Đẩy mạnh cải cách tiền lương, hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Thông tin tại họp báo, đại diện Bộ Nội vụ cho biết, trong quý I/2026, Bộ đã tập trung cao độ vào công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế. Bộ đã tham mưu trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về cơ cấu tổ chức Chính phủ nhiệm kỳ khóa XVI, đồng thời trình Nghị quyết về số lượng thành viên Chính phủ nhiệm kỳ mới.

Bên cạnh đó, Bộ đã hoàn thiện và trình Quốc hội các dự án luật quan trọng, gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý trong quản lý nhà nước và an sinh xã hội.

Trong lĩnh vực cải cách hành chính và chuyển đổi số, Bộ Nội vụ ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Công tác số hóa hồ sơ cán bộ, công chức, viên chức được đẩy mạnh; các hệ thống dữ liệu được kết nối liên thông. Đáng chú ý, ngày 14/4/2026, Bộ đã khai trương Sàn giao dịch việc làm quốc gia, tạo nền tảng số kết nối cung – cầu lao động.

Cùng với đó, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về bảo hiểm thất nghiệp, người lao động trong và ngoài nước, tai nạn lao động đã được tích hợp và đưa vào vận hành. Bộ cũng hoàn thiện báo cáo phân tích các chỉ số SIPAS, PAR Index năm 2025 để chuẩn bị công bố.

Về chính sách tiền lương, Bộ Nội vụ đang tích cực chuẩn bị cho lộ trình cải cách. Hiện Bộ đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026.

Theo thống kê, dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, mức thưởng Tết của người lao động tăng bình quân khoảng 13% so với năm trước. Công tác an sinh xã hội tiếp tục được bảo đảm, với khoảng 1,1 nghìn tỷ đồng được chi để thăm hỏi, tặng quà cho 1,6 triệu người có công và các đối tượng chính sách.

Liên quan đến vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, đại diện Bộ Nội vụ cho biết mô hình này sau một năm triển khai đã cơ bản vận hành thông suốt, phát huy hiệu lực, hiệu quả. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn phát sinh một số khó khăn.

Trước hết là về hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu. Dù hệ thống giải quyết thủ tục hành chính đã mang lại hiệu quả bước đầu, nhưng tại một số địa phương vẫn còn tình trạng thiếu đồng bộ, một số tiện ích chưa vận hành ổn định.

Thứ hai là vấn đề nhân sự ở cơ sở. Sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền, khối lượng công việc tập trung nhiều về cấp xã. Một số địa phương còn thiếu cán bộ có chuyên môn sâu; điều kiện làm việc phân tán tại nhiều trụ sở cũng ảnh hưởng đến hiệu quả điều hành.

Thứ ba là việc hoàn thiện thể chế. Dù phần lớn nội dung phân cấp, phân quyền đã được xử lý, vẫn còn một số nhiệm vụ cần tiếp tục được hướng dẫn, sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm thống nhất và phù hợp thực tiễn.

Trước những khó khăn này, Bộ Nội vụ xác định 5 nhóm giải pháp trọng tâm trong thời gian tới:

Trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế, đặc biệt là các quy định về phân cấp, phân quyền, tổ chức bộ máy và công tác cán bộ theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.

Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp cơ sở. Bộ sẽ tiếp tục rà soát, bố trí lại nhân sự cấp xã; đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, kỹ năng quản lý và năng lực số.

Đáng chú ý, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 700/QĐ-TTg phê duyệt Đề án tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cấp xã giai đoạn 2026–2031, nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp trong giai đoạn mới.

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện hạ tầng số và dữ liệu, bảo đảm kết nối liên thông giữa Trung ương và địa phương, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Thứ tư, xử lý hiệu quả tài sản công, đặc biệt là trụ sở dôi dư sau sắp xếp, gắn với nhu cầu thực tế, tránh lãng phí và cải thiện điều kiện làm việc cho cấp cơ sở.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Bộ Nội vụ cũng cho biết đã tham mưu Chính phủ ban hành kế hoạch sơ kết một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Việc sơ kết được xác định là dấu mốc quan trọng nhằm đánh giá toàn diện kết quả, rút kinh nghiệm và đề ra nhiệm vụ cho giai đoạn tiếp theo.

Về sắp xếp thôn, tổ dân phố, Bộ Nội vụ đang chủ trì xây dựng Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai trong thời gian tới.

Định hướng chung là sắp xếp theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối, phù hợp với đặc điểm từng vùng miền. Việc này nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở, đồng thời giảm áp lực quản lý cho chính quyền cấp xã, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân.