Dấu ấn lịch sử hào hùng Địa đạo Nhơn Trạch

(PLVN) - Nhắc đến địa danh Nhơn Trạch (tỉnh Đồng Nai) ai cũng biết được đây là một miền quê yên bình nhưng không kém phần năng động. Đây cũng là vùng đất anh hùng với nhiều chiến công, nhiều di tích lịch sử, trong đó có Địa đạo Nhơn Trạch ghi dấu một giai đoạn lịch sử hào hùng của quân và dân Nhơn Trạch trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. 
Dấu ấn lịch sử hào hùng Địa đạo Nhơn Trạch

Điểm đến về nguồn

Địa đạo Nhơn Trạch tọa lạc tại ấp 5, xã Long Thọ, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai, còn được gọi là địa đạo Phước An vì khi xưa di tích thuộc xã Phước An, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Biên Hòa. 

Địa đạo Nhơn Trạch được hình thành là do trí tuệ, mồ hôi, công sức và cả xương máu của quân và dân Nhơn Trạch. Đây là căn cứ huyện ủy Nhơn Trạch làm việc và chỉ đạo tấn công địch trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Nơi đây nói lên tinh thần chiến đấu và ý chí quyết thắng của quân và dân Nhơn Trạch trong những năm tháng kháng chiến hào hùng.

Trải qua thời gian, các yếu tố gốc như rừng Lòng Chảo nguyên sinh, hệ thống giao thông hào, hầm chông, hàng rào kẽm gai, ụ chiến đấu, các cơ sở làm việc của Huyện ủy đã bị hủy hoại bởi thời gian và bị bom đạn cày xới, san ủi trong thời kỳ chiến tranh. Song những mất mát hy sinh, những chiến công vang dội mãi mãi là niềm tự hào của quân và dân Nhơn Trạch.

Dấu ấn lịch sử hào hùng Địa đạo Nhơn Trạch ảnh 1
Nhà trưng bày Khu di tích Địa đạo Nhơn Trạch. 

Với những giá trị to lớn đó, Địa đạo Nhơn Trạch đã được Bộ Văn hóa và Thông tin (Nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào ngày 19/01/2001. 

Bên cạnh đó, với mục đích để thế hệ trẻ hôm nay và mai sau có điều kiện tìm hiểu cũng như hình dung được phần nào cuộc sống gian khổ của ông cha ta và cuộc chiến tranh tàn khốc, ác liệt đã xảy ra trên vùng rừng Lòng Chảo nói riêng và vùng đất Nhơn Trạch nói chung, huyện Nhơn Trạch đã phối hợp với Bảo tàng và Ban Quản lý Di tích - Danh thắng tỉnh Đồng Nai tiến hành nạo vét lại 120m đường địa đạo dưới lòng đất.

Dấu ấn lịch sử hào hùng Địa đạo Nhơn Trạch ảnh 2
Trong lòng Địa đạo. 

Còn trên mặt đất khôi phục lại lán trại làm việc, hệ thống giao thông hào, ụ chiến đấu, trồng một số cây rừng như: tre gai, bằng lăng… nhằm tái tạo lại một phần khu rừng Lòng Chảo trong thời kỳ kháng chiến. Xây dựng nhà trưng bày để trưng bày những hình ảnh của các cô, chú, các bác đã từng tham gia chiến đấu cùng những tài liệu, hiện vật đã sử dụng trong thời kỳ chiến tranh. 

Địa đạo Nhơn Trạch đã được khởi công trùng tu, tôn tạo vào ngày 23/6/2006 và khánh thành đi vào hoạt động vào ngày 01/9/2007 trên tổng diện tích khoảng 2,5ha. Bên trong khu di tích lịch sử này được chia làm nhiều khu vực. 

Ghi dấu lịch sử

Được biết, trước đây từ giữa năm 1963 cho đến cuối năm 1964, hệ thống địa đạo được đào 1.500m đường địa đạo với nhiều ngõ ngách, hầm bí mật. Hệ thống địa đạo liên hoàn khép kín được thiết kế có dạng gần giống chữ chi (Z). Đường xương sống địa đạo được 200m thì được trổ ngách sang hai bên để tạo thành phòng chức năng cho các đơn vị. Tại điểm chính giữa ở mỗi đoạn xương sống địa đạo (100m) được bố trí hai lỗ thông hơi hình phễu úp. 

Nhiều đoạn địa đạo thiết kế với nhiều đường thẳng gấp khúc, chiều dài mỗi đoạn khoảng 100m. Kích thước của địa đạo tính từ vòm tới đáy dao động: cao 1,8m đến 2m, ngang 1m đến 1,2m. Nóc địa đạo có cấu trúc hình vòm. Ngăn cách giữa các đoạn với nhau bằng một ngăn bí mật có nắp đậy kín, độ dày của ngăn là 1m được khoét một lỗ tròn có đường kính vừa thân người. Miệng chính của địa đạo được bố trí tại trung tâm căn cứ có kích thước dài 2m ngang 1m50, sâu 7m dẫn vào xương sống địa đạo. Độ sâu 7m tính từ mặt đất tới đáy địa đạo được đào theo hình rích rắc tạo thành những bậc thang.

Dấu ấn lịch sử hào hùng Địa đạo Nhơn Trạch ảnh 3
 

Phía trên địa đạo là căn cứ Huyện ủy được bố trí như một tam giác đều, mỗi cạnh dài 70m với ba mặt là giao thông hào sâu 2m, rộng 1m20 tạo thành hệ thống giao thông khép kín. Cách bố trí này được gọi bố trí theo kiểu “kiềng ba chân”, cả ba mặt giao thông hào được xây dựng 7 ụ chiến đấu, mỗi ụ có kích thước ngang 2m, dài 3m, sâu 1m20; phía trên lắp cây, đắp đất dày 1m, ba mặt bố trí ba lỗ châu mai.

Bên ngoài hệ thống giao thông hào được bố trí hai hàng chông sắt lớn nhỏ và tầm vông vạt nhọn xen kẽ. Cuối cùng là ba lớp hàng rào kẽm gia. Dẫn vào căn cứ duy nhất có một con đường mòn nằm về phía tây bắc của rừng Lòng Chảo. 

Dấu ấn lịch sử hào hùng Địa đạo Nhơn Trạch ảnh 4
Khuôn viên địa đạo xanh ngát.  

Tại căn cứ này, quân dân Nhơn Trạch đã làm nên những chiến thắng vang dội trong những năm 1965 - 1970. Từ năm 1972, địa đạo Nhơn Trạch trở thành nơi bám trụ dài ngày của 500 cán bộ chiến sĩ Đoàn 10 Rừng Sác, là nơi xuất phát đánh địch ở các hướng sông Lòng Tàu, kho bom Thành Tuy Hạ… gây cho địch nhiều tổn thất nặng nề. 

Ngày nay Địa đạo Nhơn Trạch là địa điểm về nguồn để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Giới trẻ đến để tham quan, tưởng nhớ công lao to lớn của cha ông xưa từ đó tu dưỡng đạo đức, nhân cách, cố gắng phấn đấu, cống hiến để xứng đáng với sự hi sinh to lớn của thế hệ đi trước.

Hải Sơn – Song Phương
Cùng chuyên mục
Những người thợ của làng nghề Bình Lăng hiện tại chủ yếu là trung tuổi.

Lay lắt nghề thêu tay truyền thống Bình Lăng

(PLVN) - Làng Bình Lăng (xã Thắng Lợi, huyện Thường Tín, Hà Nội) xưa nay được biết đến là làng thêu tay nổi tiếng đất Việt. Sau một thời gian dài phát triển thịnh vượng, giờ đây, bởi thiếu nguồn nhân lực trẻ, thu nhập thấp… thêu tay truyền thống Bình Lăng rơi vào cảnh “thoi thóp”.

Đọc thêm

Thăng trầm “dòng nhựa trắng”

Một phân xưởng sơ chế mủ cao su tại Bình Phước.
(PLVN) - Về Bình Phước những ngày đầu tháng 7, chúng tôi cảm nhận được niềm vui trên những nông trường cao su đang vào mùa cạo mủ. Bà con nông dân trong vùng phấn khởi vì giá mủ rục rịch tăng và kỳ vọng lớn về một vụ mùa cho năng suất cao, sau nhiều năm thăng trầm cùng dòng nhựa trắng.

Hội Chữ thập đỏ tỉnh Bắc Giang hỗ trợ tích cực trong công tác phòng, chống dịch Covid 19

Hội Chữ thập đỏ tỉnh Bắc Giang hỗ trợ tích cực trong công tác phòng, chống dịch Covid 19
(PLVN) - Diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người dân. Với tinh thần "Chữ thập đỏ - vì mọi người, ở mọi nơi", các cấp Hội Chữ thập đỏ trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã huy động, kêu gọi mọi nguồn lực tổng giá trị đạt trên 33 tỉ đồng để giúp đỡ, chia sẻ khó khăn cùng chính quyền và người dân tham gia phòng, chống dịch.

“Làng thông minh” - biểu tượng xanh của Bình Dương

“Làng thông minh” - biểu tượng xanh của Bình Dương
(PLVN) - Theo kế hoạch đến năm 2025, cùng với xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, tỉnh Bình Dương sẽ có “Làng thông minh” đầu tiên. Đây sẽ là nơi đáng sống, thân thiện môi trường thiên nhiên, vừa là nơi phát triển nông nghiệp thông minh, phát triển du lịch sinh thái, trở thành một biểu tượng xanh cho Bình Dương.

Khám phá núi lửa quy mô bậc nhất Đông Nam Á

Cụm núi lửa Nâm Kar thuộc Công viên Địa chất toàn cầu Đắk Nông (Ảnh Võ Anh Tú).
(PLVN) - Không chỉ gắn liền với không gian văn hoá Cồng chiêng Tây Nguyên, miền đất của những âm điệu, Đắk Nông còn có những ngọn núi lửa được đánh giá là di sản sống, vẫn còn khá nguyên vẹn, lưu giữ những nét đẹp hoang sơ với kết cấu độc đáo, được UNESCO xác lập kỷ lục về quy mô, độ dàilớn nhất Đông Nam Á.

Bát cơm quả trứng đưa người về bên kia núi

Bát cơm quả trứng đưa người về bên kia núi
(PLVN) - Quê tôi gọi bát cơm quả trứng cúng người vừa mất là: “cơm đặt đầu” nghĩa là bát cơm đặt phía trên đầu giường người vừa mất. Bát cơm đó có ý nghĩa vô cùng lớn lao, nên người Việt đã gìn giữ, duy trì qua nhiều ngàn năm không mất.

Những ngọn gió ngát hương…

Những ngọn gió ngát hương…
(PLVN) - Như là đất, là nước, là ánh mặt trời, là lá hoa và những ngọn gió thơm hương... cứ tự tại, an nhiên và cần mẫn dâng hiến cho đời. Lặng lẽ, khiêm cung nhưng cũng đầy kiêu hãnh.

Nét văn hóa đặc sắc trên từng sợi thổ cẩm S’Tiêng

Thổ cẩm S’Tiêng được làm hoàn toàn thủ công.
(PLVN) - Nghề dệt thổ cẩm từ lâu đã trở thành nét văn hoá không thể thiếu trong đời sống vật chất và tinh thần của người đồng bào S’Tiêng. Dệt thổ cẩm do người phụ nữ đảm nhiệm, ngoài việc phục vụ nhu cầu thiết yếu trong gia đình, còn là lễ vật cho những lễ hội truyền thống.

Bí ẩn đáng kinh ngạc bên trong tấm bản đồ cổ đại

Các mảnh sót lại của bản đồ Piri Reis thấy bờ biển miền Trung và Nam Mỹ.
(PLVN) - Châu Nam Cực từng có thời kỳ sông ngòi chằng chịt, cây cối rậm rạp, sa mạc lớn nhất thế giới Sahara từng là một vùng đất màu mỡ. Đây chỉ là số ít trong số rất nhiều đặc điểm đáng kinh ngạc của những tấm bản đồ cổ đại. Điều đó chứng tỏ các nhà thám hiểm cổ đại đã có một hệ thống bản đồ phức tạp, chi tiết và tinh vi, có độ chính xác rất cao nếu so với bản đồ chúng ta đang có ngày nay.

Kỳ thú về vùng đất mang tên "Đám lá tối trời" ở miền Tây Nam bộ

Rừng dừa nước ngày nay là hình ảnh quen thuộc trong hoạt động du lịch các tỉnh miền Tây Nam bộ.
(PLVN) - Tại vùng miền Tây Nam Bộ có địa danh mang tên khá kỳ lạ, mang đặc trưng xứ sở thuở xa xưa là Đám lá tối trời. Điều thú vị là ít nhất có 4 tỉnh có địa danh trên, trong đó nổi tiếng nhất là Đám lá tối trời ở vùng Gò Công Đông, Tiền Giang, nơi gắn liền với Anh hùng dân tộc Trương Định – thủ lĩnh phong trào chống Pháp thế kỷ XIX.