Dạy tiếng Anh ở bậc tiểu học- Khoảng cách lớn so với mục tiêu (Kỳ cuối)
Đề án đề ra nhiệm vụ chủ yếu: Xây dựng và ban hành khung trình độ năng lực ngoại ngữ thống nhất, chi tiết, gồm 6 bậc, tương thích với các bậc trình độ ngoại ngữ quốc tế thông dụng để làm căn cứ biên soạn chương trình, bảo đảm sự liên thông trong đào tạo ngoại ngữ giữa các cấp học.
Xây dựng và triển khai chương trình mới đào tạo ngoại ngữ bắt buộc
Đến năm 2015, Việt Nam đạt được một bước tiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn nhân lực; giai đoạn 2020, đa số thanh niên Việt Nam tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng và đại học có đủ năng lực ngoại ngữ sử dụng độc lập, biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt Nam, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đó là mục tiêu chung của Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020" vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Cùng với đó là những mục tiêu cụ thể như triển khai chương trình đào tạo tăng cường môn ngoại ngữ đối với giáo dục đại học cho 100% sinh viên vào năm 2019-2020; phấn đấu có 5% số cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan nhà nước có trình độ ngoại ngữ bậc 3 trở lên vào năm 2015 và đạt 30% vào năm 2020.
Đề án đề ra nhiệm vụ chủ yếu: Xây dựng và ban hành khung trình độ năng lực ngoại ngữ thống nhất, chi tiết, gồm 6 bậc, tương thích với các bậc trình độ ngoại ngữ quốc tế thông dụng để làm căn cứ biên soạn chương trình, bảo đảm sự liên thông trong đào tạo ngoại ngữ giữa các cấp học. Xây dựng và triển khai chương trình mới đào tạo ngoại ngữ bắt buộc: tốt nghiệp tiểu học đạt trình độ bậc 1 theo Khung năng lực ngoại ngữ (KNLNN) do Hiệp hội các tổ chức khảo thí ngoại ngữ châu Âu ban hành; tốt nghiệp trung học đạt trình độ bậc 2; tốt nghiệp THPT đạt trình độ bậc 3 theo KNLNN. Việc bố trí dạy môn ngoại ngữ 2 chỉ thực hiện từ lớp 6 đến lớp 12 với trình độ đạt tương đương bậc 2 theo KNLNN sau khi tốt nghiệp THPT. Tại một số trường THPT sẽ xây dựng và triển khai các chương trình dạy và học bằng ngoại ngữ cho môn Toán và một số môn phù hợp.
Cũng theo đề án này, sinh viên trung cấp và dạy nghề tối thiểu đạt được trình độ ngoại ngữ bậc 2 theo KNLNN (trường nghề) và bậc 3 theo KNLNN (trung cấp chuyên nghiệp). Đối với giáo dục đại học, áp dụng đào tạo ngoại ngữ cho hai nhóm đối tượng chính (nhóm học chương trình ngoại ngữ 7 năm ở phổ thông và nhóm học chương trình ngoại ngữ 10 năm ở phổ thông). Sinh viên tốt nghiệp các cơ sở giáo dục đào tạo chuyên ngữ phải có kiến thức đạt trình độ bậc 4 (cao đẳng) và bậc 5 (đại học) và bắt buộc người học phải đồng thời được đào tạo 2 ngoại ngữ trong một khóa đào tạo. Đối với các cơ sở giáo dục đại học không chuyên ngữ, sinh viên tốt nghiệp tối thiểu đạt trình độ bậc 3 theo KNLNN.
Để thực hiện các mục tiêu đề ra, việc đưa tiếng Anh trở thành môn học bắt buộc bắt đầu từ lớp 3 là điều cần thiết, khả thi, nhưng sẽ gặp nhiều thách thức về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và giáo viên. Những năm qua, ngành GD-ĐT Hải Phòng xác định “ngoại ngữ và công nghệ thông tin là đôi cánh để thế hệ trẻ bay vào thế kỷ 21” bằng những việc làm thiết thực như chỉ đạo các trường tăng cường trang thiết bị phục vụ dạy- học ngoại ngữ, xây dựng góc ngoại ngữ, tổ chức Festival ngoại ngữ hằng năm… song kết quả đạt được chưa cao, chỉ dừng lại ở một số trường khu vực nội thành, trường điểm. Tuy ngoại ngữ được phổ cập từ bậc THCS trên địa bàn thành phố nhiều năm nay, nhưng không ít cán bộ quản lý giáo dục và lãnh đạo địa phương tỏ ra rất lo lắng nếu Sở GD-ĐT chọn ngoại ngữ là một trong những môn thi tuyển vào lớp 10 (!). Để vươn tới mục tiêu của Đề án "Dạy và học ngoại ngữ ở hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020", trước mắt, thành phố có kế hoạch bổ sung biên chế giáo viên ngoại ngữ cho các trường tiểu học; ngành GD-ĐT cần rà soát, đào tạo, tuyển dụng đội ngũ giáo viên trong các cơ sở giáo dục từ bậc tiểu học. Trên cơ sở đó, đánh giá lại thực trạng đội ngũ giáo viên ngoại ngữ trong tất cả các cấp học. Đẩy mạnh việc đổi mới phương pháp đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá, đáp ứng yêu cầu dạy- học ngoại ngữ trong xu thế hội nhập.
Thùy Dung