Đề án xây dựng Nghệ An thành trung tâm đào tạo đa ngoại ngữ khu vực Bắc Trung Bộ
UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành Quyết định số 2598/QĐ-UBND ngày 15/6/2026 phê duyệt Đề án “Tăng cường dạy và học ngoại ngữ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026-2035, định hướng đến năm 2045”.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, bên cạnh tiếng Anh là ngoại ngữ chủ đạo, tỉnh Nghệ An đã chủ động triển khai dạy và học đa dạng các ngoại ngữ khác nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), xuất khẩu lao động và đảm bảo an ninh – quốc phòng khu vực biên giới. So với tiếng Anh, quy mô dạy học các ngoại ngữ khác tại Nghệ An còn rất khiêm tốn, chủ yếu tập trung ở một số trường điểm và trung tâm.
Trong khi đó, Nghệ An với vị thế là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục của vùng Bắc Trung Bộ, đồng thời là cửa ngõ kết nối Bắc – Nam đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới,
Về kinh tế, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa diễn ra mạnh mẽ cùng làn sóng đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng trưởng rõ nét, đặc biệt tại các khu công nghiệp trọng điểm như VSIP, WHA, Hoàng Mai. Sự hiện diện của các doanh nghiệp, tập đoàn từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực không chỉ vững chuyên môn mà còn có khả năng sử dụng ngoại ngữ trong môi trường làm việc quốc tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn cung lao động tại chỗ chưa đáp ứng nhu cầu, tiềm ẩn nguy cơ người lao động địa phương gặp bất lợi ngay trên chính quê nhà nếu không có bước đi đột phá trong nâng cao năng lực ngoại ngữ.
Bên cạnh đó, Nghệ An có ý nghĩa chính trị đặc biệt khi có đường biên giới trên bộ dài nhất cả nước (hơn 468km) tiếp giáp với nước bạn Lào. Mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt – Lào đặt ra yêu cầu Nghệ An cần đi đầu trong đào tạo và phổ cập tiếng Lào cho cán bộ, chiến sĩ, nhân dân vùng biên, đồng thời tăng cường tiếng Việt cho lưu học sinh Lào. Đây không chỉ là nhiệm vụ giáo dục mà còn gắn chặt với nhiệm vụ chính trị, an ninh quốc phòng và ngoại giao nhân dân, góp phần củng cố liên kết vùng biên giới hòa bình, ổn định và phát triển.
Vì thế, Đề án “Tăng cường dạy và học ngoại ngữ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026-2035, định hướng đến năm 2045” đặt mục tiêu nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ cho người học ở mọi cấp học và trình độ đào tạo trên địa bàn tỉnh (trừ tiếng Anh đã có chương trình riêng), đáp ứng nhu cầu học tập, giao tiếp, tiếp cận tri thức – văn hóa – khoa học công nghệ toàn cầu; góp phần nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực Nghệ An trên thị trường lao động trong nước và quốc tế.
Đồng thời, xây dựng Nghệ An trở thành trung tâm đào tạo đa ngoại ngữ của khu vực Bắc Trung Bộ, hình thành một thế hệ trẻ tự tin, có thể sử dụng ít nhất một ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh; ưu tiên phát triển các ngoại ngữ phục vụ trực tiếp yêu cầu hội nhập, hợp tác biên giới Việt – Lào và nhu cầu nhân lực của các khu kinh tế, khu công nghiệp (đặc biệt các ngoại ngữ như tiếng Lào, tiếng Trung Quốc, tiếng Hàn Quốc, tiếng Nhật Bản), qua đó đóng góp vào đổi mới mô hình tăng trưởng và phát triển bền vững của tỉnh trong kỷ nguyên hội nhập.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, UBND tỉnh Nghệ An giao Sở Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chủ trì thực hiện Đề án, phối hợp với các Sở, ngành liên quan, các địa phương trong triển khai thực hiện, hướng dẫn tổ chức thực hiện; kiểm tra, giám sát, đánh giá, tổng hợp kết quả thực hiện Đề án trong toàn tỉnh.
Theo Đề án, giai đoạn 2026-2030: Triển khai thí điểm dạy tiếng Lào (dưới dạng ngoại ngữ 2 hoặc tự chọn) tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, trường THCS, THPT và trung tâm GDTX khu vực biên giới. Bồi dưỡng năng lực giao tiếp tiếng Lào cơ bản cho cán bộ, công chức cấp xã vùng biên.
Thí điểm các hoạt động cho trẻ mầm non và học sinh lớp 1, lớp 2 làm quen với tiếng Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản tại những cơ sở có nhu cầu và đủ điều kiện.
Phấn đấu đến năm 2030, mỗi phường/xã thuộc khu vực đô thị và khu kinh tế, khu công nghiệp có tối thiểu 01 cơ sở giáo dục phổ thông triển khai dạy hoặc tổ chức hoạt động liên quan đến các tiếng Trung, Hàn, Nhật.
Huy động các trung tâm ngoại ngữ tại đô thị mở rộng giảng dạy các ngôn ngữ ngoài tiếng Anh, hướng tới đáp ứng từ 60% đến 80% nhu cầu nhân lực ngoại ngữ của các doanh nghiệp FDI.
Giai đoạn 2031-2035: Mở rộng diện dạy tiếng Lào tới toàn bộ các xã biên giới. Mở rộng quy mô giảng dạy tiếng Trung, Hàn, Nhật tại các trường phổ thông. Từng bước tích hợp yêu cầu ngoại ngữ thứ hai này vào các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học theo đặc thù từng ngành nghề.
Mục tiêu đến năm 2035, tất cả trường THPT khu vực đô thị và khu kinh tế phải tổ chức giảng dạy ít nhất 02 ngoại ngữ (gồm tiếng Anh và một trong các tiếng: Trung, Hàn, Nhật).
Định hướng đến năm 2045: Biến năng lực ngoại ngữ đa dạng trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi của tỉnh Nghệ An trong thu hút đầu tư và phát triển kinh tế tri thức. Hình thành thế hệ công dân Nghệ An năng động, tự tin hội nhập, có thể giao tiếp, làm việc bằng hai ngoại ngữ trở lên.