Đảo Thanh niên- Mười lăm năm ấy một chặng đường

Biến cát trắng, xương rồng thành đảo xanh

Những ngày cuối tháng 3 –2008, chúng tôi có mặt trên đảo Bạch Long Vĩ cùng đoàn đại biểu Trung ương Đoàn và 9 tỉnh, Thành đoàn cụm Đồng bằng Sông Hồng do đồng chí Nguyễn Hoàng Hiệp, Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh dẫn đầu. Đây là hoạt động nằm trong chương trình “Nghĩa tình biên giới, hải đảo” của Trung ương Đoàn đồng thời cũng là dịp để Trung ương Đoàn, các tỉnh, thành đoàn trong cụm Đồng bằng sông Hồng thăm lại mô hình đảo Thanh niên đầu tiên trong cả nước.

Trong màu áo xanh TNXP trên đảo Bạch Long Vĩ, bên cạnh những gương mặt còn rất trẻ chỉ độ mười tám, đôi mươi, là những TNXP có thâm niên 15 năm trên đảo. Họ kiên trì bám trụ, xây dựng Đảo Thanh niên suốt 15 năm qua.

Ngày 26-3-1993, 62 chàng trai, cô gái thuộc Tổng đội TNXP Hải Phòng tình nguyện vượt sóng gió đến với Bạch Long Vĩ. Trước đó trên đảo hoàn toàn không có dân sinh sống mà chỉ có các chiến sĩ của Đoàn C52, vùng A Hải quân làm nhiệm vụcanh giữ biển trời của Tổ quốc. Sau hành trình 2 ngày ra đảo, cảnh đầu tiên các TNXP thấy là mênh mông bãi cát trắng và cây xương rồng. Khi mới lên đảo, TNXP ở tại những ngôi nhà tạm của bộ đội bàn giao với diện tích chật hẹp (2m2/ người), nước sinh hoạt vô cùng khan hiếm. Lương thực, thực phẩm và rau xanh chủ yếu nhờ đất liền cung cấp bằng tàu Hải quân. Phụ thuộc vào thời tiết, có khi 2, 3 tháng mới có một chuyến tàu ra đảo. Hôm nào có tàu thì bữa cơm mới được cải thiện thêm chút rau xanh, thịt.

Là một trong những TNXP đầu tiên ra đảo, anh Nguyễn Văn Hậu, Liên đội phó Liên đội TNXP Bạch Long Vĩ cho biết: Những ngày đầu của chúng tôi vô cùng khó khăn. Được sự hỗ trợ của các chiến sĩ Đoàn C952, vùng A Hải quân, chúng tôi bắt đầu xây dựng những công trình hạ tầng điện, đường, trường, trạm tạo điều kiện về cơ sở vật chất ban đầu để đâu dân ra sống ở đảo. Để có thể xây dựng được các công trình này, toàn bộ gạch, ngói, xi măng… đều vận chuyển từ đất liền ra. Mỗi công trình trên đảo đều thấm đẫm mồ hôi thậm chí là máu của bộ đội, TNXP. Ngoài giờ lao động trên công trường, chúng tôi mày mò thử nghiệm cải tạo những mảnh đất hiếm hoi trên đảo để trồng rau xanh, biến bãi xương rồng thành những luống rau, phát triển chăn nuôi lợn, gà chủ động tạo nguồn thực phẩm tươi sống để không phụ thuộc vào đất liền như thời gian đầu.

Từ những kết quả ban đầu là cơ sở quan trọng để Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và UBND thành phố Hải Phòng đề nghị Chính phủ ra quyết định cho phép xây dựng Bạch Long Vĩ thành huyện đảo Thanh Niên Bạch Long Vĩ. Được sự đồng ý của Chính phủ, sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo thành phố, Trung ương Đoàn, lực lượng TNXP đã đảm nhiệm hàng loạt các dự án lớn xây dựng, phát triển đảo. Những công trình phục vụ dân sinh lần lượt được triển khai như nhà trẻ, nhà mẫu giáo khu TNXP, Trung tâm văn hóa thể thao thanh thiếu nhi, trồng và chăm sóc cây xanh trên các tuyến đường của huyện. Lực lượng TNXP còn đảm nhận trồng mới 53 ha rừng phòng hộ, chăm sóc 128 ha rừng nhằm tạo màu xanh cho đảo thân yêu. Từ những căn nhà đơn sơ, tạm bợ ban đầu, tới nay TNXP được ở trong các ngôi nhà khang trang khép kín. Đặc biệt một công trình mang đậm dấu ấn đoàn kết của các tỉnh, thành đoàn trong cụm Đồng bằng Sông Hồng là Công viên Tuổi trẻ sông Hồng. Được xây dựng từ 10 năm trước, công viên là nơi nghỉ ngơi thư giãn, sinh hoạt văn hóa văn nghệ của quân, dân trên đảo.

Không chỉ dừng lại ở các công trình xây dựng cơ bản, nhiều dự án trọng điểm mang tính hiện đại cũng được Tổng đội TNXP đảm nhận như: Dự án đóng mới tàu Bạch Long vỏ hợp kim nhôm, tốc độ trên 19 hải lý/giờ chuyên làm nhiệm vụ vận chuyển hành khách là quân dân xây dựng và bảo vệ đảo Bạch Long Vĩ. Tới nay tàu thực hiện 112 chuyến vận chuyển 14.946 lượt hành khách cập cảng Bạch Long Vĩ.

15 năm sau ngày những TNXP đầu tiên đặt chân lên đảo, Bạch Long Vĩ nay đã khác xưa nhiều lắm. Cát trắng, xương rồng được thay bằng màu xanh của những hàng cây, những luống rau và các công trình dân sinh khác. Những công trình khang trang mới mọc lên thấm đẫm mồ hôi của thanh niên xung phong, bộ đội và nhân dân trên đảo như một khẳng định cho một chân lý mà Bác Hồ đã từng dạy: “…Đào núi và lấp biển; quyết chí ắt làm nên”.

Quê hương mới

Trong hoạt động thăm, giao lưu với đảo Thanh Niên, chúng tôi đặc biệt ấn tượng với chương trình đêm giao lưu “Sông Hồng – Bạch Long Vĩ, nghĩa tình hải đảo”.  Hòa trong không khí giao lưu, những anh lính nắm tay các nữ TNXP trong điệu múa sạp. Không xa đó là những cặp vợ chồng TNXP, bộ đội dắt những đứa con đi xem văn nghệ. Chị Vũ Thị Ngân - Liên đội phó Liên đội TNXP cho biết: Trên đảo có  29 cặp vợ chồng là TNXP, 6 căn vợ chồng  bộ đội TNXP. Chị Ngân tiết lộ, còn một số cặp uyên ương khác trong liên đội đang chờ ngày lành tháng tốt sẽ tổ chức đám cưới để an cư, lập nghiệp, yên tâm gắn bó với đảo.

Những mối tình đơm hoa kết trái tạo thêm một nét đẹp, một sức sống mới cho đảo Thanh Niên. Những đám cưới ở đây mang một nét đẹp riêng, ngày cưới của các đôi uyên ương là ngày vui của toàn huyện đảo. Nhà trai, nhà gái có khi được đưa đón bằng …xe quân sự. Từ những mái ấm trên đảo, những “TNXP con”, “bộ đội nhỏ” ra đời. Chị Vũ Thị Tám, một trong những TNXP đầu tiên ra đảo và cũng là một trong 2 cô nuôi dạy trẻ ở Nhà trẻ TNXP cho biết: TNXP ra đảo từ năm 1993, 3 năm sau, đảo chào đón công dân mới đầu tiên là kết quả của cuộc hôn nhân giữa TNXP và bộ đội. Nhà trẻ, mẫu giáo, trường học cũng được xây dựng để chăm sóc, giáo dục các cháu. Những ngày đầu nhà trẻ chỉ có 2, 3 cháu, tới nay nhà trẻ đã có 26 cháu, những cháu lớn hơn được học ở trường của UBND huyện và được gửi vào đất liền học tiếp lên cao hơn.

Những đứa trẻ được sinh ra trên đảo Thanh Niên, giữa mênh mông biển trời, giữa tình cảm mặn nồng của chiến sĩ, nhân dân trên đảo. Chúng sẽ là những người tiếp tục xây dựng và giữ gìn hòn đảo tiền tiêu thân yêu của Tổ quốc.

Sau hai ngày trên đảo Thanh Niên, tàu Bạch Long hú vang hồi còi tạm biệt Bạch Long Vĩ. Cảnh bịn rịn giữa người đi, người ở thật xúc động, song trên khuôn mặt của tất cả những người ở lại canh giữ biển trời vẫn ánh lên niềm kiêu hãnh. 10 năm vinh dự mang tên đảo Thanh Niên, những chàng trai, cô gái đang gánh trên vai những trọng trách: Cùng với các lực lượng quân dân xây dựng đảo thân yêu, xứng đáng với niềm vinh dự là phên dậu bảo vệ biên cương, bờ cõi của Tổ quốc.

Việt Hòa