Đào tạo nghề ở Hải Phòng: Chưa có chính sách đột phá

Chưa có cơ chế chính sách mang tính đột phá đối với đào tạo công nhân kỹ thuật. Cơ sở dạy nghề vẫn bị coi là nơi dành cho những lao động có thu nhập thấp, trình độ học vấn trung bình hoặc dưới trung bình.

Số lượng lao động qua đào tạo mới đạt 55%

Tính đến thời điểm này, hệ thống các trường, trung tâm dạy nghề trên địa bàn thành phố gồm 55 cơ sở, trong đó 39 cơ sở do địa phương quản lý. Số lao động qua đào tạo toàn thành phố đạt tỷ lệ khoảng 55% (53.000 lao động/1,1 triệu lao động).

Theo báo cáo của Sở Lao động -Thương binh và Xã hội, một số doanh nghiệp lớn như Tổng Công ty Đóng tàu Phà Rừng, Tổng Công ty Đóng tàu Nam Triệu, Tổng Công ty Đóng tàu Bạch Đằng thuộc Tập đoàn kinh tế Vinashin đang  triển khai 139 dự án về đóng tàu. Mặc dù Trường cao đẳng nghề Vinashin được thành lập để đào tạo các ngành nghề cho các doanh nghiệp trong tập đoàn với 2400 học sinh/năm nhưng chưa thể đáp ứng nhu cầu cả về số lượng và chất lượng công nhân kỹ thuật. Một số trường dạy nghề lớn như Trường cao đẳng nghề Giao thông Vận tải Trung ương 2 đào tạo 5000  học sinh/năm; Trường cao đẳng nghề số 3 Bộ Quốc phòng là 6000 học sinh/năm; Trường cao đẳng nghề Công nghiệp Hải Phòng: 2 000 học sinh/năm; Trường trung cấp nghề Thuỷ sản là 2000 học sinh…Song đối chiếu với nhu cầu thực tế, thì số lượng lao động đã qua đào tạo ở Hải Phòng chưa đáp ứng yêu cầu.

Bất cập cung- cầu

Cơ sở vật chất tại các trường nghề còn nghèo nàn, lạc hậu chưa đáp ứng yêu cầu thực tế....Tình hình trên dẫn đến thực trạng nhiều học viên tốt nghiệp trường nghề không thể vận hành các máy móc hiện đại đang được nhiều công ty, xí nghiệp đầu tư trong cuộc chạy đua nâng cao chất lượng sản phẩm. Do đó không ít học viên tốt nghiệp trường nghề có việc làm nhưng chỉ hưởng lương như lao động phổ thông. Hệ quả là người dân không mặn mà với việc cho con em vào trường học nghề, trong khi một số trường, trung tâm dạy nghề mở ra nhưng hoạt động đìu hiu như... chợ chiều. Không có học viên, các trường nghề không có nguồn thu để đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị dạy nghề... đáp ứng nhu cầu xã hội. Vòng luẩn quẩn này bám lấy nhiều trường, trung tâm dạy nghề, dẫn đến tình trạng đào tạo theo kiểu "cái doanh nghiệp cần thì trung tâm không có, cái trung tâm có thì doanh nghiệp không cần".

Mặt khác, nhu cầu của doanh nghiệp đối với lực lượng lao động kỹ thuật trình độ cao tăng nhanh nhưng số lượng tuyển sinh đào tạo không tăng tương xứng. Nguồn lực đầu tư cho đào tạo nghề còn eo hẹp so với yêu cầu phát triển, hệ thống thông tin, dự báo về nhu cầu tuyển dụng, đào tạo chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng. Phát huy mặt mạnh trong công tác đào tạo nghề, đẩy mạnh số lượng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực qua đào tạo cần có những giải pháp đồng bộ và sự tích cực của các cấp, ngành liên quan. Trước hết cần khắc phục các điểm yếu hiện nay trong công tác dạy nghề, đặc biệt là sự chồng chéo, chia cắt trong quản lý, ngành LĐTB-XH “ôm” một mảng, ngành GD-ĐT “ôm” một mảng.

Theo đó, cần xây dựng chiến lược kế hoạch hoá mục tiêu đào tạo nhân lực đồng bộ, gắn đào tạo, thực tiễn sản xuất với việc làm, khắc phục dần tình trạng mất cân đối về đào tạo đại học, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề. Điều kiện trước tiên là xây dựng hệ thống thông tin thị trường lao động kỹ thuật kỹ nhằm cung cấp những thông tin chính xác, có căn cứ về nhu cầu các ngành kinh tế cũng như khả năng đào tạo của các trường, trung tâm. Đối với hình thức đào tạo phải xác định đào tạo tại các cơ sở dạy nghề là giai đoạn cơ bản, đào tạo chuyên ngành phải gắn chặt với doanh nghiệp, xí nghiệp. Tiếp tục thực hiện xã hội hoá dạy nghề nhằm huy động nhiều nguồn lực đầu tư, phát triển đào tạo, dạy nghề, kể cả nguồn lực từ nước ngoài. Nhà nước cần tập trung đầu tư có trọng điểm xây dựng các trường nghề mà nền kinh tế yêu cầu; chú trọng đầu tư xây dựng một số trường, trung tâm đào tạo quy mô lớn, hiện đại, đủ sức đào tạo tại chỗ theo chuẩn các nước trong khu vực. Giáo viên dạy nghề ngoài tiêu chuẩn quy định hiện hành, phải có thêm tiêu chuẩn về kỹ năng tương ứng với trình độ đào tạo hoặc có thời gian trực tiếp thực hành. Có quy định về tiêu chuẩn đối với người có kỹ năng dạy nghề trong doanh nghiệp được tham gia dạy nghề tại doanh nghiệp hoặc tại các cơ sở dạy nghề./.

Thanh Thuỷ