Đẩy mạnh triển khai Luật Tiếp cận thông tin tại thành phố Huế

Tọa đàm nhằm đánh giá thực trạng thi hành Luật Tiếp cận thông tin thời gian qua. Đồng thời trao đổi, làm rõ những yêu cầu mới của Luật Tiếp cận thông tin năm 2026; tham vấn ý kiến của các địa phương phục vụ việc xây dựng các văn bản quy định chi tiết và tổ chức thi hành Luật trong thời gian tới.

Quyền tiếp cận thông tin là một trong những quyền cơ bản của công dân đã được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2013. Việc bảo đảm thực hiện hiệu quả quyền tiếp cận thông tin có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước, phát huy dân chủ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia. Đồng thời góp phần phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và củng cố niềm tin của người dân đối với bộ máy nhà nước.

Trên cơ sở đó, Quốc hội đã ban hành Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2018. Sau gần 08 năm triển khai thực hiện, Luật đã từng bước đi vào cuộc sống, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để người dân thực hiện quyền tiếp cận thông tin. Thúc đẩy trách nhiệm công khai, minh bạch của các cơ quan nhà nước ở cả Trung ương và địa phương.

Theo ông Nguyễn Văn Cương, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý -Bộ Tư pháp cho biết, thực tiễn thời gian qua cho thấy, các địa phương đã có nhiều nỗ lực trong tổ chức thi hành Luật, như: ban hành kế hoạch, văn bản chỉ đạo triển khai; xây dựng quy chế cung cấp thông tin; đẩy mạnh công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử; từng bước ứng dụng công nghệ số trong cung cấp thông tin cho người dân; nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức và người dân về quyền tiếp cận thông tin.

Đặc biệt, tại cấp cơ sở, nhiều xã, phường đã chủ động công khai các thông tin liên quan trực tiếp đến người dân như đất đai, quy hoạch, hộ tịch, thủ tục hành chính, chính sách an sinh xã hội góp phần nâng cao tính minh bạch và tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận thông tin.

Phát biểu tại buổi tọa đàm, Giám đốc Sở Tư pháp TP Huế Nguyễn Thị Châu cho biết, tiếp cận thông tin không chỉ là quyền lực pháp lý của người dân, mà còn là phương thức để nhân dân thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của cơ quan nhà nước. Việc thực thi tốt Luật này chính là chìa khóa để xây dựng một chính quyền liêm chính, kiến tạo, hành động và phục vụ nhân dân.

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, trong giai đoạn 2018 - 2025, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND TP Huế chỉ đạo sát sao các sở, ban, ngành và UBND cấp huyện cũ, UBND cấp xã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp; đã chủ động ban hành các kế hoạch, văn bản triển khai thực hiện để Luật Tiếp cận thông tin đi vào cuộc sống.

Năm 2018 - 2025 cũng là giai đoạn thành phố đẩy mạnh công tác chuyển đổi số và xây dựng đô thị thông minh. Việc gắn kết thực hiện Luật Tiếp cận thông tin với số hóa dữ liệu hành chính đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Người dân và doanh nghiệp trên địa bàn ngày càng dễ dàng, thuận lợi hơn trong việc tìm kiếm, khai thác các văn bản hành chính nhà nước, thủ tục hành chính.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc triển khai thực hiện Luật Tiếp cận thông tin tại TP Huế trong thời gian qua vẫn còn những hạn chế, khó khăn và thách thức. Đơn cử như: hạ tầng công nghệ thông tin tại một số cơ quan, nhất là ở xã, phường chưa đồng bộ, dẫn đến việc cập nhật dữ liệu đôi lúc còn chậm trễ; kỹ năng phân loại thông tin (thông tin được tiếp cận, tiếp cận có điều kiện hoặc không được tiếp cận) của một bộ phận cán bộ hành chính còn lúng túng.

Một số cơ quan, đơn vị còn chưa nhận thức đầy đủ, tầm quan trọng của Luật Tiếp cận thông tin, việc triển khai thi hành còn chưa quyết liệt, còn lúng túng khi giải quyết các vụ việc yêu cầu cung cấp thông tin của người dân.

Ngoài ra, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật ở một số nơi còn mang tính hình thức, chưa tiếp cận sâu rộng đến các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là các nhóm đối tượng yếu thế.

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu đã tập trung thảo luận vào các nhóm vấn đề trọng tâm như: Phân tích kỹ thực trạng cung cấp thông tin theo yêu cầu của công dân tại các đơn vị, làm rõ những vướng mắc về mặt quy trình, thủ tục. Đề xuất các giải pháp công nghệ nhằm tối ưu hóa các hệ thống nền tảng số, đảm bảo thông tin công khai phải dễ tiếp cận, dễ tìm kiếm. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bố trí kinh phí và trang thiết bị phù hợp cho công tác này trong giai đoạn tiếp theo.

Đồng thời, các đại biểu cũng đã nghe các tham luận của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố TP Huế với nội dung: Thực trạng công khai thông tin và cung cấp thông tin theo yêu cầu trong lĩnh vực đất đai, môi trường trên địa bàn thành phố từ năm 2018-2025. Tham luận của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP Huế với nội dung: Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giám sát thực hiện quyền tiếp cận thông tin của người dân tại địa phương. Sở Tư pháp TP Huế trình bày tham luận với nội dung: Đánh giá tình hình triển khai thực hiện Luật Tiếp cận thông tin trên địa bàn thành phố từ năm 2018-2025…