Đau đầu vì giá

"Buộc phải tăng giá"

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần thép Việt- Nhật Nguyễn Văn Bình khẳng định: "Doanh nghiệp không còn cách nào khác, buộc phải tăng giá sản phẩm. Giá xăng tăng thêm 1500 đồng/ lít, giá dầu đi- ê- den tăng tới 3700 đồng/ lít sẽ làm giá thép thành phẩm tăng,  bởi trong quá trình cán phôi thành thép cây, ngoài việc sử dụng nguồn điện, còn phải sử dụng một lượng dầu đốt khá lớn để nung nóng phôi ( khoảng 40 kg dầu đi- ê- den / 1 tấn sản phẩm). Trong khi đó, giá phôi thép thế giới không ngừng tăng cao, hiện lên tới hơn 600 USD/ tấn, đội giá thép lên cao. Nếu sắp tới giá than  điều chỉnh, giá điện cũng tăng lên, đây chưa phải là mức giá cuối cùng của sản phẩm thép xây dựng".

Giám đốc Ban quản lý dự án nâng cấp đô thị Hải Phòng Lương Cao Huấn "kêu trời" khi giá sắt thép tăng liên tục, gần gấp đôi so với giá trị trúng thầu khiến nhà thầu không biết xoay xở ra sao đối với công trình  xây dựng Khu tái định cư tại phường Vĩnh Niệm đang được tiến hành rất khẩn trương. Công trình này lại có đặc thù riêng là sử dụng nguồn vốn nước ngoài nên không thể dễ dàng điều chỉnh giá. Mỗi ngày qua đi là một ngày nhà thầu phải chịu thiệt hại mà không biết bày tỏ cùng ai. Chị Lê Tuyết Mai ở quận Lê Chân cho biết: gia đình chị dự định xây nhà mới, cuối năm ngoái dự đoán khoảng 1 tỷ đồng nhưng bây giờ tính ra phải chuẩn bị thêm ít nhất 500 triệu đồng nữa, bởi không chỉ giá sắt thép mà cả xi măng, gạch, cát... và các nguyên vật liệu thiết yếu khác cũng tăng giá. Chủ cửa hiệu kinh doanh vật liệu xây dựng tại Hồ Sen than thở: giá cứ tăng cao như thế này, công việc kinh doanh càng khó khăn hơn, nhưng tôi lo lắng nhất là không biết ăn nói ra sao với một số chủ thầu xây dựng đã ký hợp đồng. Giá cả thay đổi từng ngày, lượng dự trữ có hạn nên buộc phải bán theo giá mới. Co kéo mãi cũng chỉ hạ được cho họ chút ít, đành phải lãi ít đi vậy...

Thế nhưng, chịu ảnh hưởng rõ nhất của việc tăng giá xăng dầu lần này là các doanh nghiệp vận tải. Đại diện Hiệp hội vận tải hàng hóa đường bộ Hải Phòng cho biết: Những lần trước, Chính phủ điều chỉnh giá xăng,  doanh nghiệp vận tải chỉ chịu tác động một phần. Còn lần này, thả nổi giá dầu ảnh hưởng lớn, bởi hầu hết các doanh nghiệp đều đầu tư xe chạy dầu,  giá dầu từ trước tới nay đều thấp hơn giá xăng. Giá dầu điều chỉnh tới 3700 đồng/ lít, tức là tăng 30% là quá cao. Trong điều kiện như hiện nay,   chạy 100 km chi phí khoảng 50.000- 70.000 đồng tiền dầu. Trong khi đó, không phải muốn tăng giá vận chuyển là tăng được ngay, còn phải đàm phán, điều đình, bởi hầu hết các hợp đồng vận chuyển đã được ký từ trước. Doanh nghiệp vận tải quả thật đang rất bí. Giá cước vận chuyển chí ít cũng phải tăng 15%...

Các chuyên gia kinh tế đều nhận định, việc tăng giá xăng dầu lần này không chỉ tác động một phần, mà là cả nền kinh tế, trong đó trọng tâm là các ngành công nghiệp. Trước mắt, các doanh nghiệp dệt may bắt đầu lên tiếng, bởi ngành dệt đang sử dụng khoảng 50% sợi PE ( sợi tổng hợp có nguồn gốc từ dầu mỏ). Giá dầu tăng, sợi PE cũng tăng, các doanh nghiệp trong nước xoay ra sản xuất sợi có nguồn gốc tự nhiên như bông vải, nhưng nguyên liệu này cũng đang khan hiếm, giá liên tục tăng cao. Các doanh nghiệp trong ngành sản xuất cao su, phân bón... dù có đau đầu tính toán  cũng phải nghĩ tới việc tăng giá sản phẩm bởi không còn cách nào khác.

Đau đầu người nội trợ

Không chỉ các doanh nghiệp, mà các bà nội trợ những ngày gần đây cũng phải đau đầu tính toán do giá thực phẩm chưa có điểm dừng. Ngày 28- 2, tại chợ Lương Văn Can, giá 1 kg tôm rảo loại nhỏ lên tới 180.000 đồng, trong khi trước Tết khoảng 90.000 đồng; tôm nớt giá 170.000 đồng, cá quả lên tới 80.000 đồng/ kg, cá chép, cá trắm 50.000 đồng/ kg... Điều đáng nói là giá cao như vậy nhưng không phải lúc nào cũng sẵn hàng. Bà con kinh doanh tại chợ cho biết: giá tăng vì nhiều nguyên nhân, một phần vì giá rét, đánh bắt khó khăn,  phần vì sức tiêu thụ trong dịp Tết tăng cao, cần có thời gian nuôi cho lớn; phần nữa là vì giá xăng dầu tăng làm tăng chi phí vận chuyển từ ngoại thành, từ tỉnh ngoài vào nội thành... Giá thịt lợn, thịt bò cuối tuần trước có vẻ chững lại nhưng tuần này rục rịch tăng. Chủ hộ kinh doanh thịt lợn tại các chợ còn băn khoăn bởi không có lợn. Vả lại, giá vàng lên cao ngất ngưởng  như thế, giá thịt lợn tăng là lẽ đương nhiên.

Rau xanh là mặt hàng trước đây thường được coi là chi phí ít nhất trong bữa ăn hàng ngày nay đội giá đáng kể. Các chủ hộ kinh doanh rau cho biết: rau cung cấp cho nội thành chỉ có một phần do bà con nông dân mang vào, còn phần lớn qua tư thương. Đội ngũ này nhanh nhạy, chỉ cần giá xăng tăng là họ tăng giá ngay với lý do giá vận chuyển tăng 20%. Vì thế, giá su hào, bắp cải, cà chua, dưa chuột, bí xanh, khoai tây... đều ở mức cao. Có bà nội trợ nhẩm tính: một ngày, chỉ riêng tiền rau cũng mất tới 15.000- 20.000 đồng, thậm chí còn nhiều hơn. Chi phí đi chợ hằng ngày, thời điểm cuối năm 2007 khoảng 50.000- 70.000 đồng, nay tăng lên tới 100.000- 120.000 đồng mới tàm tạm. Như thế  không đau đầu sao được, khi lương tăng không đáng kể. Nhiều loại dịch vụ cũng  tăng giá đến chóng mặt: rửa xe 10.000 đồng, trông giữ xe đạp, xe máy 2000- 5000 đồng, giặt là 15.000- 50.000 đồng/ món quần, áo, ăn sáng 10.000- 25.000 đồng... Đó là chưa kể tới việc nhiều doanh nghiệp kinh doanh thuốc chữa bệnh đang đề nghị tăng giá, rồi chi phí học hành và hàng trăm thứ khác liên quan tới cuộc sống người dân đều bị ảnh hưởng.

Mới qua 2 tháng đầu năm, chỉ số giá hàng hóa đã tăng tới hơn 6%, trong đó riêng tháng 2 tăng tới 3, 56%  và chưa có dấu hiệu dừng lại. Giá vàng lên tới xấp xỉ 1,9 triệu đồng/ chỉ, một mức cao chưa từng có trong lịch sử. Giá sắt thép lên tới hơn 15 triệu đồng/ tấn và còn có thể cao hơn. Giá phân bón đang de dọa sản xuất nông nghiệp. Doanh nghiệp lo chi phí sản xuất kinh doanh bị đội lên quá lớn, người dân lo thu nhập sẽ không đủ trang trải cho cuộc sống. Những biện pháp điều hành kinh tế vĩ mô như thắt chặt quản lý tiền tệ, hỗ trợ giá xăng dầu cho người nghèo, người dân ở vùng khó khăn  chưa thực sự phát huy hết tác dụng. Bài toán giữa tăng trưởng và lạm phát đang đặt ra nhiều vấn đề cấp thiết cần giải quyết, cả cấp vĩ mô lẫn vi mô. Trong đó, điều quan trọng nhất là có sự phối hợp nhịp nhàng trong hoạch định chính sách, nhất là các vấn đề nhạy cảm ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống người dân. Người dân đều mong rằng Chính phủ có một lộ trình tăng giá điện, giá than hợp lý hơn, tránh tình trạng giá đua nhau lên cao,  làm cho cuộc sống đại bộ phận nhân dân khó khăn.

Hồng Thanh