Đẩy nhanh tiến độ, chất lượng xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Ông Trần Anh Đức, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật, Bộ Tư pháp.
Ông Trần Anh Đức, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật, Bộ Tư pháp.
(PLVN) - Qua tổng kết cho thấy, các VBQPPL được ban hành từ khi Luật Ban hành VBQPPL, Nghị định số 34/2016/NĐ-CP và Nghị định số 154/2020/NĐ-CP có hiệu lực đã giúp thể chế hóa đầy đủ, kịp thời một trong 3 đột phá chiến lược được xác định tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII về công tác xây dựng pháp luật.

Ngày 25/5/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 59/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 34/2016/NĐ-CP ngày 14/5/2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 154/2020/NĐ-CP (sau đây gọi tắt là Nghị định số 59/2024/NĐ-CP).

Để làm rõ những nội dung mới cũng như ý nghĩa của Nghị định quan trọng này đối với công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc trao đổi với ông Trần Anh Đức, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật, Bộ Tư pháp.

- Xin ông cho biết tính cấp thiết của việc ban hành Nghị định số 59/2024/NĐ-CP?

Ông Trần Anh Đức: Ngày 14/5/2016, Chính phủ ban hành Nghị định số 34/2016/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Ban hành VBQPPL (Nghị định số 34/2016/NĐ-CP); ngày 31/12/2020, Chính phủ ban hành Nghị định số 154/2020/NĐ-CP của sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 34/2016/NĐ-CP (Nghị định số 154/2020/NĐ-CP).

Qua tổng kết, đánh giá cho thấy, các VBQPPL được ban hành từ khi Luật Ban hành VBQPPL, Nghị định số 34/2016/NĐ-CP và Nghị định số 154/2020/NĐ-CP có hiệu lực đã giúp thể chế hóa đầy đủ, kịp thời một trong 3 đột phá chiến lược được xác định tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII về công tác xây dựng pháp luật; nhiều văn bản có tính đột phá về thể chế cho phát triển ngành, lĩnh vực, địa phương, giải quyết được các khó khăn, vướng mắc, bất cập đối với các dự án trọng điểm quốc gia; góp phần trước mắt và lâu dài kiểm soát, phòng chống dịch Covid; hỗ trợ đắc lực cho phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc thực hiện 2 Nghị định nêu trên cũng còn một số khó khăn, vướng mắc nhất định xuất phát từ cả nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan từ các quy định của 2 Nghị định. Có thể kể đến như, một số quy định của 2 Nghị định chưa phù hợp với thực tiễn công tác xây dựng pháp luật trong giai đoạn hiện nay.

Bên cạnh đó, một số quy định của 2 Nghị định còn thiếu cụ thể, rõ ràng dẫn đến cách hiểu và thực hiện chưa thống nhất (như thể thức, kỹ thuật trình bày VBQPPL; việc xử lý thông tư liên tịch giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ…). Ngoài ra, thực tiễn cũng cho thấy, một số nội dung còn thiếu trong 2 Nghị định cần bổ sung để nâng cao chất lượng công tác xây dựng, thi hành VBQPPL và hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Do vậy, việc ban hành Nghị định số 59/2024/NĐ-CP là cần thiết, phù hợp với các quy định của Luật Ban hành VBQPPL, đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn đặt ra đối với công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế.

- Nghị định số 59/2024/NĐ-CP có phạm vi sửa đổi ra sao, thưa ông?

Ông Trần Anh Đức: Nghị định số 59/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung 30 Điều về nội dung; bãi bỏ cụm từ, khoản, điều tại 8 điều; bổ sung 3 Mẫu và thay thế 4 Mẫu; tập trung vào 3 nhóm vấn đề. Đó là nhóm các quy định để đẩy nhanh tiến độ xây dựng văn bản nhưng vẫn bảo đảm phù hợp với quy định của Luật Ban hành VBQPPL; nhóm quy định được sửa đổi, bổ sung để quy định rõ hơn, giúp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho bộ, ngành, địa phương nhưng vẫn bảo đảm phù hợp với quy định của Luật Ban hành VBQPPL; và nhóm quy định được sửa đổi, bổ sung để nâng cao trách nhiệm của cơ quan lập đề nghị, soạn thảo VBQPPL và các chủ thể có liên quan trong quá trình xây dựng, ban hành VBQPPL.

- Ông có thể nói rõ những điểm mới của Nghị định theo 3 nhóm vấn đề trên, thưa ông?

Ông Trần Anh Đức: Ở nhóm các quy định để đẩy nhanh tiến độ xây dựng văn bản nhưng vẫn bảo đảm phù hợp với quy định của Luật Ban hành VBQPPL, Nghị định số 59/2024/NĐ-CP sửa đổi 3 điều, bãi bỏ 3 điều, thay thế 3 Mẫu về xây dựng chính sách và đánh giá tác động của chính sách như quy định cụ thể, rõ ràng, hợp lý hơn về yêu cầu đánh giá tác động của chính sách; đơn giản hóa phương pháp đánh giá tác động của chính sách để tăng cường tính chủ động, linh hoạt của cơ quan lập đề nghị xây dựng VBQPPL; bãi bỏ một số quy định về đánh giá tác động của chính sách không khả thi hoặc đã được quy định trong Luật Ban hành VBQPPL…

Nghị định cũng sửa đổi một số quy định về lấy ý kiến đề nghị, dự án, dự thảo VBQPPL như sửa đổi, bổ sung quy định lấy ý kiến đề nghị xây dựng và dự án, dự thảo VBQPPL (Điều 10 và khoản 3 Điều 25) theo hướng quy định hợp lý hơn các đối tượng gửi lấy ý kiến đối với đề nghị xây dựng nghị quyết của HĐND cấp tỉnh và trao quyền chủ động cho cơ quan lập đề nghị trong việc xác định cơ quan, tổ chức cần lấy ý kiến đảm bảo huy động trí tuệ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Thứ ba, Nghị định số 59/2024/NĐ-CP sửa đổi quy định về xây dựng, ban hành VBQPPL theo trình tự, thủ tục rút gọn; xác định rõ đề nghị xây dựng, ban hành VBQPPL theo trình tự, thủ tục rút gọn có thể được thực hiện trước hoặc trong quá trình soạn thảo văn bản nhằm tháo gỡ vướng mắc của các bộ, cơ quan ngang bộ trong quá trình soạn thảo mà phát sinh yêu cầu cần áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn (như văn bản cần có hiệu lực ngay để xử lý các vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn theo yêu cầu của Chính phủ).

Còn ở nhóm quy định được sửa đổi, bổ sung để quy định rõ hơn, giúp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho bộ, ngành, địa phương nhưng vẫn bảo đảm phù hợp với quy định của Luật Ban hành VBQPPL, Nghị định số 59/2024/NĐ-CP sửa đổi một số quy định như quy định trách nhiệm công bố danh mục nghị quyết của HĐND quy định chi tiết hết hiệu lực nhằm giúp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho bộ, ngành, địa phương trong việc công bố danh mục văn bản quy định chi tiết hết hiệu lực.

Quy định trách nhiệm của các cơ quan trong công tác rà soát văn bản, Nghị định quy định rõ, định kỳ 3 năm, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương thực hiện rà soát theo lĩnh vực, địa bàn quản lý và định kỳ 5 năm, Chính phủ xem xét, trường hợp thấy cần thiết thì kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định tổng rà soát hệ thống văn bản.

Nghị định cũng bổ sung quy định về việc xử lý thông tư liên tịch giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ trong trường hợp cần phải thay thế, bãi bỏ thông tư liên tịch mà trước đây chưa có hướng dẫn, gây ra khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Ở nhóm quy định được sửa đổi, bổ sung để nâng cao trách nhiệm của cơ quan lập đề nghị, soạn thảo VBQPPL và các chủ thể có liên quan trong quá trình xây dựng, ban hành VBQPPL, Nghị định sửa đổi, bổ sung để quy định rõ hơn trách nhiệm của thành viên Hội đồng tư vấn thẩm định, Hội đồng thẩm định trong việc nghiên cứu hồ sơ dự thảo VBQPPL và phát biểu ý kiến thẩm định theo các nội dung yêu cầu của Luật Ban hành VBQPPL.

Cạnh đó, Nghị định sửa đổi để quy định trách nhiệm phối hợp của các cơ quan trong việc cử thành viên tham gia Ban soạn thảo luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, nghị định của Chính phủ; Tổ biên tập có trách nhiệm tổ chức việc soạn thảo và chịu trách nhiệm về chất lượng, tiến độ soạn thảo dự thảo VBQPPL trước cơ quan chủ trì soạn thảo; mối quan hệ giữa Ban soạn thảo, Tổ biên tập với cơ quan chủ trì soạn thảo.

Ngoài ra, Nghị định bổ sung quy định trách nhiệm của Bộ trưởng, UBND cấp tỉnh trong việc tổ chức thi hành VBQPPL; quy định rõ cơ quan chủ trì lập đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm truyền thông chính sách trong quá trình xây dựng, ban hành VBQPPL…

- Với những điểm mới đáng chú ý như trên, ông có kỳ vọng gì về tác động của Nghị định đối với công tác xây dựng, ban hành VBQPPL trong thời gian tới?

Ông Trần Anh Đức: Với các quy định như trên, Nghị định số 59/2024/NĐ-CP khi có hiệu lực từ ngày 1/6/2024 sẽ góp phần đẩy nhanh việc xây dựng, ban hành VBQPPL, nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính kịp thời trong công tác xây dựng pháp luật. Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quy trình xây dựng, ban hành VBQPPL; cũng như tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc của bộ, ngành, địa phương và các cơ quan, tổ chức có liên quan và đáp ứng tốt hơn yêu cầu, đòi hỏi của công tác xây dựng pháp luật trong thời gian tới.

Trân trọng cảm ơn ông!

Đọc thêm

Nâng cao hiệu quả công tác pháp chế

Nâng cao hiệu quả công tác pháp chế
(PLVN) - Ngày 14/6, Bộ Tư pháp phối hợp với Konrad Adenauer Stiftung (Viện KAS), Cộng hòa Liên bang Đức tổ chức Hội nghị đánh giá tác động của chính sách trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) năm 2024.

Việt Nam – Hàn Quốc: Tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác về xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật

Cảnh buổi làm việc
(PLVN) - Sáng 14/6, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng đã có Buổi làm việc với Bộ trưởng Lee Wan-Kyu cùng Đoàn công tác của Bộ Lập pháp Chính phủ Hàn Quốc về công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Quảng Bình: Bồi dưỡng kiến thức về giám định tư pháp

Sở Tư pháp tỉnh Quảng Bình đã tổ chức Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật và tập huấn nghiệp vụ về giám định tư pháp. Ảnh: Nguyên Phong
(PLVN) - Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật và tập huấn nghiệp vụ về giám định tư pháp là hoạt động nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp, đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng của hoạt động tố tụng cũng như nhu cầu xã hội về giám định tư pháp.

An Giang tập huấn nghiệp vụ, kiến thức pháp lý cho luật sư, tư vấn viên, trợ giúp viên

An Giang tập huấn nghiệp vụ, kiến thức pháp lý cho luật sư, tư vấn viên, trợ giúp viên
(PLVN) -  Ngày 13/6, Sở Tư pháp tỉnh An Giang phối hợp Đoàn Luật sư tỉnh tổ chức Hội nghị Tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức pháp lý đáp ứng yêu cầu thực tiễn cho luật sư và các đối tượng khác trên địa bàn tỉnh An Giang năm 2024. Hội nghị có 100 đại biểu là luật  sư, tư vấn viên, trợ giúp viên pháp lý tham gia.

Việt Nam - Hàn Quốc: Tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác pháp luật và tư pháp

Cảnh Hội đàm.
(PLVN) - Triển khai thực hiện Bản Ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Lập pháp Chính phủ Hàn Quốc năm 2012, trên cơ sở quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Hàn Quốc (được nâng cấp vào tháng 6/2023), chiều 13/6, tại trụ sở Bộ Tư pháp, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã tiếp và hội đàm với Bộ trưởng LEE Wan-kyu cùng Đoàn công tác của Bộ Lập pháp Chính phủ Hàn Quốc.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đẩy mạnh truyền thông, hỗ trợ pháp lý cho doanh nhiệp

Toàn cảnh phiên làm việc.
(PLVN) - Sáng 13/6, Tổ Thư ký giúp việc của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương đã có buổi làm việc tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Bộ KH&ĐT) về tình hình thực hiện các chương trình, đề án về truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp (HTPLDN).

Đà Nẵng đi sớm, tiên phong đột phá trên nhiều lĩnh vực

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc chủ trì buổi làm việc. (Ảnh: Đặng Phước)
(PLVN) -Ngày 13/6, Đoàn Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc, Thường trực Tiểu ban Văn kiện làm Trưởng đoàn đã khảo sát, làm việc tại TP Đà Nẵng.

Thanh Hóa tập huấn cập nhật kiến thức pháp luật mới ban hành cho đội ngũ báo cáo viên

Toàn cảnh hội nghị (Ảnh: Báo TH)
(PLVN) - Sáng 12/6, Sở Tư pháp Thanh Hóa tổ chức hội nghị tập huấn, bồi dưỡng pháp luật về phòng, chống tham nhũng, nghiệp vụ phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL); đồng thời cập nhật kiến thức pháp luật mới ban hành cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật của các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh và các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh.

TAND tối cao: Hướng dẫn truy cứu trách nhiệm hình sự hành vi khai thác, mua bán thủy sản trái phép

Cảnh Lễ công bố Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP ngày 12/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao.
(PLVN) - Chiều 12/6, TAND Tối cao tổ chức Lễ công bố Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP ngày 12/6/2024 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự về truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi liên quan đến khai thác, mua bán, vận chuyển trái phép thủy sản .

Đảng bộ Báo Pháp luật Việt Nam: Sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW của Bộ Chính trị

Toàn cảnh buổi sinh hoạt.
(PLVN) - Chiều 10/6, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới. Báo cáo viên tại buổi sinh hoạt là PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Tăng cường đào tạo đạo đức nghề nghiệp Luật sư

Toàn cảnh phiên họp Thẩm định đề nghị xây dựng Luật Luật sư.
(PLVN) - Sáng 10/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Tiến Dũng chủ trì Hội đồng thẩm định đề nghị xây dựng Luật Luật sư. Tham dự Hội đồng thẩm định có đại diện cơ quan pháp chế các bộ, cơ quan ngang bộ, một số Sở Tư pháp; Liên đoàn luật sư Việt Nam…và đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.

Nhiều ý kiến có cơ sở lý luận và thực tiễn cao, tại lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn phòng

Phó Chánh Văn phòng Bộ Tư pháp (BTP) Lê Tuấn Phong, phát biểu tại lớp bồi dưỡng.
(PLVN) -Vừa qua, Bộ Tư pháp tổ chức lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác văn phòng khu vực phía Bắc năm 2024, tại TP Hạ Long (Quảng Ninh), tại lớp Bồi dưỡng, nhiều ý kiến có cơ sở lý luận và thực tiễn cao, đã giúp các cán bộ làm công tác văn phòng nâng cao trình độ, năng lực, trách nhiệm, phát huy tốt nhất công tác tham mưu, trợ thủ đắc lực cho lãnh đạo chỉ đạo, điều hành, hoàn thành tốt nhiệm vụ trong thời kỳ mới.