Để môi trường học đường không có bạo lực
Trước mùa tựu trường 2026 - 2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) và Bộ Công an (CA) vừa ban hành Kế hoạch phối hợp 113/KHPH-BCĐ về bảo đảm an toàn trường học; phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ việc bạo lực học đường (BLHĐ), xâm hại trẻ em, vi phạm pháp luật của học sinh (HS).
Không chỉ nêu các mục tiêu, nhiệm vụ chung chung, điểm đặc biệt là Kế hoạch đã nhấn mạnh đến những giải pháp cụ thể. Đó là yêu cầu nhà trường và CA cấp xã thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên thông qua các cuộc họp giao ban định kỳ mỗi học kỳ, hoặc khi cần thiết, để trao đổi về tình hình an ninh, trật tự và những biểu hiện bất thường của HS. Ban Giám hiệu trường và Trưởng CA cấp xã thiết lập đầu mối liên lạc trực tiếp để kịp thời tiếp nhận, trao đổi thông tin về các vụ việc ẩu đả, tụ tập gây rối liên quan HS.
Công tác tuyên truyền được đổi mới theo hướng tăng tính tương tác, phù hợp tâm lý lứa tuổi HS, tập trung vào pháp luật về trật tự, an toàn giao thông, an ninh mạng, phòng, chống ma túy, tác hại của thuốc lá điện tử, phòng, chống xâm hại trẻ em và BLHĐ; hướng dẫn kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, thoát hiểm, nhận diện các nguy cơ, hành vi lừa đảo. Chú trọng xây dựng, duy trì các mô hình tự quản tại trường học như “Cổng trường an toàn giao thông”, “Đội học sinh xung kích”, “Trường học không bạo lực và tệ nạn xã hội”.
Lực lượng CA cơ sở nếu phát hiện các hội nhóm trực tuyến (nhóm Facebook, Zalo, Telegram) do HS lập ra có biểu hiện nói xấu, bôi nhọ, kích động bạo lực, rủ rê đua xe… sẽ thông báo và phối hợp cùng nhà trường ngăn chặn, quản lý, giáo dục. CA cơ sở hỗ trợ nhà trường bảo đảm an toàn khu vực xung quanh trường nhằm phát hiện HS tụ tập, mang theo hung khí hoặc đi xe máy phân khối lớn khi chưa đủ điều kiện để kịp thời ngăn chặn; xử lý nghiêm các dịch vụ quanh trường học bán thuốc lá, rượu, bia, thực phẩm độc hại không rõ nguồn gốc cho HS.
Với các trường hợp HS vi phạm pháp luật, sẽ được áp dụng biện pháp giáo dục cá biệt. Trường phân công cụ thể 1 giáo viên chủ nhiệm trực tiếp cùng gia đình theo dõi, giúp đỡ và phối hợp thông báo CA cơ sở thông tin tình hình khi cần can thiệp, hỗ trợ.
Việc phối hợp xử lý các hành vi vi phạm cũng được nêu cụ thể. Với vụ việc bên trong nhà trường, nhà trường chủ trì xử lý giáo dục, kỷ luật; nếu có tính chất nghiêm trọng (gây thương tích, cưỡng đoạt tài sản, sử dụng ma túy), chuyển CA cơ sở xử lý theo quy định. Với vụ việc bên ngoài nhà trường, trường hợp HS vi phạm về trật tự xã hội, CA cơ sở thông báo bằng văn bản đến nhà trường để xử lý theo quy định của ngành Giáo dục nhằm tăng tính răn đe, phòng ngừa chung.
Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, kỷ cương, nhân văn; phát huy vai trò của nhà trường, gia đình, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể trong giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, hình thành văn hóa ứng xử tích cực; là góp phần phòng ngừa từ sớm, từ xa các hành vi bạo lực học đường và vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua cho thấy, với nhiều trường hợp, không chỉ giáo dục là đủ, mà cần có sự răn đe hợp lý. Vì vậy, kế hoạch phối hợp giữa Bộ GD&ĐT và Bộ CA như nêu trên là rất cần thiết, nhằm phòng ngừa BLHĐ từ gốc, không để những vụ việc mâu thuẫn HS kéo dài tích tụ thành vi phạm pháp luật; bảo đảm xử lý nghiêm các vi phạm nhưng vẫn mang tính giáo dục, nhân văn, phù hợp tâm lý lứa tuổi HS.