Đầu xuân bàn về chữ Nhân

(PLO) - Trên thế gian này, không gì quý bằng con người. Trong cộng đồng, không ai đáng nể trọng bằng người nhân đức. Với cuộc vui buồn, ta chỉ mong gặp người nhân đức. Nhân đầu xuân Bính Thân, tôi xin lạm bàn về chữ Nhân, đặng góp lời cùng mùa xuân mới.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Chữ “Nhân” ngoài ý nghĩa là người, mở rộng ra, còn chỉ lòng nhân đức.

Lòng yêu thương, tin tưởng vào con người gọi là “nhân đức tín”, “thương người như thể thương thân”. Đồng thời, đề cao phẩm chất giá trị con người: “người ta là hoa đất”, “Một mặt người bằng mười mặt của”. 

Người nhân đức còn biết phân biệt thiện – ác, phải trái, đúng sai, nhìn thấy nét tốt đẹp của con người ngay khi con người sa cơ lỡ vận, thậm chí là họ đang mắc phải lỗi lầm. “Người có nhân chẳng bao giờ lấy thịnh suy mà thay đổi tiết tháo” là vì vậy. Người có nhân đức biết sống, hòa nhập cộng đồng, tâm hồn trong sáng, vui tươi, lạc quan, luôn được người khác quý trọng.

Nhân đức phải được thể hiện bằng việc làm “nhân nghĩa”, chỉ ra lối làm ăn, sinh sống cho người hoạn nạn, nhường cơm sẻ áo, thấy nghĩa thì làm, dám hi sinh thân mình để cứu giúp người khác.

Nhân đức là phẩm chất hàng đầu để làm người. Từ các bậc hiền nhân quân tử, anh hùng nghĩa sĩ cho đến dân thường, ai cũng cần phải có nhân đức. Trong “ngũ thường” (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín) thì nhân được đặt lên hàng đầu. 

Cổ nhân dạy “Có nhân nhân mọc, vô nhân nhân trẩm”, có nghĩa là có nhân rồi sẽ gặp người tốt, dù số phận có gặp vất vả, oan trái rồi sẽ có hạnh phúc bù lại.

Nhân dân ta vốn trọng nhân đức. Từ những người dân thường “lá lành đùm lá rách” đến những bậc “trượng phu” lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ. Tất cả đều ở chữ  Nhân. 

Với Nguyễn Trãi: “Việc nhân nghĩa cốt ở an dân” tức là lo cho nhân dân được bình yên để xây dựng cuộc sống. 

Với Lê Thánh Tông: “Trống thôi canh còn đọc sách/ Trăng xế bóng chưa thôi chầu”, ngày đêm canh cánh bên lòng, lo sao cho “Tiếng hát cất lên từ nơi thôn dã”, tức là lo cho nhân dân được thanh bình, ấm no, vui tươi. 

Như Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ suốt đời chỉ lo đấu tranh giành lại nền độc lập cho đất nước và hạnh phúc cho nhân dân thì: “Suốt đời tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao nước ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”

Hồi đầu kháng chiến chống Pháp, có người biếu Bác cây gậy quý, ghép bằng xương rắn, mỗi đốt đều khắc chữ “Nhân”. Bác nhận, cảm ơn rồi tặng lại cây gậy cho cụ Bùi Bằng Đoàn và dặn: “Mỗi khi gặp khó khăn cụ hãy dùng cây gậy này đỡ tay”. Ý của Bác là: Với lý tưởng chí nhân, ta có thể vượt qua mọi hiểm nguy.

Theo quan điểm của Bác, chữ “Nhân” chính là nhân dân. Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân và Bác cụ thể hóa chữ Nhân: “Nhân là thật thà yêu thương, hết lòng giúp đỡ đồng chí, đồng bào… Không e cực khổ, không sợ oai quyền”. Đồng thời với Bác, yêu dân còn là người biết sống với đồng bào, đồng chí, đồng đội có tình nghĩa.

Trong cơ chế thị trường, chúng ta càng phải đề cao chữ nhân, đề cao giá trị văn hóa – nhân văn. Đồng tiền có thể làm cho người ta giàu lên nhưng chính lòng nhân đức mới làm cho chúng ta sống đẹp đẽ, cao cả và lâu bền với nhau.

Sơn Trà – Trần Ích
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vụ thu 6.802m2 đất không bồi thường 1 xu tại Bình Dương: 'Hội đồng bồi thường dự án' đã lạm quyền ra sao?

Vụ thu 6.802m2 đất không bồi thường 1 xu tại Bình Dương: 'Hội đồng bồi thường dự án' đã lạm quyền ra sao?
(PLVN) - Như PLVN đã phản ánh trong số báo trước, khi thu hồi 6.802m2 đất thuộc dự án nhà ở “Khu dân cư Bình Thắng” (số 155A, Xa lộ Hà Nội, khu phố Hiệp Thắng, phường Bình Thắng, TP Dĩ An, Bình Dương - do Cty TNHH Thanh Yến Bình Dương là chủ đầu tư), dù đất này có nguồn gốc từ nhận chuyển nhượng, nhưng TP Dĩ An lại cho rằng đây là “đất nhà nước giao không thu tiền sử dụng”, để không bồi thường 1 xu.

Bệnh viện Bỉm Sơn (Thanh Hóa) bị phản ánh “lập khống hồ sơ bệnh án”

(Ảnh: Vietnamnet)
(PLVN) -  Bà Phạm Thị Huyên (ngụ số 101 đường Lê Lợi, phường Đông Sơn, TX Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa) phản ánh đến Báo PLVN về việc bà không làm thủ tục khám bệnh nhưng BV Đa khoa TX Bỉm Sơn vẫn có kết quả và kết luận bà bị bệnh đái tháo đường, đồng thời thực hiện việc thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT cho bà trái quy định.

Góc khuất vụ án bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài cuối - Long An đã báo cáo thế nào với Trung ương về sự việc?

BS Liêm: “Tôi bị oan”.
(PLVN) - Từ nhiều năm nay, dư luận tại Long An cho rằng trong vụ án bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế, bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 Bộ luật Hình sự 1999), có “sự chỉ đạo của Trung ương”. Thế nhưng, có lẽ nào vụ án “Trung ương chỉ đạo” mà lại giao Công an cấp huyện thụ lý điều tra sai thẩm quyền?

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 5 - Kết luận giám định sai phạm làm lệch lạc bản chất sự việc

Có nhiều dấu hiệu vi phạm tố tụng nghiêm trọng trong vụ án bác sĩ Liêm.
(PLVN) - Trong bất kỳ vụ án hình sự nào, để buộc tội bất kỳ ai, quan trọng nhất là bản kết luận giám định. Nếu kết luận giám định sai, sẽ làm lệch lạc bản chất sự việc. Vụ án bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 Bộ luật Hình sự 1999, là một điển hình như vậy.

Hà Nội: UBND phường Hàng Mã “om” hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng

Trụ sở Đội quản lý trật tự xay dựng đô thị quận Hoàn Kiếm
(PLVN) - Chủ căn hộ tầng 1, số 93 Hàng Mã tự ý phá bức tường chung, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của hộ liền kề và tài sản chung của Nhà nước. Cán bộ UBND phường đã lập biên bản vi phạm, Xí nghiệp quản lý và phát triển nhà số 3 đã đề nghị UBND phường cương quyết ngăn chặn, xử lý vi phạm và yêu cầu khắc phục hậu quả nguyên trạng nhưng sau gần 2 tháng UBND phường Hàng Mã vẫn “om” hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng.

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 4 - Phiên xử lạ lùng “quên” triệu tập... bị cáo, luật sư

Bác sĩ Liêm trong phiên sơ thẩm năm 2020.
(PLVN) - Nhận xét về vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 Bộ luật Hình sự 1999, nhiều luật sư cho rằng đây là một vụ án “gọt chân cho vừa giày”. Hồ sơ cho thấy quá trình điều tra, truy tố, xét xử của cấp sơ thẩm đã xảy ra không ít vi phạm tố tụng.

Cần làm rõ dấu hiệu “hợp thức hóa” vi phạm của Công ty Minh Long

Vi phạm của Cty Minh Long hoàn thiện, chính quyền địa phương mới phát hiện.
(PLVN) - Mặc dù đã chỉ rõ sai phạm của Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Minh Long (Cty Minh Long) trong việc triển khai thực hiện dự án “Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe mô tô và đào tạo lái xe mô tô hạng B1, B2” (dự án) trên địa bàn xã Hồ Sơn (huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn), thế nhưng, thay vì xử lý dứt điểm thì cơ quan chức nay tỉnh này lại có động thái “hợp thức hóa” vi phạm khiến dư luận địa phương bức xúc.

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 2 - “Đắc tội” vì không tuyển dụng người thân cán bộ tỉnh?

Bác sĩ Liêm tại phiên tòa sơ thẩm hồi cuối năm 2020.
(PLVN) - Ba năm 2014, 2015, 2016 là quãng thời gian “sóng gió” với bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) khi liên tiếp bị rơi vào những tình huống khó xử: Nếu làm theo thì có tội với pháp luật, nếu từ chối thì “đắc tội” với cán bộ gửi gắm. Ông đã chọn cách hành xử đúng luật, rồi sau đó bất ngờ bị cho thôi chức, trở thành bị cáo trong một vụ án dấu hiệu oan sai, vi phạm tố tụng nghiêm trọng.

Hợp đồng mua bán găng tay y tế hai năm rắc rối

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bà Nguyễn Thiên Hương, Giám đốc Cty TNHH Bê tông Sơn Lâm (trụ sở Bà Rịa – Vũng Tàu) có đơn cho rằng ông Nguyễn Thế Trung (Giám đốc CTNHH Xăng dầu Trần Lưu (trụ sở đường Cách mạng tháng 8, quận 3, TP HCM) ký hợp đồng mua bán găng tay y tế với bà nhưng không giao hàng và cũng không trả lại tiền đã tạm ứng.

Hà nội: Có dấu hiệu "bảo kê" cho doanh nghiệp tập kết vật liệu xây dựng trên đất công

Trụ sở UBND phường Dịch Vọng
(PLVN) - Công ty TNHH P hát triển đô thị xanh Việt Nam ngang nhiên chiếm dụng 1 phần lòng đường để tập kết vật liệu xây dựng (cát, sỏi, gạch) trái phép tại khu đất D18, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, gây ảnh hưởng lớn đến vệ sinh môi trường và cản trở người tham gia giao thông. Sự việc này diễn ra trong nhiều năm, UBND phường Dịch Vọng biết, thế nhưng lại không dám “đụng” đến.

Lạng Sơn: Trung tâm đào tạo lái xe Minh Long xây dựng không phép

Cty Minh Long xây dựng hàng loạt công trình không phép
(PLVN) - Chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư, chưa chuyển mục đích sử dụng đất, chưa được cấp giấy phép xây dựng… thế nhưng, Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Minh Long (Cty Minh Long) đã triển khai xây dựng hoàn thiện hàng loạt các hạng mục công trình để thực hiện dự án “Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe mô tô và đào tạo lái xe mô tô hạng B1, B2” trên hàng nghìn m2 đất nông nghiệp thuộc địa bàn xã Hồ Sơn (huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn).

Tổng lực ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh

Tổng tiến công toàn lực, thần tốc để chặn đứng, đẩy lùi sự lây lan của dịch bệnh COVID-19. Ảnh minh họa
(PLVN) - Đợt dịch COVID-19 thứ tư trở lại Việt Nam đã tạo ra áp lực lớn. Ngay từ khi bắt đầu có dịch bùng phát, Ban Bí thư, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng và Ban Chỉ đạo quốc gia đã thường xuyên cập nhật, đánh giá tình hình, quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra kịp thời, đúng hướng, quyết liệt, hiệu quả.