Hiện trên 300 đơn vị tham gia sản xuất thuốc trong nước là một lực lượng đủ lớn để góp phần vào sự phát triển của ngành công nghiệp dược Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn có sự chênh lệch đáng kể giữa các doanh nghiệp, mức đầu tư thấp; mặt bằng về nghiên cứu khoa học còn thấp hơn so với các nhà sản xuất dược phẩm nước ngoài. Việc nghiên cứu và phát triển các nhóm thuốc đáp ứng mô hình bệnh tật ở Việt Nam trong những năm tới đây cần được các nhà sản xuất tập trung đầu tư nhiều hơn nữa.

Đỗ Thảo Nguyên