“Đất dự phòng” là loại đất gì?

Khi lấy đất xây dựng khu tái định cư đầu cầu Phố Mới, UBND TP Lào Cai (Lào Cai) cho rằng, hơn 20 hộ dân ở đây đã “mượn đất” thuộc quy hoạch “đất dự phòng” nên không đền bù. Trong khi người dân ở đây vẫn  ngỡ ngàng không biết mình đã mượn đất của ai? “đất dự phòng” là loại đất gì mà bị cho là…vi phạm quy hoạch?

Chưa hết bức xúc trước việc bị cưỡng chế lấy đất, ông Vũ Lương Tam và ông Lưu Xuân Toản (trú tại phường Phố Mới) cho biết: Từ đầu những năm 1990, gia đình các ông cùng nhiều gia đình khác đã khai hoang khu bãi đất màu ven sông (đầu cầu phố Mới hiện nay) để trồng hoa màu. Thời điểm đó, ở đây còn rất hoang sơ, không có người ở và quản lý địa bàn chỉ là “Ban đại diện” chứ không phải là UBND phường Phố Mới. Sau khi vỡ hoang được một thời gian, các ông dựng nhà ở và chuyển gia đình cùng ra canh tác, thực hiện nghĩa nghĩa vụ tài chính với nhà nước.

Ông Tam trao đổi với PV

Trong khi chưa có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, chưa có quyết định giải quyết khiếu nại của dân thì tháng 6/2010, UBND TP Lào Cai đã cưỡng chế, di chuyển nhà, vật kiến trúc, hoa màu của các hộ dân.

Lý giải về việc không bồi thường về đất cho dân, ông Vũ Ngọc Long- Chủ tịch UBND phường Phố Mới cho biết: “Khu đất này nằm trong quy hoạch là đất dự phòng từ năm…1993. Sau khi công bố quy hoạch này, các hộ dân mới đến mượn đất để canh tác nên không được bồi thường”.  Tuy nhiên, khi chúng tôi đề nghị được cung cấp Quyết định quy hoạch năm 1993 và văn bản hoặc chứng cứ về việc các hộ dân mượn đất hoặc cơ quan nào lúc đó đứng ra cho dân mượn đất thì ông Long đều bảo “không có”. Ngay cả Thanh tra TP Lào Cai - cơ quan tham gia giải quyết khiếu nại của dân  cũng không có các chứng cứ này.

Luật sư Đỗ Xuân Đăng (VP LS An Đức, Hà Nội) cho hay, trong các quy định của pháp luật về đất đai, không hề có khái niệm “đất dự phòng”. Giả sử có khái niệm “đất dự phòng” (hoặc là “đất chưa sử dụng” theo quy định tại Luật Đất đai 1993) thì cũng phải hiểu đất này chưa có quy hoạch sử dụng vào mục đích gì và Nhà nước luôn khuyến khích, tạo điều kiện để các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân cải tạo đất, sử dụng vào mục đích thích hợp (Điều 72).

Khu đất này vốn là nơi sinh sống và canh tác của hơn 10 hộ dân từ năm 1993.

Ông Đăng cũng cho rằng, “Đã không có quy hoạch tại thời điểm người dân bắt đầu sử dụng đất thì không thể coi người dân đã “phạm” đất quy hoạch được” nên quan điểm của ông Đăng là “người dân phải được đền bù thiệt hại về đất theo vì đã sử dụng ổn định, không tranh chấp, không vi phạm quy hoạch đã công bố, không lấn chiếm mốc giới…”

Các hộ dân cho biết, đến tháng 11/2009, UBND phường mới giao cho họ Quyết định thu hồi đất của UBND TP Lào Cai ban hành từ tháng 9/2008. Đến nay, mặc dù đã bị cưỡng chế lấy đất nhưng bản thân những người dân cũng không biết đất bị thu hồi để giao cho ai. Biên bản kiểm đếm thể hiện chủ đầu tư dự án khu TĐC là “Ban quản lý Dự án Quản lý điều hành các CTXD cơ bản TP Lào Cai”. Khi tiến hành san lấp mặt bằng thì chủ đầu tư lại là “ngành Đường sắt”… Lúc này, dự án mang tên đầy đủ là “Mở rộng nâng cấp tuyến đường sắt Yên Viên- Lào Cai, hạng mục GPMB mở rộng ga Lào Cai, phần xây dựng khu TĐC đầu cầu Phố Mới” nhưng trong Quy hoạch lại có cả “đất dịch vụ bán đấu giá”.

Chính vì vậy, người dân cho rằng, mục đích chủ yếu của dự án là “bán đất giá cao”, tái địnhc ư chỉ là phụ…. Tất cả những thắc mắc, khiếu nại trên của dân vẫn chưa một lần được UBND TP Lào Cai trả lời chính thức bằng Quyết định giải quyết khiếu nại.

Khoa Lâm- Trường Lưu