“Đánh thức” tiềm năng du lịch mùa đông các tỉnh Bắc Trung Bộ

Chiều 3/4, Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) phối hợp với Hiệp hội Du lịch Nghệ An và Hiệp hội Du lịch Hà Tĩnh tổ chức Tọa đàm “Kết nối để thúc đẩy phát triển du lịch mùa đông các tỉnh Bắc Trung Bộ” tại phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.

Kết nối để phát triển

Phát biểu khai mạc chương trình, Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài nhận định, các tỉnh Bắc Trung Bộ (từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế) có nhiều tiềm năng và lợi thế to lớn để phát triển du lịch. Đây là vùng đất hội tụ đầy đủ các yếu tố về tài nguyên thiên nhiên, giá trị văn hóa - lịch sử đặc sắc và vị trí giao thông chiến lược, thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch theo hướng bền vững.

Trong những năm gần đây, cơ sở hạ tầng du lịch tại các tỉnh Bắc Trung Bộ đã được quan tâm đầu tư và có bước phát triển rõ rệt. Số lượng khách sạn, khu nghỉ dưỡng tăng nhanh, với sự hiện diện của nhiều thương hiệu lớn. Một số điểm du lịch đã hình thành hệ thống lưu trú tương đối đồng bộ như: Sầm Sơn, Hải Tiến (Thanh Hóa); Cửa Lò (Nghệ An); Đồng Hới (Quảng Trị)…

Mặc dù cơ sở hạ tầng du lịch đã được đầu tư khá lớn, nhưng du lịch các tỉnh Bắc Trung Bộ vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi thế; chưa thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Tọa đàm được tổ chức nhằm kết nối các địa phương trong khu vực, chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến phát triển du lịch mùa thấp điểm, tìm ra những giải pháp, đưa du lịch Bắc Trung Bộ phát triển quanh năm, thúc đẩy du lịch phát triển nhanh, bền vững.

Phát biểu tại Tọa đàm, ông Trần Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An chia sẻ về những khó khăn, thách thức của du lịch Nghệ An nói riêng và các tỉnh Bắc Trung Bộ nói chung trong mùa thấp điểm.

Tại Nghệ An, Nghị quyết 39/NQ-TW ngày 18/7/2023 của Bộ Chính trị về phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định đưa Nghệ An trở thành một trong những trung tâm du lịch của vùng Bắc Trung Bộ.

Để đạt được mục tiêu đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh đã chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh để ban hành các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp có sản phẩm du lịch mùa thấp điểm; tạo môi trường đầu tư thông thoáng, sẵn sàng cùng doanh nghiệp tháo gỡ mọi rào cản về thủ tục để các thỏa thuận hợp tác sớm được triển khai.

Đồng thời Nghệ An cam kết là mắt xích kết nối trách nhiệm, sẵn sàng chia sẻ nguồn lực với các tỉnh bạn để tạo nên những sản phẩm du lịch đặc sắc vào mùa thấp điểm cho toàn vùng.

Năm nay, Nghệ An đang chủ động xây dựng các sản phẩm, sự kiện nhằm kéo dài mùa du lịch, trong đó nổi bật là Festival Du lịch “Cửa Lò - Bốn mùa biển gọi” lần đầu tổ chức với chuỗi sự kiện xuyên suốt trong năm. Chương trình được kỳ vọng góp phần kích cầu du lịch, tăng trải nghiệm đa dạng cho du khách, giảm áp lực mùa cao điểm và gia tăng hiệu quả khai thác hạ tầng.

Chuyển dịch cơ cấu sản phẩm du lịch, khắc phục tính mùa vụ

Trong chương trình, các đại biểu đã trình bày tham luận về nhiều nội dung nhằm thúc đẩy du lịch mùa đông tại các tỉnh Bắc Trung Bộ.

Tham luận về Quy hoạch phát triển du lịch các tỉnh Bắc Trung Bộ - giải pháp thúc đẩy du lịch mùa đông, ông Hà Văn Siêu - Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết:

Trên cơ sở định hướng của Quy hoạch hệ thống du lịch Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó nhấn mạnh yêu cầu khắc phục tính mùa vụ, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên du lịch, việc phát triển du lịch mùa đông cho vùng Bắc Trung Bộ có ý nghĩa quan trọng nhằm cân đối hoạt động du lịch theo mùa, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của khách du lịch. 

Vùng Bắc Trung Bộ có thế mạnh nổi bật về tài nguyên du lịch văn hóa - lịch sử, di sản, sinh thái hang động và nghỉ dưỡng biển. Tuy nhiên, hoạt động du lịch hiện nay còn mang tính mùa vụ rõ rệt, phụ thuộc lớn vào du lịch biển mùa hè, trong khi mùa đông thường là thời kỳ thấp điểm do điều kiện thời tiết lạnh, mưa nhiều. Do đó, định hướng phát triển du lịch mùa đông cần chuyển dịch trọng tâm từ các sản phẩm phụ thuộc vào thời tiết sang các loại hình ít chịu tác động của khí hậu, đồng thời khai thác chiều sâu giá trị văn hóa và tài nguyên đặc thù của vùng.

Theo ông Hà Văn Siêu, việc xây dựng các sản phẩm du lịch chuyên đề “du lịch di sản mùa đông”, “hành trình về nguồn”, hay “trải nghiệm văn hóa cung đình”... sẽ góp phần làm mới hình ảnh điểm đến, tạo sức hấp dẫn trong mùa thấp điểm.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phát triển du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe, tận dụng điều kiện khí hậu mát, lạnh của mùa đông; phát triển du lịch sinh thái, khám phá thiên nhiên, thiết kế các tour trải nghiệm kết hợp nghỉ dưỡng sẽ tạo ra sản phẩm khác biệt, ít phụ thuộc vào yếu tố thời tiết biển. Một hướng đi nữa là phát triển du lịch ẩm thực mùa đông, thông qua việc xây dựng các tour ẩm thực đặc trưng miền Trung, phát triển không gian ẩm thực, phố đêm, góp phần tăng mức chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Đặc biệt, cần chú trọng phát triển du lịch MICE và du lịch sự kiện trong mùa đông, coi đây là giải pháp quan trọng để thu hút khách trong thời kỳ thấp điểm.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhấn mạnh, phát triển du lịch mùa đông cho vùng Bắc Trung Bộ cần được triển khai đồng bộ trên các phương diện sản phẩm, thị trường, hạ tầng, chính sách và liên kết vùng. Trọng tâm là chuyển đổi cơ cấu sản phẩm theo hướng phù hợp với điều kiện mùa đông, khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa - sinh thái, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến, kích cầu và nâng cao chất lượng dịch vụ. Qua đó, góp phần khắc phục tính mùa vụ, kéo dài thời gian lưu trú, nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất kỹ thuật và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững trong toàn vùng.

Đổi mới tư duy, biến mùa đông thành cơ hội

Tham luận về thực trạng và các giải pháp liên kết để phát triển du lịch các tỉnh Bắc Trung Bộ trong mùa thấp điểm,  ông Trần Quốc Lâm – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Tĩnh khẳng định giải pháp căn cơ phải bắt đầu từ một tư duy mới. Theo ông, cần thay đổi tư duy phát triển, mùa đông không phải là mùa thấp điểm mà là cơ hội để tạo ra sự khác biệt.

Ông cho rằng phải thay đổi cách làm và làm một cách mạnh mẽ bởi các tỉnh có tiềm năng, có tài nguyên, có thị trường nhưng chưa tổ chức lại sản phẩm và thị trường một cách bài bản và đủ mạnh. Giải pháp là phải làm thật, làm đồng bộ, làm có liên kết để tái cấu trúc sản phẩm du lịch toàn vùng, tăng cường liên kết vùng thực chất, chuyển từ khẩu hiệu sang hành động (xây dựng chương trình kích cầu chung toàn vùng; đồng bộ chính sách giá, sản phẩm; liên kết doanh nghiệp lữ hành - khách sạn - vận chuyển); xây dựng các tour tuyến quanh năm; xây dựng thương hiệu “Mùa đông Bắc Trung Bộ”; tổ chức lễ hội, sự kiện vào mùa thấp điểm; thu hút đầu tư chiến lược cho du lịch 4 mùa; nâng cao chất lượng phục vụ - yếu tố sống còn của du lịch; đẩy mạnh marketing theo mùa...

Tham luận về “Nghệ An - mảnh đất đầy tiềm năng”, Tiến sĩ Phạm Thị Thanh Hà - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Nghệ An đã nêu các tiềm năng, lợi thế của du lịch Nghệ An và gợi mở các loại hình phát triển du lịch quanh năm như: Du lịch văn hóa lịch sử; du lịch tâm linh, lễ hội; du lịch sinh thái, nông nghiệp, nông thôn; du lịch nghỉ dưỡng biển; du lịch công vụ, mice, golf, thể thao; du lịch cộng đồng...

Tiến sĩ Phạm Thị Thanh Hà cho rằng du lịch Nghệ An hiện vẫn phụ thuộc rất lớn vào mùa vụ. Mỗi năm, khi mùa du lịch biển kết thúc, hoạt động du lịch gần như chững lại. Khách giảm, phòng trống, doanh thu giảm, hạ tầng đầu tư hàng nghìn tỷ nhưng chưa khai thác hết.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Nghệ An cho rằng trong phát triển du lịch mùa đông, cần thay đổi quan niệm rằng “không có mùa thấp điểm, chỉ có điểm đến chưa đủ hấp dẫn". Ngoài các giải pháp khắc phục du lịch mùa thấp điểm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Nghệ An cũng nêu các kiến nghị gắn với trách nhiệm của chính quyền địa phương trong lĩnh vực này.

Tại nội dung thảo luận mở, nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết vùng theo hướng thực chất, xây dựng thương hiệu chung cho du lịch mùa đông Bắc Trung Bộ, thu hút đầu tư chiến lược, phát triển giao thông, hạ tầng; Đặc biệt cần nâng cao chất lượng dịch vụ - yếu tố then chốt trong phát triển du lịch.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, với tinh thần hợp tác cùng phát triển, các bên đã ký biên bản hợp tác về kết nối phát triển du lịch giữa các tỉnh, phối hợp xây dựng và giới thiệu các chương trình du lịch, nhất là du lịch Golf, du lịch MICE, du lịch văn hóa tâm linh tại các tỉnh Bắc Trung Bộ mùa thấp điểm.