Đầu tư phát triển công nghiệp hỗ trợ ngành đóng tàu: “Một cánh én nhỏ chẳng làm nên mùa xuân” (kỳ 1)

Nâng tỷ lệ nội địa hóa-việc không dễ 

Hiện cả nước có 128 cơ sở đóng và sửa chữa tàu biển, đang đóng mới 550 tàu biển với kích cỡ khác nhau, từ 1.000 đến 150.000 DWT. Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, do khủng hoảng kinh tế, tài chính toàn cầu, hầu hết  dự án đóng mới tàu biển hiện nay đều chậm tiến độ, không ít dự án phải hủy bỏ, đình trệ. Điều này khiến nhiều cơ sở đóng tàu gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn vốn duy trì sản xuất. Trừ các cơ sở đóng tàu của VINASHIN, Tập đoàn Than - Khoáng sản và Tập đoàn Dầu khí được đầu tư tương đối hiện đại, những đơn vị đóng và sửa chữa tàu trong nước, nhất là các cơ sở nhỏ mới ra đời trong vài năm gần đây, vẫn sử dụng thiết bị thô sơ, công nghệ cũ, lạc hậu, chủ yếu là lao động thi công để đóng tàu...Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam Nguyễn Văn Ban cho rằng, việc nâng cao năng lực của các cơ sở đóng tàu cỡ nhỏ, không thuộc VINASHIN, hiện rất khó khăn. Ngoài ra, dù ngành đóng tàu đang phát triển với tốc độ cao, nhưng Việt Nam vẫn rất thiếu công nhân lành nghề, nhân lực chất lượng cao ở lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ, đào tạo và thiết kế liên quan đến tàu biển...Sự thiếu hụt này, theo  Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, có nguyên nhân từ mặt bằng giáo dục nhân lực ngành đóng tàu và ý thức học tập của sinh viên, nhu cầu sử dụng nhân lực của các doanh nghiệp. Phó tổng giám đốc VINASHIN Ngô Thế Việt cho biết, ngành đóng tàu Việt Nam khó có thể  tiến xa, nếu các ngành công nghiệp phụ trợ không  phát triển. VINASHIN dự kiến, sau năm 2010 tỷ lệ nội địa hóa một con tàu đóng mới ở trong nước đạt  60%. Và tới năm 2015, con số này sẽ được nâng lên 70%, bảo đảm khả năng cạnh tranh trên thị trường đóng tàu quốc tế. Để đạt mục tiêu này, VINASHIN xác định nhu cầu vốn đầu tư cho phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ phục vụ đóng tàu khoảng 2 tỷ USD, chưa kể vốn liên doanh. Vì vậy, cơ chế, chính sách hỗ trợ của Nhà nước cần hợp lý, nhất là việc huy động vốn và áp thuế với các nhà thầu phụ nước ngoài trong các hợp đồng chuyển giao công nghệ hoặc hướng dẫn đào tạo sử dụng.

Tú Anh