Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để hỗ trợ doanh nghiệp

Thủ tục hành chính thuế còn lạc hậu

Năm 2008, ngành Thuế và Hải quan đạt được nhiều kết quả tích cực trong cải cách thủ tục hành chính. Các thủ tục hành chính thuế đã được sửa đổi, bổ sung để giảm thời gian, chi phí, giấy tờ và không gây phiên hà đã được đối tượng nộp thuế hết sức hoan nghênh. Hầu hết các DN đều cho rằng, việc hiện đại hóa ngành Hải quan giúp họ khai báo thuận lợi hơn, thông quan hàng hóa nhanh chóng hơn…

Bên cạnh những kết quả đạt được, các DN cho rằng, vẫn còn nhiều thủ tục, nhiều điểm chưa phù hợp với cơ chế thị trường và thông lệ quốc tế, gây khó khăn cho các đối tượng thực hiện. Đối với ngành thuế, do yếu tố chính sách chưa đồng bộ, dàn trải trong miễn, giảm, hoàn thuế nên thủ tục kê khai thuế phức tạp, phụ lục còn nhiều.  Trong lĩnh vực hải quan, một số văn bản quy định về thủ tục hải quan và nghiệp vụ quản lý hải quan còn chưa minh bạch, dẫn đến khó khăn cho DN khi nghiên cứu và thực hiện như quy định về xác định mã số, xuất xứ hàng hóa, xác định giá trị hải quan, thủ tục miễn, giảm, hoàn thuế…

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn thừa nhận thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế của Việt Nam thuộc nhóm lạc hậu nhất trong khu vực, theo một số tổ chức quốc tế đánh giá. Để xảy ra những trường hợp “hành” DN nhiều khi không phải do cơ chế, chính sách mà do người thực hiện gây ra. Nêu ví dụ một trường hợp hoàn thuế ở Hải Phòng mới đây, hồ sơ chênh nhau 1 đồng mà cơ quan thuế, hải quan phải làm lại hồ sơ.

“Nóng” chuyện hoàn thuế

Phần đối thoại giữa DN và lãnh đạo Bộ, ngành rất sôi nổi với các câu hỏi liên quan đến nhiều vấn đề, trong đó “nóng” nhất là chuyện hoàn thuế với nhiều bức xúc, phàn nàn của DN. Gần 100 câu hỏi từ việc rất cụ thể đến khái quát được nêu ra tại hội nghị, được lãnh đạo Bộ Tài chính, 2 ngành Thuế, Hải quan trả lời thẳng thắn, tuy nhiên nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thỏa mãn.

Đặt vấn đề những thủ tục nào không cần thiết cho quản lý, thì phải bỏ, đại diện Công ty Xăng dầu Hàng không (Vinapco) cho rằng trong 7 tờ khai hải quan để DN làm bộ hồ sơ tạm nhập tái xuất hiện tại, chỉ cần 3 tờ là tờ khai tạm nhập để xác định tại thời điểm đó thuế suất là bao nhiêu %; tờ khai tái xuất để chứng minh DN tái xuất được bao nhiêu và tờ thứ 3 là để tính giá nhập khẩu đã là đủ.

Đại diện Công ty TNHH Phước Hồng (Hải Phòng) thắc mắc, công ty mua lượng lớn gạo để xuất khẩu từ tháng 12-2004; năm 2005, DN làm hồ sơ hoàn thuế nhưng liên tục bị từ chối. Đến tháng 12-2005, Cục thuế Hải Phòng thông báo bên bán hàng bỏ trốn, số thuế đó không được hoàn. Ngay sau đó, DN đã có đơn gửi Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế đề nghị xem xét nhưng không có phản hồi, còn Cục Thuế Hải Phòng nói rằng phải chờ điều tra. Tính đến nay, DN đã phải làm trên 30 công văn đề nghị, nhưng Cục Thuế Hải Phòng vẫn không giải quyết, khiến DN thiệt hại rất lớn. Trước bức xúc của DN, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn đề nghị đại diện Phước Hồng làm hồ sơ gửi thẳng lên Bộ Tài chính để xử lý. Ông nhận định trường hợp như của DN này sẽ được kiểm tra trước hoàn thuế sau, nhưng khi Cục Thuế Hải Phòng kiểm tra nhiều lần mà vẫn không hoàn thuế cho DN thì cần xem lại. Trong năm 2009, Hải Phòng sẽ là một địa điểm thanh tra của Bộ về hoạt động hoàn thuế. Thứ trưởng Bộ Tài chính cũng cho biết, khi khúc mắc của DN tại các cục thuế không được xử lý, họ có thể phản ánh lên Tổng cục Thuế, thậm chí lên Bộ Tài chính. “DN có quyền kiện nếu cơ quan thuế làm sai”, ông Đỗ Hoàng Anh Tuấn khẳng định.

Một loạt vấn đề khác liên quan đến hải quan cũng được các DN nêu ra trong  hội nghị như: bị phạt vì hải quan làm thủ tục chậm chạp; nhân viên hải quan cập nhật sót thông tin làm DN bị thiệt hại thì giải pháp tháo gỡ như thế nào?..., được Phó Tổng cục trưởng TCHQ Nguyễn Ngọc Cẩn giải đáp tại chỗ.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để tiếp tục hỗ trợ DN

Thủ tướng Chính phủ quyết định trong năm 2009 sẽ thực hiện những bước đột phá về cải cách thủ tục hành chính. Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc cho biết, để giải quyết vấn đề khó khăn trong thủ tục hành chính, Chính phủ đã thành lập tổ chuyên trách, tư vấn về cải cách hành chính với sự tham gia của nhiều DN. Từ trung ương tới tận các địa phương.

Năm 2009, bên cạnh các ưu đãi giảm, hoãn, giãn nộp thuế, Bộ Tài chính đẩy nhanh việc hoàn thuế đối với DN xuất khẩu. Theo đó, DN không cần chờ chứng từ thanh toán mà chỉ cần có bộ chứng từ xuất khẩu sẽ được chứng nhận hoàn tới 90% giá trị; không để xảy ra tình trạng DN đủ hồ sơ rồi mà 2,3 tháng sau vẫn chưa được hoàn. Ngoài ra DN sẽ được ân hạn thuế hơn 275 ngày; không phải nộp thuế đối với phần nguyên liệu hư hao trong quá trình nhập về chế biến hàng xuất khẩu.

Theo lãnh đạo Tổng cục Thuế, năm 2009, ngành Thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải tiến quy trình nộp thuế nhằm giúp các DN thuận lợi hơn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, ngăn chặn suy giảm kinh tế. Bên cạnh cắt giảm các quy định, thủ tục rườm rà đó, ngành Thuế tiếp tục khuyến khích dịch vụ tư vấn thuế; mở rộng mạng lưới nộp thuế qua hệ thống ngân hàng; cải tiến chứng từ nộp tiền thuế; xem xét bỏ thủ tục xác minh hóa đơn khi xử lý hồ sơ hoàn thuế và thực hiện hoàn thuế theo đúng thời gian quy định… Đối với ngành Hải quan, tăng cường minh bạch hóa và đơn giản hóa các quy định về thủ tục; tăng cường trao đổi thông tin với các cơ quan có liên quan nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý rủi ro; phấn đấu nâng từ 60-70% thủ tục hành chính kê khai qua mạng hiện nay lên 80% trong năm 2009. Giảm 1/3 thời gian làm thủ tục thuế cũng như hải quan.

                                                                                                Nguyễn Hải tổng hợp