Để ngỏ câu hỏi pháp lý...
Cái chết của Osama bin Laden làm Al-Qaida thêm suy yếu cho dù Osama bin Laden cũng từ nhiều năm nay chỉ còn là biểu tượng lãnh đạo trên danh nghĩa của Al-Qaida. Khủng bố vẫn là nguy cơ an ninh tiềm tàng đối với Mỹ. Bên cạnh đó, việc Mỹ tiêu diệt Osama bin Laden còn đặt ra không ít câu hỏi về pháp lý mà hiện chưa ai trả lời nổi.
Với việc tiêu diệt thủ lĩnh mạng lưới khủng bố Al-Qaida Osama bin Laden, Mỹ thực hiện được một mục tiêu ưu tiên từ nhiều năm nay. Cái chết của Osama bin Laden làm Al-Qaida thêm suy yếu cho dù Osama bin Laden cũng từ nhiều năm nay chỉ còn là biểu tượng lãnh đạo trên danh nghĩa của Al-Qaida. Khủng bố vẫn là nguy cơ an ninh tiềm tàng đối với Mỹ. Bên cạnh đó, việc Mỹ tiêu diệt Osama bin Laden còn đặt ra không ít câu hỏi về pháp lý mà hiện chưa ai trả lời nổi.
Câu hỏi lớn đầu tiên là câu hỏi về tính hợp pháp của chiến dịch quân sự mà Mỹ vừa tiến hành nhằm vào Osama bin Laden. Có người cho rằng giữa Mỹ và Al-Qaida đã có tuyên chiến cho nên chiến tranh là nền tảng và khuôn khổ pháp lý cho hành xử của cả hai bên. Có người lại cho rằng hành động của Mỹ không phù hợp với luật pháp quốc tế. Cứ theo những thông tin đã được chính phủ Mỹ công bố thì mục tiêu của Mỹ không phải là bắt sống Osama bin Laden, mà là hành quyết trùm khủng bố quốc tế này.
Osama bin Laden không có vũ khí trong tay khi bị Mỹ tấn công và Mỹ đã không chỉ bắn chết ngay, mà còn nhanh chóng hải táng Osama bin Laden. Câu hỏi tự đặt ra ở đây là tại sao Mỹ không bắt sống Osama bin Laden để rồi mở phiên tòa xét xử Osama bin Laden?. Theo cách hiểu thông thường về pháp lý thì chỉ có tòa án mới phán quyết ai có tội và ai vô tội cũng như trước khi bị kết án thì kẻ bị tình nghi vẫn vô tội. Chắc chắc Mỹ phải có những lợi ích thiết thực trên phương diện khác mới bất chấp pháp lý như vậy.
Câu hỏi lớn thứ hai liên quan đến mối quan hệ giữa Mỹ và Pakistan. Hai nước này là đồng minh của nhau thật trong cuộc chiến chống khủng bố, nhưng việc Mỹ hành động mà không thông báo và không hợp tác với Pakistan khiến không thể không đặt câu hỏi về chủ quyền của Pakistan.
Chính phủ Pakistan hiện trong tình thế rất khó xử vì giải thích thế nào đây về việc Osama bin Laden cùng bậu sậu sống yên ổn ở thị thành chứ không phải lẩn trốn ở vùng heo hút trong suốt nhiều năm trời và việc Mỹ không để Pakistan biết gì về chiến dịch tiêu diệt Osama bin Laden là bằng chứng rõ nét nhất cho thấy Mỹ không tin tưởng Pakistan. Sẽ lại càng nguy hiểm và khó xử đối với chính phủ Pakistan nếu sự thật rồi đây được đưa ra ánh sáng sau vụ tiêu diệt Osama bin Laden là trùm khủng bố này được thế lực chính trị và quân sự nào đấy ở Pakistan che chở.
Vụ tiêu diệt Osama bin Laden lại một lần nữa cho thấy trong cuộc chiến chống khủng bố nói riêng và trong quan hệ quốc tế hiện tại nói chung, không phải khi nào luật pháp quốc tế cũng được tôn trọng và có hiệu lực.
Thiên Lang