Đề cao tính tự giác trong thi hành pháp luật dân sự

(PLO) - Pháp luật dân sự (PLDS) là pháp luật quy định về cách hành xử của con người trong các mối quan hệ tư nên việc thi hành PLDS chủ yếu dựa trên ý thức tự giác, tinh thần tự nguyện của các chủ thể tham gia các quan hệ đó. Do vậy, để PLDS được thực hiện thì vai trò của các cá nhân, tổ chức là yếu tố quyết định, còn các cơ quan công quyền chỉ đóng vai trò hỗ trợ cho việc hình thành các quan hệ dân sự.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Theo đó, trình độ nhận thức và ý thức pháp luật của con người có vai trò rất quan trọng, quyết định cách xử sự của họ trong các quan hệ xã hội mà họ tham gia. Ở đâu con người hiểu biết pháp luật, có ý thức tôn trọng pháp luật thì ở đó pháp luật được thực hiện tốt. Trong điều kiện như vậy, Nhà nước sẽ ít phải can thiệp bằng các biện pháp hành chính, hình sự để buộc người dân thực hiện đúng pháp luật.

Thời gian qua, Chính phủ và các bộ, ngành đã có nhiều cố gắng để ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành và chú trọng xây dựng, hoàn thiện từng bước các tổ chức sự nghiệp công để thực hiện các dịch vụ hỗ trợ cho tổ chức, cá nhân khi họ thực hiện các quyền dân sự của mình.

Đặc biệt, Nhà nước đã kiên quyết và liên tục cải cách thủ tục hành chính để giảm gánh nặng về thủ tục và tiền bạc, giúp tổ chức, cá nhân thực hiện một cách dễ dàng, nhanh chóng các thủ tục hành chính, qua đó tạo điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện các quyền dân sự của mình. Ví dụ như trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp, nhiều thủ tục hành chính về gia nhập thị trường đã được đơn giản hóa, hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký DN đã được xây dựng thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Ngoài ra, để tiếp tục tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, hướng tới Chính phủ điện tử và một nền dịch vụ hành chính công hiện đại, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã triển khai xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống đăng ký DN qua mạng điện tử. Nhờ đó, giúp giảm thời gian, chi phí thành lập DN, đồng thời góp phần xây dựng một hệ thống đăng ký kinh doanh minh bạch, hạn chế tối đa những tiêu cực có thể phát sinh.

Tuy nhiên, các vi phạm khi thi hành PLDS vẫn còn phổ biến. Như trong việc thực hiện nghĩa vụ hợp đồng, số lượng vụ việc tranh chấp những năm gần đây có xu hướng ngày càng gia tăng, năm sau cao hơn năm trước. Tình trạng vi phạm quyền dân sự, đặc biệt là các quyền về nhân thân cũng xảy ra phổ biến, gây bức xúc trong dư luận xã hội cũng như đối với những cá nhân có quyền và lợi ích bị xâm phạm. Quyền sở hữu, các quyền tài sản khác của tổ chức, cá nhân cũng bị xâm phạm một cách phổ biến như: giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh được cấp nhiều bản cho cùng một người là chủ DN tư nhân; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp một cách không chính xác; lập hồ sơ giả để bán nhà đất thuộc quyền sở hữu của người khác…

Do vậy, để góp phần giảm thiểu các vi phạm trên đồng thời nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật trong lĩnh vực dân sự, cần nâng cao trình độ, nhận thức pháp luật để người dân nắm bắt và thực hiện đúng các quy định. Cùng với đó, cần tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các thiết chế nhà nước và phương thức hoạt động của các cơ quan có liên quan đến hoạt động dân sự của người dân như cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan đăng ký tài sản, cơ quan đăng ký đất đai, cơ quan hộ tịch, tổ chức công chứng…

Các cơ quan trong hoạt động thực thi công vụ cần tăng cường sự phối hợp đồng thời sớm hoàn thiện cơ chế hoạt động của các cơ quan tài phán, nhất là cơ quan tài phán phi nhà nước như các Trung tâm trọng tài thương mại. Đặc biệt, trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật, cần phân biệt rạch ròi giữa nguyên nhân vi phạm pháp luật và điều kiện vi phạm pháp luật để có các giải pháp khắc phục tương ứng, có hiệu quả. 

Lê Hồng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cây xăng “găm hàng, chờ lên giá” sẽ bị xử phạt như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Nguyễn Hải Tùng (trú tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) hỏi: Thời gian vừa qua, giá xăng dầu đã tăng giá nhiều lần do ảnh hưởng của giá xăng dầu thế giới. Lợi dụng tình hình đó, nhiều cửa hàng xăng dầu đã treo biển hết hàng để đóng cửa, găm hàng chờ lên giá nhằm trục lợi. Xin hỏi, hành vi này nếu bị phát hiện sẽ bị xử lý ra sao?

Người cai nghiện ma túy bắt buộc được trả tiền công khi lao động tự nguyện

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với Dự thảo Thông tư quy định việc quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp từ ngân sách nhà nước thực hiện chế độ áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc; công tác cai nghiện ma tùy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, cơ sở cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy.

Bình Dương: Chú trọng tăng nhanh, bền vững người tham gia bảo hiểm

Ông Nguyễn Thế Mạnh - Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.
(PLVN) -  Sau 2 năm bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID-19, từ đầu năm đến nay, thị trường lao động trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã dần phục hồi, số người lao động quay lại làm việc, có việc làm đã tăng lên, tạo thuận lợi cho việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp.

Hơn 75.600 người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình trong một ngày

Hơn 600 đoàn với 9.029 ô tô và xe gắn máy được sử dụng tham gia các tuyến đường trên toàn quốc.
(PLVN) -  Chỉ trong một ngày ra quân toàn quốc hưởng ứng Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội (BHXH) toàn dân, ngành BHXH Việt Nam và Bưu điện Việt Nam đã phát triển được 22.306 người tham gia BHXH tự nguyện, 53.308 người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình. Đây là con số vượt xa mục tiêu ban đầu, thể hiện ý nghĩa quan trọng của chính sách an sinh xã hội này.

Đề xuất tiêu chuẩn bổ nhiệm Hội đồng quản lý đơn vị sự nghiệp công lập lĩnh vực văn hóa

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đang dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm, miễn nhiệm các thành viên Hội đồng quản lý, Chủ tịch Hội đồng quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao và du lịch để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đồng bộ hành lang pháp lý về giao dịch điện tử

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bộ Thông tin và Truyền thông đang lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) nhằm đáp ứng được yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số, xã hội số, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các quy định pháp luật có liên quan.

“Đụng đâu, sai đó”

Ảnh minh họa
(PLVN) - Tưởng rằng sau khi cơ quan chức năng khởi tố, bắt giam hàng chục đối tượng tại hàng loạt tỉnh, thành liên quan sai phạm trong mua sắm vật tư xét nghiệm phòng chống dịch COVID-19; thì số đối tượng “trong vòng ngắm” đã không còn nhiều.

“Lửa thử vàng, gian nan thử sức”

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Quy định số 65-QĐ/TW ngày 28/4/2022 của Bộ Chính trị về luân chuyển cán bộ (LCCB) vừa được ban hành được dư luận rất quan tâm. Cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình, ủng hộ các quyết sách của Đảng.

Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Tích lũy khi trẻ, vui khỏe khi già

Cán bộ BHXH tỉnh Đắk Nông tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện cho người dân trên địa bàn.
(PLVN) -  Với mức tham gia chỉ vài trăm nghìn đồng/tháng, khi đủ điều kiện theo quy định, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ được nhận lương hưu hàng tháng góp phần ổn định cuộc sống khi về già; đồng thời được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí trong suốt thời gian nhận lương hưu để chăm sóc sức khỏe.

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư: Sử dụng kinh phí nâng cao kỹ năng nguồn nhân lực như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo Thông tư quy định nội dung và mức chỉ thực hiện một số hoạt động của Chương trình “Đào tạo, đào tạo lại nâng cao kỹ năng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công hiệp lần thứ tư" được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 1446/QĐ-TTg ngày 30/8/2021.

Điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội một lần?

Điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội một lần?
(PLVN) - Theo quy định, điều kiện để người lao động được hưởng Bảo hiểm xã hội một lần là sau một năm nghỉ việc. Tuy nhiên, các chuyên gia về an sinh xã hội cho rằng, người lao động nên cân nhắc thật kỹ trước khi hưởng, tránh "lợi trước mắt, thiệt thòi lâu dài".

“Tam nông” thời kỳ

“Tam nông” thời kỳ
(PLVN) - Một trong các nghị sự quan trọng của Hội nghị Trung ương 5 đang họp tại Hà Nội là Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.