Đề cao trách nhiệm người tiêu dùng

Ngần ngừ cầm trên tay lốc 4 hộp sữa chua ghi hạn sử dụng là ngày 18-4-2011, Bà Nguyễn Thị H. (khu dân cư Quán Sỏi, phường Dư Hàng Kênh, quận Lê Chân) đắn đo định bỏ đi rồi lại để vào tủ lạnh. “Mới quá  hạn mấy ngày, mà giữ lạnh suốt, chắc cũng không sao. Bỏ đi tiếc lắm. Dạo này cái gì cũng đắt”, bà H phân trần. Trường hợp của bà H không phải là cá biệt. Tâm lý tiếc của là nguyên nhân chính khiến nhiều người dù biết sản phẩm đã quá hạn sử dụng nhưng vẫn dùng. Với những đồ ăn quá hạn ít ngày, hậu quả có thể không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, với những thực phẩm quá hạn khá lâu, không ai dám chắc nguy cơ ngộ độc thực phẩm không xảy ra, nhất là khi mùa nóng đang đến gần.
Không chỉ sử dụng thực phẩm quá “đát”, người tiêu dùng hiện vẫn có thói quen sử dụng sản phẩm mà ít quan tâm đến nguồn gốc, xuất xứ và những tiêu chuẩn bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Tìm đến chợ Ga, chợ Tam Bạc,… dễ dàng bắt gặp những hàng ô mai, bò khô… không có đồ che chắn bụi, ruồi, nhặng. Bánh, kẹo, nước ngọt, các loại hạt bí, hạt dưa… được bày bán la liệt, nhiều sản phẩm không có thông tin về cơ sở sản xuất, hạn sử dụng…  nhưng vẫn tiêu thụ tốt, đặc biệt trong các dịp lễ, tết. Chị N.T.T, chủ một cửa hàng bán bánh kẹo tại chợ Ga cho biết những mặt hàng bày bán tại cửa hàng của chị hoàn toàn bảo đảm, chưa từng có khách hàng nào phàn nàn về chất lượng. Tuy nhiên, theo thống kê từ Chi cục ATVSTP, năm 2010, trên địa bàn thành phố xảy ra 98 ca ngộ độc thực phẩm mà nguyên nhân là do thực phẩm không hợp vệ sinh. Cùng với đó, sử dụng thức ăn đường phố không bảo đảm vệ sinh trong khâu chế biến, bảo quản… cũng là nguồn gốc gây nên ngộ độc thực phẩm.
Trong bối cảnh hàng hóa nói chung, các loại thực phẩm nói riêng ngày càng phong phú từ chủng loại tới giá tiền, bên cạnh việc tăng cường hoạt động kiểm tra của các cơ quan chức năng, vai trò người tiêu dùng trong việc bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm cho bản thân và gia đình ngày càng quan trọng. Điều này thể hiện rõ trong văn bản pháp luật mới nhất về vệ sinh an toàn thực phẩm là Luật An toàn thực phẩm được Quốc hội thông qua ngày 17-6-2010 dành điều 9 quy định về quyền và nghĩa vụ của người tiêu dùng. Theo đó, người tiêu dùng có quyền được cung cấp thông tin trung thực về an toàn thực phẩm, hướng dẫn sử dụng, bảo quản thực phẩm; thông tin về nguy cơ mất an toàn và cách phòng ngừa đồng thời có nghĩa vụ tuân thủ hướng dẫn về vệ sinh an toàn thực phẩm và cung cấp thông tin khi phát hiện nguy cơ mất an toàn, khai báo ngộ độc thực phẩm… Chính những người tiêu dùng sẽ là người quyết định cuối cùng việc loại thực phẩm nào được chọn dùng và được sử dụng chế biến như thế nào. Vì thế, việc kiên quyết “tẩy chay” những loại thực phẩm không có nhãn mác, cảnh giác với những đồ ăn “bắt mắt”, xem kỹ thông tin về sản phẩm và tuân thủ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm… là những yêu cầu bắt buộc đối với người tiêu dùng hiện nay. Cùng với đó, việc phối hợp cung cấp thông tin để phát giác những cơ sở cung cấp những mặt hàng thực phẩm không bảo đảm chất lượng VSATTP cũng là trách nhiệm của người tiêu dùng trong cuộc chiến bảo đảm VSATTP hiện nay.

 Như Vân