Đầu xuân bàn về chữ Nhân

(PLO) - Trên thế gian này, không gì quý bằng con người. Trong cộng đồng, không ai đáng nể trọng bằng người nhân đức. Với cuộc vui buồn, ta chỉ mong gặp người nhân đức. Nhân đầu xuân Bính Thân, tôi xin lạm bàn về chữ Nhân, đặng góp lời cùng mùa xuân mới.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Chữ “Nhân” ngoài ý nghĩa là người, mở rộng ra, còn chỉ lòng nhân đức.

Lòng yêu thương, tin tưởng vào con người gọi là “nhân đức tín”, “thương người như thể thương thân”. Đồng thời, đề cao phẩm chất giá trị con người: “người ta là hoa đất”, “Một mặt người bằng mười mặt của”. 

Người nhân đức còn biết phân biệt thiện – ác, phải trái, đúng sai, nhìn thấy nét tốt đẹp của con người ngay khi con người sa cơ lỡ vận, thậm chí là họ đang mắc phải lỗi lầm. “Người có nhân chẳng bao giờ lấy thịnh suy mà thay đổi tiết tháo” là vì vậy. Người có nhân đức biết sống, hòa nhập cộng đồng, tâm hồn trong sáng, vui tươi, lạc quan, luôn được người khác quý trọng.

Nhân đức phải được thể hiện bằng việc làm “nhân nghĩa”, chỉ ra lối làm ăn, sinh sống cho người hoạn nạn, nhường cơm sẻ áo, thấy nghĩa thì làm, dám hi sinh thân mình để cứu giúp người khác.

Nhân đức là phẩm chất hàng đầu để làm người. Từ các bậc hiền nhân quân tử, anh hùng nghĩa sĩ cho đến dân thường, ai cũng cần phải có nhân đức. Trong “ngũ thường” (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín) thì nhân được đặt lên hàng đầu. 

Cổ nhân dạy “Có nhân nhân mọc, vô nhân nhân trẩm”, có nghĩa là có nhân rồi sẽ gặp người tốt, dù số phận có gặp vất vả, oan trái rồi sẽ có hạnh phúc bù lại.

Nhân dân ta vốn trọng nhân đức. Từ những người dân thường “lá lành đùm lá rách” đến những bậc “trượng phu” lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ. Tất cả đều ở chữ  Nhân. 

Với Nguyễn Trãi: “Việc nhân nghĩa cốt ở an dân” tức là lo cho nhân dân được bình yên để xây dựng cuộc sống. 

Với Lê Thánh Tông: “Trống thôi canh còn đọc sách/ Trăng xế bóng chưa thôi chầu”, ngày đêm canh cánh bên lòng, lo sao cho “Tiếng hát cất lên từ nơi thôn dã”, tức là lo cho nhân dân được thanh bình, ấm no, vui tươi. 

Như Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ suốt đời chỉ lo đấu tranh giành lại nền độc lập cho đất nước và hạnh phúc cho nhân dân thì: “Suốt đời tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao nước ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”

Hồi đầu kháng chiến chống Pháp, có người biếu Bác cây gậy quý, ghép bằng xương rắn, mỗi đốt đều khắc chữ “Nhân”. Bác nhận, cảm ơn rồi tặng lại cây gậy cho cụ Bùi Bằng Đoàn và dặn: “Mỗi khi gặp khó khăn cụ hãy dùng cây gậy này đỡ tay”. Ý của Bác là: Với lý tưởng chí nhân, ta có thể vượt qua mọi hiểm nguy.

Theo quan điểm của Bác, chữ “Nhân” chính là nhân dân. Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân và Bác cụ thể hóa chữ Nhân: “Nhân là thật thà yêu thương, hết lòng giúp đỡ đồng chí, đồng bào… Không e cực khổ, không sợ oai quyền”. Đồng thời với Bác, yêu dân còn là người biết sống với đồng bào, đồng chí, đồng đội có tình nghĩa.

Trong cơ chế thị trường, chúng ta càng phải đề cao chữ nhân, đề cao giá trị văn hóa – nhân văn. Đồng tiền có thể làm cho người ta giàu lên nhưng chính lòng nhân đức mới làm cho chúng ta sống đẹp đẽ, cao cả và lâu bền với nhau.

Sơn Trà – Trần Ích
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Quảng Ninh: Sự thật đằng sau chương trình biểu diễn nghệ thuật "không thu tiền" ở TP Hạ Long

Vé được bán với giá từ 450.000 đến 950.000/vé/ghế, thu về hàng trăm triệu đồng mỗi tối.
(PLVN) - Thời gian gần đây, xuất hiện nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật không phép, có sự tham gia, góp mặt nhiều ca sĩ tên tuổi, thu hút hàng trăm khán giả đến xem mỗi tối. Các buổi biểu diễn được tổ chức tại Trạm khách Quân chủng Phòng không – Không quân và được bán vé với giá từ 450.000 đến 950.000/vé/ghế nhưng lại được quảng cáo là chương trình biểu diễn không thu tiền.

Quảng Ninh: Hai thửa đất liền kề, vì sao giá bồi thường chênh lệch cả chục triệu đồng/m2?

Ông Nguyễn Tiến Lãng trình bày sự việc với phóng viên.
(PLVN) - Mới đây, Báo Pháp luật Việt Nam nhận được đơn kêu cứu của ông Nguyễn Tiến Lãng (85 tuổi, trú tại tổ 11C, khu 4A, phường Hùng Thắng, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; nhận ủy quyền của con trai Nguyễn Tiến Luật) về giá đất bồi thường chưa hợp lý làm ảnh hưởng đến quyền lợi của gia đình.

Đồng Nai: Cưỡng chế “gấp rút” sau 2 ngày được mời làm việc

Cơ quan chức năng làm việc tại thửa đất nhà bà Mai sáng ngày 23/06/2022.
(PLVN) - Mới đây, Báo Pháp luật Việt Nam nhận được đơn của bà Ngô Thị Mai cầu cứu về việc bị cưỡng chế trên thửa đất số 34, 40 tờ bản đồ số 20 tại khu phố 2, phường Xuân Hoà, TP Long Khánh, tỉnh Đồng Nai. Mảnh đất này được bà Mai mua lại của vợ chồng bà Đỗ Thị Diệu Chi.

Sự việc dấu hiệu vi phạm tại Củ Chi (TP HCM): Cho cá nhân “đầu tư hạ tầng” 4ha đất để… phân lô tách thửa

Khu đất được chấp thuận đầu tư hạ tầng trái luật trong cảnh ngổn ngang.
(PLVN) -  Như PLVN đã có bài phản ánh, bà Nguyễn Thị Phước (SN 1959) sau khi được UBND huyện Chủ Chi (TP HCM) “chấp thuận đầu tư hạ tầng” khu đất 4ha tại ấp 1, xã Tân Thanh Tây; đã ký hợp đồng đặt cọc mua đất nền với nhiều người; rồi suốt thời gian dài không thể thực hiện hợp đồng. Theo tìm hiểu, lý do dẫn đến tình trạng này đã được nêu trong Kết luận thanh tra 08/KL-TTTP-P3 ngày 15/06/2020 của Thanh tra TP HCM.

Dự án tuyến tránh TP Sơn La (QL6): Nhà thầu “hạ” đường dây điện rồi bỏ mặc

Dự án tuyến tránh TP Sơn La (QL6): Nhà thầu “hạ” đường dây điện rồi bỏ mặc
(PLVN) -  Cả hệ thống đường dẫn dây điện nằm rạp trên nền đất nơi người dân thường xuyên qua lại, nguy hiểm rình rập, tai nạn có thể xảy ra. Nguyên nhân là do nhà thầu thi công công trình làm hỏng, rồi chậm trễ hoàn trả lại như đã hứa. Đó là thực tế đang xảy ra tại tổ 7, phường Chiềng Sinh, TP Sơn La, tỉnh Sơn La.

Vụ ẩu đả kinh hoàng tại ngã tư Trần Duy Hưng - Hoàng Minh Giám (Hà Nội): Cả bị cáo, bị hại đều cho rằng “dấu hiệu bỏ lọt tội phạm”

Ông Phạm Hùng Vĩ (bố của bị cáo Hưng) có đơn cho rằng còn nhiều chứng cứ khách quan của vụ án chưa được làm rõ.
(PLVN) -  Không đồng tình với quyết định của TAND TP Hà Nội xử 3 bị cáo về tội “Giết người” và “Gây rối trật tự công cộng”, đại diện gia đình bị cáo và cả bị hại trong vụ án này đều cho rằng tòa cấp sơ thẩm đã bỏ lọt tội phạm và chưa làm rõ được người đã gây ra nhiều thương tích nghiêm trọng cho bị hại.

Hàng loạt dự án “bảo tồn gen và lai tạo” bò Mông tại Bắc Kạn: Có mục đích thực sự nào ẩn khuất phía sau?

Toàn cảnh dự án của Cty bò Mông.
(PLVN) -  Ông Lục Văn Cường, Chủ tịch UBND xã Quảng Chu cho biết, hiện trên địa bàn còn có nhiều HTX nuôi bò Mông chưa mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, các dự án đều gắn với từ “bảo tồn gen và lai tạo”, nên chính quyền địa phương cùng các ngành cũng khó có lí do để kiểm tra, đánh giá tính hiệu quả để đưa ra giải pháp đối với những đơn vị này.

Bắc Ninh: Khiếu kiện liên quan dự án khu dân cư Lãm Trại

Vợ chồng ông Hoàng Đình Đạt trao đổi sự việc với phóng viên.
(PLVN) -  Ông Hoàng Đình Đạt (trú tại thôn Lãm Trại, phường Vân Dương, TP Bắc Ninh) cho rằng, việc UBND TP Bắc Ninh đề xuất UBND tỉnh giao một nửa diện tích đất tại lô G3, dự án khu dân cư Lãm Trại cho người khác khi đã giao cho gia đình ông là không đúng.

Quy hoạch hai bên đường Lê Văn Lương - Tố Hữu bị “băm nát”: Chỉ tại 1 dự án, số tiền thất thoát đã nhiều tỷ đồng

Một góc dự án Khu công viên giải trí số 01 Trung Hòa - Nhân Chính.
(PLVN) - Ngoài việc cấp phép tùy tiện, vi phạm trong thẩm định, phê duyệt đồ án quy hoạch, một nguyên nhân khác khiến quy hoạch đô thị 2 bên đường Lê Văn Lương - Tố Hữu (Hà Nội) bị phá vỡ là do tình trạng buông lỏng quản lý xây dựng theo quy hoạch xây dựng được duyệt, tổng mặt bằng, phương án kiến trúc được chấp thuận của một số sở, ngành, UBND quận, huyện.

Vụ kiện hi hữu đòi lại thửa đất đã bán 24 năm

Khu đất đã được ông lập viết giấy bán cho ông Nam từ 24 năm trước.
(PLVN) -  Gia đình ông Lê Văn Nam (SN 1964, ngụ thôn Mũi Đá, xã Tân Phước, thị xã La Gi, Bình Thuận) đã mua đất, trả đủ tiền, đã sử dụng đất có vị trí, ranh giới rõ ràng suốt 24 năm; nhưng bất ngờ bị TAND La Gi tuyên bố “hợp đồng mua bán vô hiệu”.

Nghệ An: Vi phạm tại dự án Minh Khang còn kéo dài đến khi nào?

Những ngôi nhà được xây lên khang trang nhưng không thể cấp sổ đỏ.
(PLVN) -  Việc chủ đầu tư không thực hiện nghĩa vụ tài chính với ngân sách Nhà nước, người dân xây nhà không được cấp sổ đỏ… tại dự án Tổ hợp khách sạn, siêu thị kinh doanh dược - thiết bị y tế và nhà ở tại xã Nghi Phú có trách nhiệm của nhiều sở, ngành Nghệ An.

UBND huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa): Quyết định điều chỉnh quy hoạch dấu hiệu bất thường

 Một góc dự án Thanh Phụ.
(PLVN) -  Tại thời điểm được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án Khu du lịch sinh thái biển và nghỉ dưỡng Thanh Phụ không phải là dự án phát triển nhà ở. Tuy nhiên, UBND huyện Hoằng Hóa đã lập quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch chuyển một phần diện tích chủ yếu là đất trồng lúa khác sang đất dân cư - tái định cư.

Quảng Ninh: Từ bến cảng không phép, nhiều tàu thuyền vô tư hoạt động trái luồng tuyến

Các ô tô chở đầy hàng hóa được xếp xuống tàu chuẩn bị hành trình đi các đảo tại bến cảng trái phép ở thị trấn Cái Rồng, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh.
(PLVN) - Từ nhiều tháng nay, tại thị trấn Cái Rồng, huyện Vân Đồn một bến cảng không được cấp phép đã thành điểm tập kết của nhiều phương tiện thủy nội địa hoạt động không đúng luồng tuyến, chở xe ô tô, container, hàng hóa, gas, vật liệu xây dựng ra các tuyến đảo Minh Châu, Cô Tô, mà không vướng phải bất cứ sự kiểm tra, kiểm soát nào của lực lượng chức năng.