Đáp ứng nhu cầu thực tế

Sáng ngày 20-8, tại Đà Nẵng, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và Dự án hỗ trợ cải cách pháp luật và tư pháp, tổ chức hội thảo về dự thảo Luật Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi). Đến dự có các đồng chí Hà Văn Hiền, Ủy viên Trung ương (UVTW) Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội; Nguyễn Văn Giàu, UVTW Đảng, Thống đốc NHNN Việt Nam; cùng nhiều đại biểu, đại diện một số bộ, ngành Trung ương. Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, đại diện lãnh đạo HĐND thành phố cùng tham dự hội thảo.

Qua hơn 10 năm thực hiện, Luật NHNN và Luật Các tổ chức tín dụng có một số điều còn bất cập, chưa thật sự đáp ứng được yêu cầu, chức năng, nhiệm vụ của ngành trong quá trình hội nhập quốc tế, các khuôn khổ pháp lý chưa đáp ứng được thông lệ và chuẩn mực quốc tế. Vì vậy, với 8 chương và 73 điều, dự thảo Luật NHNN Việt Nam lần này có nhiều nội dung đổi mới quan trọng, với mục tiêu nâng cao hơn nữa thẩm quyền và trách nhiệm của NHNN trong việc điều hành thực hiện chính sách tiền tệ (CSTT)...

Dự thảo Luật NHNN (sửa đổi) đã quy định theo hướng mới về quyền hạn của Quốc hội, Chính phủ và NHNN trong hoạch định và thực thi CSTT, như Quốc hội quyết định định hướng chỉ tiêu lạm phát hằng năm, giám sát việc thực hiện CSTT quốc gia, quyết định mục tiêu điều hành CSTT quốc gia; NHNN xây dựng định hướng chỉ tiêu lạm phát hàng năm để Chính phủ trình Quốc hội quyết định; triển khai các định hướng, giải pháp điều hành CSTT quốc gia, chủ động sử dụng các công cụ CSTT và các giải pháp khác để thực hiện CSTT quốc gia, đạt định hướng chỉ tiêu lạm phát đã được Quốc hội quyết định. NHNN được chủ động điều hành các công cụ CSTT, các biện pháp khác để thực hiện CSTT quốc gia...
 
Trong trường hợp thị trường có diễn biến bất thường, NHNN quy định cơ chế điều hành lãi suất áp dụng trong quan hệ giữa tổ chức tín dụng (TCTD) với nhau và đối với khách hàng theo quy định của Luật này và Luật Các TCTD. Dự thảo Luật NHNN Việt Nam (sửa đổi) đã mở rộng phạm vi giám sát đối với toàn bộ hoạt động một TCTD. Thẩm quyền của NHNN trong việc can thiệp, xử lý sớm các TCTD cũng đã được quy định cụ thể hơn, nhằm ngăn chặn kịp thời những khả năng đổ vỡ... Dự thảo Luật cũng quy định 13 biện pháp xử phạt hành chính mà NHNN có thể áp dụng đối với các TCTD nhằm duy trì kỷ luật trong hoạt động ngân hàng, bảo đảm an toàn hệ thống.

Riêng về dự thảo Luật Các TCTD sửa đổi gồm 10 chương, 164 điều, được xây dựng nhằm mục tiêu lành mạnh hóa tổ chức và hoạt động của các TCTD, góp phần thúc đẩy hoạt động ngân hàng, đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế; phù hợp hơn với thông lệ quốc tế, tạo cơ sở pháp lý, bảo đảm sự tự chủ trong kinh doanh của các TCTD, bảo đảm sự chặt chẽ, thận trọng trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt là nâng cao được khả năng kiểm soát, giám sát của NHNN đối với hoạt động của từng TCTD và sự ổn định, an toàn của hệ thống ngân hàng. Dự thảo Luật Các TCTD (sửa đổi) quy định rất cụ thể về cấp phép như thẩm quyền cấp phép, vốn pháp định, điều kiện cấp phép đối với từng loại hình TCTD; quy định về tổ chức, quản trị, điều hành, về hoạt động cũng như về chế độ tài chính, hạch toán, báo cáo của các TCTD…

Tại hội thảo, có ý kiến khác nhau về phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật. Theo Tiến sĩ Cao Sĩ Kiêm, nguyên Thống đốc NHNN thì, những sửa đổi của Luật đã bám sát những vấn đề thực tế xảy ra, theo thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, có 6 vấn đề vướng mắc cần tìm hướng giải quyết như: Mô hình quản lý của NHNN, hệ thống nhân sự, vai trò trách nhiệm của Thanh tra Nhà nước, công tác minh bạch thông tin, giải trình.

Còn ý kiến của ông Trương Đình Tuyển – nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại cho rằng: Điều 5 của dự thảo Luật NHNN đã không phân định rõ thẩm quyền, nhiệm vụ  của các cấp: Quốc hội, Chính phủ, NHNN. Về tổ chức NHNN, không nên đưa DN vào cơ cấu tổ chức của NHNN (khoản 11- điều 6), cần phải có thêm mục đích, phát triển các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Hay NHNN có giám sát các công ty bảo hiểm, công ty con của NHTM hay không...

THÀNH LÂN