Đề nghị Quốc hội giám sát tối cao công tác ban hành văn bản

Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm đưa các luật, pháp lệnh vào cuộc sống cũng như đẩy nhanh tiến độ xây dựng, ban hành, bảo đảm chất lượng các văn bản (VB) quy định chi tiết thi hành. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn những hạn chế cần khắc phục.

Từng bước khắc phục tình trạng luật chờ nghị định

Tại phiên họp của UBTVQH cuối tuần qua, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Hà Hùng Cường đã trình bày Báo cáo tình hình triển khai thi hành luật, pháp lệnh và ban hành VB quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, pháp lệnh của Quốc hội, UBTVQH được ban hành từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII đến hết tháng 7/2013.

Theo Bộ trưởng Hà Hùng Cường, Chính phủ đã có nhiều cố gắng và đã cơ bản hoàn thành nhiệm vụ tổ chức đưa các luật, pháp lệnh đi vào cuộc sống. Cụ thể là, nhận thức về tầm quan trọng của công tác triển khai thi hành luật, pháp lệnh đã được nâng lên một bước, việc triển khai thực hiện bài bản hơn và có nhiều tiến bộ, bước đầu có sự gắn kết với xây dựng, hoàn thiện pháp luật.

Công tác ban hành VB quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh của Chính phủ đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt, có chuyển biến cơ bản, từng bước khắc phục tình trạng luật, pháp lệnh chờ nghị định, thông tư hướng dẫn, chất lượng VB quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành được cải thiện, không còn tình trạng VB quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành không đúng với tinh thần luật, pháp lệnh. Những kết quả đó góp phần tích cực vào việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước theo các Nghị quyết của Quốc hội 5 năm và hàng năm.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý tán thành với đánh giá về việc các cấp, các ngành đã tích cực, chủ động hơn trong việc ban hành VB chỉ đạo và thực hiện nhằm khẩn trương đưa các quy định của pháp luật đi vào cuộc sống. Ông Lý cũng cho rằng, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đã được các cơ quan chú trọng quan tâm ngay từ khâu soạn thảo, cho đến khi luật, pháp lệnh được thông qua với nhiều hình thức phù hợp.

Các cơ quan đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn chuyên sâu về chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức làm công tác quản lý ở bộ, ngành, địa phương để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đồng thời, cập nhật những quy định mới của pháp luật để áp dụng trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước. Vì vậy, việc thực hiện pháp luật đã có những chuyển biến theo hướng tích cực, công tác quản lý nhà nước do đó cũng đạt được những kết quả cao hơn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Hà Hùng Cường cũng thẳng thắn chỉ ra một vài điểm bất cập trong triển khai thi hành luật, pháp lệnh, trong đó có "tâm lý" chờ VB hướng dẫn, trong công tác ban hành VB quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, tồn tại vẫn xảy ra tình trạng VB nợ đọng.

Mặc dù rất chia sẻ bởi "Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ rất quyết liệt, gắt gao, có điều số lượng VB cần hướng dẫn quá nhiều" nhưng Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Phan Trung Lý vẫn lo ngại trước tình trạng nợ đọng VB nêu trên.Nhiều thành viên UBTVQH cũng lo lắng trước tình trạng mở rộng phạm vi quy định chi tiết những nội dung luật, pháp lệnh không ủy quyền. ..

Sẽ có nghị quyết chuyên đề về công tác văn bản

Cơ bản tán thành với các giải pháp, kiến nghị nhằm khắc phục những hạn chế bất cập trong việc triển khai thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, UBTVQH và ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, ông Lý đề nghị thực hiện quyết liệt, triệt để một số giải pháp sau: có biện pháp cụ thể để nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan đối với công tác xây dựng pháp luật, nhất là việc xây dựng, ban hành VB quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến phạm vi, lĩnh vực do cơ quan mình phụ trách.

Các cơ quan của Quốc hội tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng cũng như đề cao trách nhiệm trong việc thẩm tra, chỉnh lý dự án luật, pháp lệnh; trong trường hợp dự án, dự thảo VB không bảo đảm chất lượng, không bảo đảm tiến độ hoặc quá nhiều nội dung chung chung phải chờ hướng dẫn thì kiên quyết đề nghị Quốc hội, UBTVQH chưa đưa vào Chương trình xem xét, thông qua.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân thì mong muốn Quốc hội, UBTVQH "xem trọng" hơn các công tác này. Cho rằng "hiện Quốc hội, UBTVQH mới chỉ ra luật, pháp lệnh mà chưa kiểm tra, giám sát xem thi hành như thế nào; nợ đọng VB quy định chi tiết hơn 55% đối với luật, pháp lệnh đã có hiệu lực là tương đối cao", bà Ngân đề nghị, cần giám sát tối cao về vấn đề trên. Bên cạnh đó, phải tăng cường nâng cao chất lượng, hiệu quả thi hành pháp luật và nâng cao trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương cũng như siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong việc thi hành pháp luật.

Đồng tình, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho biết, trong chương trình của Quốc hội tại kỳ họp sau sẽ điều chỉnh có nghị quyết chuyên đề về hai lĩnh vực này./.

Thục Quyên