Dấu ấn rõ nét về chuyển đổi số ở xã Đồng Lộc
Từ hoàn thiện hạ tầng số, số hóa hoạt động của chính quyền đến “đi từng ngõ, gõ từng nhà” hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số, xã Đồng Lộc (tỉnh Hà Tĩnh) đang từng bước biến chuyển đổi số từ chủ trương thành những tiện ích cụ thể trong đời sống.
Từ chính quyền số đến những tiện ích thiết thực
Ông Dương Văn Tuấn - Bí thư Đảng ủy xã Đồng Lộc cho biết: Thực hiện Kế hoạch số 36-KH/BCĐ ngày 17/7/2026 của Ban Chỉ đạo tỉnh Hà Tĩnh, Đảng ủy xã Đồng Lộc đã ban hành Kế hoạch số 10-KH/BCĐ ngày 24/7/2026 về hành động 100 ngày triển khai các nhiệm vụ trọng tâm về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc triển khai được xác định theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”.
Một trong những dấu ấn rõ nét là hạ tầng số từng bước được hoàn thiện. Đến nay, 100% thôn trên địa bàn xã đã lắp đặt hệ thống wifi, camera tại nhà văn hóa; mạng 4G phủ sóng 100% địa bàn, trong khi 5G đạt khoảng 50-60%. Hệ thống truyền thanh thông minh cũng được xây dựng, phục vụ công tác tuyên truyền đến người dân.
Cũng theo ông Tuấn, cùng với hạ tầng, dữ liệu và tài khoản định danh điện tử đang trở thành một phần quan trọng trong quá trình hình thành công dân số. Công an xã phối hợp với các Tổ chuyển đổi số cộng đồng trực tiếp đến từng hộ dân kích hoạt tài khoản định danh điện tử. Kết quả, đã có 21.152/22.289 trường hợp được kích hoạt, đạt 94,89%. Đáng chú ý, nhiều loại giấy tờ cá nhân đã được tích hợp, gồm 2.247 trường hợp BHXH, 8.019 BHYT, 1.111 đăng ký xe và 4.135 giấy phép lái xe.
Trong hoạt động của chính quyền, chuyển đổi số đang tạo ra sự thay đổi rõ rệt về phương thức xử lý công việc. Đồng Lộc đã triển khai 4 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử; 100% văn bản của cấp ủy, chính quyền và các ban, ngành được thực hiện trên môi trường điện tử. 100% cán bộ, công chức khối Đảng, chính quyền, MTTQ đã có chữ ký số và triển khai ký số trên văn bản điện tử.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, trong thời gian báo cáo, xã tiếp nhận 350 hồ sơ và cả 350 hồ sơ đều được thực hiện trực tuyến, đạt 100%. Trong đó, 315 hồ sơ được giải quyết trước và đúng hạn, 2 hồ sơ quá hạn và 35 hồ sơ đang giải quyết; toàn bộ hồ sơ tiếp nhận, trả kết quả đều được số hóa. Những con số này cho thấy chuyển đổi số đang dần đi vào quy trình vận hành của chính quyền, thay vì chỉ dừng ở việc đầu tư thiết bị hay triển khai phần mềm.
“Đi từng ngõ, gõ từng nhà”
Một điểm đáng chú ý trong cách Đồng Lộc triển khai chuyển đổi số là đưa công nghệ đến gần người dân, nhất là những người còn hạn chế về thiết bị và kỹ năng.
Bà Nguyễn Thị Loan ở thôn Khiêm Ích xã Đồng Lộc mang theo sự dè dặt khi tiếp cận ứng dụng điện tử. Trước đây, bà Loan chưa tìm hiểu những tiện ích này và cách đồng bộ thông tin trên VNeID. Lo ngại bị lừa đảo khiến bà ít sử dụng, dù có nhu cầu tiếp cận thông tin. Nay, được cán bộ địa phương, lực lượng đoàn viên trực tiếp hướng dẫn, giải thích cách sử dụng, bà Loan cảm thấy yên tâm hơn. Qua tư vấn, bà Loan cũng đã biết cần bảo vệ mật khẩu, thận trọng khi tiếp cận thông tin qua điện thoại. Những giải đáp cụ thể giúp bà bớt lo lắng, từng bước làm quen với các tiện ích số.
Anh Đặng Văn Vương- Bí thư đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Đồng Lộc cho hay, các lực lượng về tân khu dân cư hỗ trợ hướng dẫn người dân sử dụng các ứng dụng số. Qua khảo sát, một số người già vẫn còn gặp khó khăn khi thực hiện các thao tác trên điện thoại, vì vậy việc hỗ trợ cần kiên nhẫn, giải thích dễ hiểu và hướng dẫn từng bước để người dân tự thực hành trên điện thoại. Các Tổ chuyển đổi số cộng đồng đến từng nhà, hỗ trợ người chưa sử dụng thành thạo, nhất là người cao tuổi. Cùng với cài đặt, lực lượng hỗ trợ hướng dẫn bảo vệ mật khẩu, thông tin cá nhân, giúp người dân yên tâm và từng bước chủ động sử dụng các tiện ích số trong đời sống.
Tại xã Đồng Lộc các tổ chuyển đổi số cộng đồng được phát huy vai trò hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng Công dân số I-Hatinh và dịch vụ công trực tuyến. Đến nay, 44,8% người dân trưởng thành trên địa bàn xã đã cài đặt I-Hatinh, vượt chỉ tiêu tỉnh giao 40%, xếp thứ 10/69 xã, phường. Đặc biệt, chuyển đổi số được gắn với những hoạt động hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở như “Ngày thứ 5 không giấy hẹn” và “Ngày thứ 7 vì dân”.
Ông Nguyễn Đại Đồng - Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Lộc cho biết: Qua triển khai “Ngày thứ 5 không giấy hẹn”, xã đã tiếp nhận và giải quyết 118 hồ sơ, 100% được giải quyết trong ngày. Trong hai ngày 12/9 và 19/9 thực hiện “Ngày thứ 7 vì dân”, cán bộ đã hỗ trợ người dân cài đặt 22 tài khoản I-Hatinh; hỗ trợ 33 lượt người về BHYT, BHXH; tư vấn thủ tục hành chính cho 19 lượt người; hướng dẫn VNeID, Sổ tay đảng viên cho 7 lượt người và xác thực chữ ký tại nhà cho 4 lượt người. Tổng cộng có 85 lượt công dân tại thôn Thanh Hòa, Tân Sơn được hỗ trợ.
Cách làm này cho thấy một cách tiếp cận đáng chú ý, chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu người dân tự thích ứng với công nghệ, mà chính quyền và các tổ chức ở cơ sở phải chủ động đến với người dân, hướng dẫn từng thao tác, tháo gỡ từng vướng mắc.
Tinh thần ấy tiếp tục được thể hiện trong phong trào “Bình dân học vụ số”. Đến nay, 100% cán bộ, công chức, viên chức đã tham gia học tập trên nền tảng binhdanhocvuso.gov.vn; trên 50% học viên đã hoàn thành khóa học. Ở khu dân cư, Ban công tác Mặt trận và các tổ chức đoàn thể phát huy phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, thậm chí thực hiện cách làm “1 kèm 1” đối với những trường hợp còn hạn chế về kỹ năng số.
Không né tránh điểm nghẽn để chuyển đổi số đi vào thực chất
Điểm đáng ghi nhận trong quá trình chuyển đổi số ở Đồng Lộc là công nghệ đang được đặt trong mối quan hệ với cải cách phương thức phục vụ người dân. Mục tiêu không chỉ là có thêm nền tảng số, mà là giảm giấy tờ, giảm thao tác thủ công, giảm thời gian, giảm chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Đồng Lộc- Dương Văn Tuấn, Đồng Lộc triển khai hiệu quả “Ngày thứ 5 không giấy hẹn”, “Ngày thứ 7 vì dân”; đẩy mạnh “Bình dân học vụ số” theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, “1 kèm 1”, ưu tiên nhóm người dân còn hạn chế về thiết bị và kỹ năng số. Xa hơn, địa phương dự kiến thí điểm xây dựng một số nội dung của mô hình “Xã NTM thông minh gắn với chuyển đổi số”, “Thôn thông minh gắn với chuyển đổi số”, phù hợp với điều kiện thực tiễn và định hướng phát triển của địa phương.
Con đường chuyển đổi số ở cơ sở chắc chắn còn nhiều việc phải làm. Nhưng với cách làm lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo và không né tránh những điểm nghẽn đó là việc số hóa hồ sơ, tài liệu cũ còn khó khăn; hạ tầng và trang thiết bị công nghệ thông tin chưa đồng bộ; nhân lực số ở cấp thôn còn hạn chế.
Đồng Lộc đã xác định rõ từng nhóm khó khăn, nguyên nhân và trách nhiệm của bộ phận, cá nhân liên quan để có giải pháp xử lý. Những vấn đề thuộc thẩm quyền được chủ động giải quyết; những nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo và đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét. Nhìn thẳng vào những hạn chế này cũng chính là điều kiện để chuyển đổi số ở Đồng Lộc đi vào thực chất hơn tạo nền móng để công nghệ không còn là câu chuyện xa vời, mà trở thành một phần thiết thực trong công việc và đời sống hằng ngày.