Để “một cửa” không mang tính phong trào

- Dường như sự chậm trễ này không phải do nguyên nhân khách quan?

- Có nhiều cách để các cơ quan, đơn vị triển khai thực hiện chương trình cải cách hành chính của Chính phủ mang lại hiệu quả thiết thực. Sở KH-CN lựa chọn triển khai áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế (ISO 9001:2000), bởi áp dụng hệ thống ISO và cơ chế “một cửa” đều hướng tới mục tiêu duy nhất là nâng cao chất lượng các dịch vụ công. Qua 3 năm triển khai tại Sở cho thấy, áp dụng ISO đòi hỏi sự phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Hơn nữa, ISO là quá trình không chỉ minh bạch hoá khâu điều hành, tài chính, trách nhiệm mỗi cán bộ, công chức, mà còn yêu cầu cải tiến liên tục các khâu công việc phù hợp với điều kiện cụ thể của mỗi đơn vị, đáp ứng quy định tiêu chuẩn quốc tế. ISO quy định khá rõ một cách gián tiếp quy trình thủ tục, trách nhiệm của các cơ quan công quyền nhà nước đối với nhân dân. Điều này phản ánh đúng tinh thần cải cách hành chính, mặc dù ISO không liên hệ trực tiếp với các tổ chức công dân.

Trong khi đó, cơ chế “một cửa” chủ yếu giải quyết công việc liên quan đến tổ chức, công dân. Ưu điểm của cơ chế này là giảm thời gian giải quyết các thủ tục hành chính. Nhưng nếu quy trình không minh bạch, năng lực, trình độ cán bộ, công chức không tốt, khó bảo đảm chất lượng công việc. Cán bộ, công chức có khả năng nhiệt tình, công tâm, song xử lý công việc không tốt, có thể lại gây phiền hà cho người dân. Vì vậy, có thể coi triển khai áp dụng ISO tại các cơ quan, đơn vị là phần gốc, thực hiện cơ chế “một cửa” là phần ngọn. Nếu kết hợp cả hai quy trình này, làm tốt phần gốc, nhiều khả năng phần ngọn sẽ tốt. Quá trình xây dựng và áp dụng thành công hệ thống ISO tại Sở KH-CN tạo nền nếp làm việc khoa học, nâng cao trách nhiệm đối với từng cán bộ, công chức cơ quan. Từ nền móng này, chắc chắn hoạt động của bộ phận “tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả” theo cơ chế “một cửa” phát huy ngay hiệu quả và duy trì kết quả bền vững, tránh  tình trạng “góp gạo thổi cơm chung”, hình thức và mang tính “phong trào”.

- Ý nghĩa của vấn đề chọn nội dung công việc thực hiện cơ chế “một cửa” để giải quyết là gì?

- Cơ chế này được áp dụng để giải quyết công việc liên quan đến 5 lĩnh vực. Đó là cấp phép sử dụng thiết bị X-quang y tế, cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh hàng hoá là hoá chất độc hại, đăng ký xác nhận hoạt động chuyển giao công nghệ, cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động KHCN, chương trình khoa học hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập. Trước hết, đây là những lĩnh vực liên quan nhiều đến tổ chức, công dân. Mặt khác, quy trình thủ tục giải quyết đơn giản. Một số lĩnh vực khác phức tạp hơn cần được giải quyết ở những phòng có tính chuyên môn cao, chưa thể đưa ra bộ phận “một cửa”.

- Xây dựng và áp dụng ISO trong dịch vụ hành chính trước, sau đó thực hiện  cơ chế “một cửa” là giải pháp mang tính đồng bộ ?

- Nhiều nhà quản lý có suy nghĩ như vậy. Từ năm 2000, Chính phủ quyết định triển khai thí điểm áp dụng ISO tại một số cơ quan, đơn vị hành chính trong cả nước. Kết quả cho thấy, xây dựng hệ thống quản lý chất lượng hỗ trợ rất tốt chương trình cải cách hành chính. Vì vậy, Chính phủ ra quyết định 144 yêu cầu tất cả cơ quan hành chính nhà nước đến hết năm 2007 phải áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2000. UBND thành phố ra quyết định triển khai áp dụng ISO tại tất cả 15 quận, huyện, thị xã và các sở, ban, ngành thành phố. Tuy nhiên, ISO là quá trình đòi hỏi sự minh bạch tất cả các khâu, quy định rõ trách nhiệm từ người đứng đầu đến mỗi cán bộ, công chức, viên chức. Do đó, không ít đơn vị ngại triển khai áp dụng ISO, chỉ quan tâm đến triển khai cơ chế “một cửa” cho có phong trào mà chưa đi vào thực chất.

- Xin cảm ơn Giám đốc!

Hoàng Dũng thực hiện