Để có vùng cây ăn quả chất lượng cao

Lâm Đồng hiện có 10.375 ha cây ăn quả với sản lượng quả thu hoạch hàng năm lên tới 63 ngàn tấn, trong đó 2.970 ha đang được trồng tại 3 huyện phía Nam là Đạ Huoai, Đạ Tẻh và Cát Tiên với các giống cây nhiệt đới như sầu riêng, mít, chôm chôm, xoài…

Lâm Đồng hiện có 10.375 ha cây ăn quả với sản lượng quả thu hoạch hàng năm lên tới 63 ngàn tấn, trong đó 2.970 ha đang được trồng tại 3 huyện phía Nam là Đạ Huoai, Đạ Tẻh và Cát Tiên với các giống cây nhiệt đới như sầu riêng, mít, chôm chôm, xoài… Tuy có diện tích và sản lượng tương đối lớn, song hiệu quả kinh tế từ cây ăn quả đem lại cho nông dân chưa cao do chất lượng quả thấp. Làm gì để có vùng cây ăn quả tập trung chất lượng cao đang là băn khoăn của ngành NN-PTNT và chính quyền các địa phương.
 
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Qua khảo sát của Phòng Trồng trọt Sở NN-PTNT thì nguyên nhân chính làm cho cây ăn quả ở Lâm Đồng đạt hiệu quả kinh tế thấp là nông dân đang trồng bằng cây thực sinh, diện tích trồng bằng các giống mới ít, mức độ áp dụng KHKT và mức độ đầu tư thâm canh thấp, công tác bảo vệ thực vật chưa được chú trọng kịp thời. Hơn nữa, tại 3 huyện phía Nam - vùng cây ăn quả tập trung của tỉnh - 100% số hộ nông dân trồng cây ăn quả thì gần 49% số hộ trồng đồng thời 5 loại cây ăn quả trên cùng một vườn, số hộ trồng chuyên 1 loại cây chỉ chiếm tỷ lệ 9,1%. Việc áp dụng KHKT vào thâm canh vườn cây vì vậy rất khó khăn và nông sản không thể trở thành hàng hóa có tính cạnh tranh cao nên chỉ có thể tiêu thụ ngay tại chỗ. Khắc phục tình trạng này, hiện tại Sở NN-PTNT và Sở KH-CN đang triển khai chương trình “Nghiên cứu xây dựng quy trình thâm canh tổng hợp và giải pháp kỹ thuật cải tạo vườn cây ăn quả ở 3 huyện phía Nam”. Điều tra của chương trình cho thấy, trong 5 loại cây ăn quả chủ lực hiện nay của huyện Đạ Huoai cây quýt đường cho doanh thu hàng năm cao nhất (lên tới 87 triệu đồng/ ha/ năm) sau đó là mít tố nữ (gần 52 triệu đồng/ ha/ năm), trong khi sầu riêng giống địa phương chỉ đạt 31,3 triệu đồng thì sầu riêng Mong thong đạt bình quân 60,9 triệu đồng, chôm chôm giống địa phương 7,3 triệu đồng trong khi chôm chôm Thái đạt trên 47 triệu đồng. Từ kết quả này, ngành NN-PTNT đang đầu tư nâng diện tích cây ăn quả ở các huyện phía Nam từ 2.970 ha hiện nay lên 4.450 ha vào năm 2015, đồng thời khuyến khích nông dân chuyển sang trồng các giống cây ăn quả mới năng suất và chất lượng cao như sầu riêng Mong thong, chôm chôm Thái, măng cụt, cây có múi (quýt đường) nhằm cải tạo vườn cây ăn quả đã thoái hóa hay cải tạo vườn tạp.
     
Dựa vào điều kiện đất đai, khí hậu của địa phương và tập quán canh tác của nông dân vùng cây ăn quả tập trung đã được xác định cụ thể ở từng xã, thị trấn với những giống cây có thế mạnh: cụ thể vùng Đạ Huoai chuyên canh theo mức độ ưu tiên sầu riêng Mong thong, măng cụt, mít tố nữ, mít nghệ; các huyện Đạ Tẻh, Cát Tiên chủ yếu phát triển măng cụt, mít nghệ, sầu riêng, quýt đường. Đã có 6 mô hình chuyên canh các giống cây ăn quả chủ lực và có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường nội tiêu và xuất khẩu được Sở NN-PTNT triển khai theo các quy trình thâm canh đã được xây dựng. Mô hình cải tạo vườn sầu riêng và chôm chôm 10 năm tuổi (thị trấn Mađaguôi) đã nâng doanh thu sầu riêng từ 210.000 đ/ cây lên 368.000 đ/ cây/ năm, doanh thu từ chôm chôm từ 120.000 đ/ cây lên 228.000 đ/ cây.
     
Các giải pháp để thực hiện chương trình này hướng tới mục tiêu xây dựng vùng cây ăn quả tập trung năng suất, chất lượng cao ở 3 huyện phía Nam, các giải pháp lớn mà ngành NN-PTNT đang phối hợp với UBND các huyện Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên triển khai là duy trì cây chủ lực và cải tạo tính tạp của vườn cây hiện có; tiến hành trồng xen và trồng bổ sung các loại cây trồng hiệu quả kinh tế cao; thay thế vườn cây ăn quả cũ và trồng mới hoàn toàn bằng các giống sầu riêng Mong thong, sầu riêng Dona, sầu riêng Ri6, cây có múi sạch bệnh, măng cụt… tùy thuộc vào chất lượng hiện có của từng vườn cây. Khuyến khích các thành phần kinh tế từ TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Nam Bộ đến địa phương đầu tư các doanh nghiệp trồng cây ăn quả và tiêu thụ sản phẩm. Tăng cường công tác quản lý nhà nước về giống cây ăn quả, vật tư chuyên dùng cho cây ăn quả của Sở NN-PTNT với việc xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm…

Đức Hưng