Đánh thức ‘địa chỉ đỏ’ giữa lòng biển Đồ Sơn - Quần thể di tích bến K15

Trong đó, việc khánh thành Dự án tu bổ, tôn tạo quần thể di tích Bến K15 nơi khởi nguồn của những “tàu không số” huyền thoại trên tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển không chỉ mang ý nghĩa đầu tư hạ tầng, mà còn là sự tri ân sâu sắc với những người đã viết nên bản anh hùng ca bất tử giữa biển khơi.

Sáng 14/5, tại quần thể di tích Bến K15, phường Đồ Sơn, UBND TP Hải Phòng tổ chức lễ khởi công, khánh thành đồng loạt các công trình, dự án trọng điểm với tổng mức đầu tư hơn 24.700 tỷ đồng.

Các đại biểu tham dự buổi lễ.

Tham dự buổi lễ có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu; Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu; Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Đỗ Thành Trung; Chuẩn Đô đốc Phạm Minh Tuấn, Phó Tư lệnh Quân chủng Hải quân; Thiếu tướng Phạm Hoàng Long, Phó Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Quân khu 3; lãnh đạo các sở, ban, ngành; các cựu chiến binh của Đoàn tàu không số;... Sự kiện được kết nối trực tiếp và trực tuyến tới nhiều điểm cầu trên địa bàn thành phố.

Điểm nhấn đặc biệt của chuỗi sự kiện là lễ khánh thành Dự án đầu tư xây dựng, tu bổ, tôn tạo quần thể di tích Bến K15 – Di tích quốc gia đặc biệt gắn với tuyến vận tải chiến lược Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Dự án được triển khai trên diện tích khoảng 2,28ha, với tổng mức đầu tư hơn 234 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Sau hơn hai năm thi công, quần thể di tích được đầu tư đồng bộ với nhiều hạng mục như: đài tưởng niệm, quảng trường trung tâm, cầu tàu kết hợp thả hoa đăng, đền thờ các anh hùng liệt sĩ, mô phỏng tàu không số, phù điêu Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng lực lượng Hải quân, hệ thống kè biển, cảnh quan cây xanh và hạ tầng phụ trợ.

Không gian mới của Bến K15 hôm nay vừa mang dáng dấp của một công trình văn hóa lịch sử quy mô lớn, vừa giữ được sự lặng lẽ, linh thiêng của “cửa ngõ bí mật” năm xưa nơi những chuyến tàu không số âm thầm rời bến trong đêm tối để vận chuyển vũ khí, con người chi viện cho chiến trường miền Nam.

Tại buổi lễ, hành trình huyền thoại của tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển được tái hiện đầy xúc động. Chính tại Bến K15, những con tàu không số của Đoàn 759 năm xưa đã lặng lẽ vượt sóng ra khơi, mang theo hàng trăm nghìn tấn vũ khí, thuốc men và hàng chục nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ vào Nam chiến đấu.

Suốt 14 năm, từ 1961 đến 1975, tuyến vận tải chiến lược trên biển đã thực hiện hàng trăm chuyến tàu với tổng chiều dài gần 12.000 hải lý, vận chuyển hơn 152.000 tấn vũ khí, hàng hóa và hơn 80.000 lượt cán bộ, chiến sĩ, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Nhưng phía sau những con số ấy là biết bao máu xương và sự hy sinh thầm lặng. Đó là câu chuyện bi tráng của tàu C235 do Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Phan Vinh chỉ huy. Khi bị địch bao vây giữa biển khơi, các chiến sĩ đã chọn cho nổ tàu để giữ bí mật tuyến đường chiến lược thay vì đầu hàng.

Đó còn là sự hy sinh anh dũng của Chính trị viên Nguyễn Văn Hiệu trên tàu 645 trong trận chiến năm 1972. Trước thời khắc sinh tử, người chiến sĩ ấy đã ở lại điểm hỏa phá hủy con tàu, tạo điều kiện cho đồng đội thoát thân và gửi về Sở chỉ huy bức điện cuối cùng: “Chúng tôi đã hoàn thành nhiệm vụ của Đảng giao cho. Xin gửi lời chào vĩnh biệt”.

Những câu chuyện ấy khiến Bến K15 không chỉ là một di tích lịch sử, mà trở thành biểu tượng của lòng quả cảm, tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh và ý chí thống nhất non sông.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch Thường trực  UBND TP Hải Phòng Lê Anh Quân nhấn mạnh, năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi thành phố bước vào giai đoạn đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế  xã hội 5 năm 2026-2030 với mục tiêu tăng trưởng từ 13% trở lên mức cao nhất cả nước được Trung ương giao.

Theo lãnh đạo thành phố, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn, Hải Phòng vẫn ghi nhận nhiều kết quả nổi bật như GRDP quý I tăng 11,21%; thu ngân sách 4 tháng đầu năm đạt hơn 78.000 tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu đạt 18,3 tỷ USD; thu hút gần 1,3 tỷ USD vốn FDI và đứng đầu cả nước về tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công.

“Việc khởi công, khánh thành đồng loạt các dự án hôm nay là minh chứng cho quyết tâm của thành phố trong việc hiện thực hóa các nghị quyết lớn của Trung ương và Bộ Chính trị, từng bước đưa Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp hiện đại, văn minh và phát triển bền vững”, ông Lê Anh Quân khẳng định.

Không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, chuỗi dự án lần này còn cho thấy cách Hải Phòng đang lựa chọn phát triển tăng trưởng song hành cùng gìn giữ ký ức lịch sử và bản sắc văn hóa.

Giữa nhịp sống hiện đại của một đô thị cảng năng động bậc nhất miền Bắc, Bến K15 hôm nay như một “địa chỉ đỏ” được đánh thức. Nơi ấy, mỗi con sóng vẫn gợi nhắc về những con tàu năm xưa từng âm thầm lao vào biển lớn. Và trong không gian linh thiêng ấy, lịch sử không còn nằm yên trong sách vở, mà hiện diện bằng những câu chuyện khiến bất cứ ai cũng phải lặng người khi lắng nghe.