Đánh thức những "mỏ vàng xanh"

Đá xanh Hải Phòng xuất ngoại

Năm 1998, Hoàng Mạnh Tân gặp một kiến trúc sư người Bỉ tên là Rô-bớt Thin. Cuộc gặp gỡ tình cờ khởi đầu cho những chuyến xuất ngoại của đá xanh Hải Phòng. Nhưng lúc đó, Hoàng Mạnh Tân cũng chưa biết tiềm năng đá xanh ở thành phố quê hương. Anh đưa kỹ sư Rô-bớt Thin đến ký hợp đồng xuất khẩu đá xanh sang Bỉ với một cơ sở sản xuất đá ở khu vực núi Nhồi (Đông Sơn, Thanh Hoá).

"Thanh Hoá có đá xanh, chắc Hải Phòng cũng có" - Ý tưởng đó càng được khẳng định, khi Hoàng Mạnh Tân gặp anh Nguyễn Bá Ngọc, người xã Minh Tân, huyện Thuỷ Nguyên. Cả hai rủ nhau về Minh Tân, Minh Đức... Qua nhiều ngày tìm kiếm, họ phát hiện khu vực hang Vua, núi Hà Sơn có đá xanh. Cuối năm 2003, họ đưa đá vào Thanh Hoá xẻ thử, gửi xuất khẩu kèm theo các lô hàng sang Bỉ. Điều bất ngờ là sản phẩm được khách hàng chấp nhận. Thành công ban đầu khuyến khích các anh mời chuyên gia địa chất từ nước ngoài về khảo sát chất lượng đá tại khu vực núi Hà Sơn. Chuyên gia khẳng định: "Chất lượng đá ở đây đạt tiêu chuẩn các công trình lớn ở châu Âu".

Từ đây, cả hai quyết định kêu gọi góp vốn thành lập Công ty cổ phần Minh Tân, vốn đầu tư 11 tỷ đồng (cổ đông chủ yếu là người Hải Phòng). Đến cuối năm 2004, nhà máy sản xuất đá đi vào hoạt động. Khi thành phố Hải Phòng cho phép công ty khai thác nguyên liệu đá tại mỏ đá Hà Sơn, tổng vốn đầu tư lên tới 16 tỷ đồng. Công nghệ khai thác đá xanh ở đây được kỹ sư người Đài Loan hướng dẫn, đó là công nghệ khoan luồn dây, cắt khối từ núi, hạn chế việc dùng mìn. Đây là công nghệ khai thác đá mới nhất ở Việt Nam hiện nay.

Lời của đá

Việc tìm lao động cho nhà máy không đơn giản, khi Hải Phòng không còn duy trì nghề chế tác đá mỹ nghệ. Công ty cổ phần Minh Tân phải đào tạo từ đầu: tuyển lao động phổ thông từ các xã Minh Tân, Lưu Kiếm, Lưu Kỳ..., luân phiên đưa đi đào tạo tại các nơi có nghề đá nổi tiếng trong cả nước. Đồng thời, tuyển mới các nghệ nhân đá mỹ nghệ ở các cơ sở sản xuất đá Thanh Hoá, Ninh Bình... về phụ trách kỹ thuật, đào tạo tại chỗ. Cứ như vậy, công ty dần đào tạo được đội ngũ thợ thạo việc với 120 người, đủ sức làm ra những sản phẩm đạt tiêu chuẩn xây dựng những công trình hoành tráng tại nhiều nước trên thế giới. Từ mỏ đá xanh quê hương qua bàn tay người thợ làm ra hàng chục loại sản phẩm xuất khẩu: đá mẻ, đá giả cổ, đá băm, đá hồ bơi, đá mài mịn... Trung bình mỗi tháng, công ty xuất khẩu 10-15 công-ten-nơ (300-400m3) sang thị trường các nước Bỉ, Hà Lan, Ma-lai-xi-a, chuẩn bị triển khai tại thị trường Mỹ...

"Phải sử dụng tài nguyên thiên nhiên sao cho hiệu quả nhất. Như trữ lượng đá ở núi Hà Sơn, nếu khai thác làm vật liệu xây dựng bình thường, thời gian khai thác chỉ 2-3 năm là hết. Nhưng nếu khai thác vào sản xuất các mặt hàng đá như chúng tôi, nhanh nhất cũng phải 20-30 năm mới cạn, giá trị kinh tế lại cao hơn rất nhiều. Nhất là khi công ty đầu tư dây chuyển sản xuất các sản phẩm mỹ nghệ mang tính nghệ thuật cao"- Anh Hoàng Mạnh Tân cho biết. "Tiềm năng xuất khẩu của đá xanh Hải Phòng rất lớn. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn băn khoăn một điều, tại sao đá xanh Hải Phòng lại không phải là những vật liệu quý xây dựng những công trình hoành tráng của quê hương. Đá cũng là hồn của đất, nó phải được khẳng định giá trị trên quê hương mình. Cùng với việc đưa đá xuất ngoại làm đẹp cho xứ người, chúng tôi hy vọng sản phẩm đá xanh của quê hương Hải Phòng sẽ có mặt tại tất cả các công trình văn hoá trên địa bàn thành phố, nhất là những công trình công cộng mang ảnh hưởng của kiến trúc châu Âu, những công trình mang tính văn hoá tâm linh, góp phần tạo nên những giá trị văn hoá mang đậm bản sắc địa phương". Xuất phát từ ý tưởng đó. Công ty cổ phần Minh Tân chuẩn bị đưa vào sử dụng dây chuyền sản xuất đá mỹ nghệ, nhằm xây dựng làng nghề đá quy mô lớn ở Hải Phòng.

Nhật Anh