Đẳng cấp và khát khao “Made in Vietnam”

 Càng gần thời điểm “Tết thiếu nhi” 1-6, thị trường quà tặng đồ chơi cho trẻ em càng sôi động. Song có một thực tế, giữa thiên đường đồ chơi ấy, đồ chơi Việt – đặc biệt là các mặt hàng cao cấp như ôtô, xe máy – đang thua thảm hại ngay trên sân nhà.

Vạn trạng mẫu và giá

Thực tế, thị trường ôtô, xe máy đồ chơi dành cho các thượng đế nhỏ tuổi đang phong phú hơn bao giờ hết. Các bậc phụ huynh dễ dàng tìm đuợc một sản phẩm với mức giá phù hợp từ bình dân tới cao cấp hoặc siêu cao cấp.

Phổ biến nhất hiện nay là sản phẩm ôtô đồ chơi dạng hộp, gắn Pin và có thể điều khiển từ xa. Mỗi bộ như vậy, tùy theo kích cỡ, có giá từ xấp xỉ 100.000VNĐ tới khoảng hơn 300.000VNĐ. Loại này xuất hiện tại hầu khắp cửa hàng, shop đồ chơi dành riêng cho trẻ em. Chúng thường có nguồn gốc từ Trung Quốc, được nhập về theo đường cửa khẩu Tân Thanh, Đồng Đăng - Lạng Sơn hoặc cửa khẩu Móng Cái, Quảng Ninh (với thị trường phía Bắc). Loại mặt hàng mẫu mã đẹp, màu sắc sặc sỡ và thường có đèn nhấp sáng, tuy nhiên lại có nhược điểm: âm thanh lớn, màu dễ phai và độ bền thuộc dạng không thể nói trước.

Nhưng loại đồ chơi ôtô “Hot” nhất trong mùa hè năm nay lại không phải là loại vận hành bằng Pin. Mẫu ôtô mô hình có kích thước lớn, sạc điện, có thể di chuyển với tốc độ chậm và cơ chế lái đang thực sự lên ngôi.  

Anh Trọng Tình, vừa đưa chiếc ôtô đồ chơi mới cứng trị giá hơn 2 triệu VNĐ lên ôtô “xịn” vừa hào hứng: “Tôi chọn loại này vì hai lý do. Thứ nhất, mức giá trung bình khoảng 2- 4 triệu mỗi chiếc không cao so với đối tượng có thu nhập khá trở lên. Thứ hai, tôi không muốn con mình phải thua chị kém em”.

Đánh trúng tâm lý này của nhiều bậc phụ huynh khá giả, không ít cửa hàng nhập loại ôtô đồ chơi trên với số lượng lớn với đủ các thương hiệu từ Mescedes, BMW, Lexus tới Toyota, Hyundai… Đơn cử, chiếc Waderer W25K Roaster 1936 được sản xuất bởi hãng Ricko – Hồng Kông, tỉ lệ 1:18 có giá 1.100.000 VNĐ/chiếc; 1950 Lincoln Cosmopolitan Bubble top – President Series được sản xuất bởi Generd Motor – Yatming (Trung Quốc) có giá hơn 1 triệu đồng; chưa kể một số mẫu xe có giá xấp xỉ gần chục triệu đồng.

Không chỉ sôi động ở mẫu xe, các thượng đế “nhí” còn đuợc phục vụ phụ kiện như loa, ghế, sạc điện, nước hoa ôtô, lót sàn, bộ làm sạch… dành riêng cho ôtô đồ chơi với những mức giá khiến nhiều người lớn cũng phải giật mình. Cụ thể, loa ôtô được bán từ vài trăm tới vài triệu đồng/chiếc, ghế ngồi từ vài chục tới vài trăm ngàn VNĐ/chiếc… Một người chuyên kinh doanh đồ chơi trẻ em tại phố Tạ Quang Bửu tiết lộ: “Có đại gia đặt hàng xe ôtô mô hình cho cậu con trai gần 6 tuổi với giá lên tới gần 100 triệu đồng. Tiếc là chúng tôi không nhập loại quá cao cấp như thế”.

Tuy nhiên, với nhu cầu dùng hàng siêu cao cấp bằng bất cứ giá nào ngày càng thực tế, có thể những “siêu ôtô đồ chơi” sẽ có mặt phổ biến hơn ở Việt Nam. Và biết đâu, một cuộc cạnh tranh đẳng cấp mà các bậc phụ huynh giàu có vô tình tạo ra giữa những đứa trẻ lại không bắt đầu bằng chính những chiếc ôtô đồ chơi?

Ôtô Việt ở đâu?

Nhưng có một vấn đề đang hiển lộ: đó là sự thiếu vắng thương hiệu Việt trên địa hạt đồ chơi, đặc biệt là sản phẩm ôtô, xe máy đầy tiềm năng.

Lặng lẽ đi theo một khách hàng trong khu thương mại Vincom, người viết đã chứng kiến liên tiếp 3 đoạn đối thoại khác nhau nhưng rốt cuộc lại cùng một nội dung. Tại cửa hàng đồ chơi đầu tiên trên tầng 3 của Trung tâm thương mại, người khách hỏi: “em muốn mua một chiếc ôtô do Việt Nam sản xuất, có không chị?”. “Không có đâu, sao em không chọn hàng Trung Quốc hoặc Thái Lan cho tiện, loại  này thì cửa hàng nhiều lắm”. “Em sợ đồ chơi Trung Quốc có chứa chất gây hại cho trẻ con”. “Thế mua hàng Mỹ nhé, chị có 3 bộ ôtô nhập từ Mỹ này”. “Thôi, đồ Mỹ đắt lắm. Em đi tìm thêm vậy”. Tới cửa hàng thứ 2 và thứ 3, người khách tiếp tục nhận được lời khuyên: “Ôtô đồ chơi thì nhiều nhưng em lại đòi do Việt Nam sản xuất thì chị chịu. Thôi, mua cái máy China đi, vừa đẹp vừa bền…”. Lắc đầu, người phụ nữ tiếp tục đi tìm và cuối cùng, mua một một chiếc ôtô bằng gỗ bé xíu tại một gian hàng ở hành lang tầng 3 trung tâm thương mại. Lúc này, tôi mới được chị Phụng – tên người khách hàng – cho biết: muốn tìm một cái gì đó do Việt Nam sản xuất để tặng cho con trai hiện ở cùng bố ở Singapore. Cuối cùng chị đành tạm hài lòng với chiếc ôtô đồ chơi bằng gỗ, không điều khiển từ xa, không màu sắc sinh động, muốn ôtô di chuyển phải dùng tay kéo cái dây dài gắn ở phía đầu ôtô…

Theo chị Vương Thùy Dung, chủ cửa hàng đồ chơi trẻ em tại phố Nguyễn Trãi (Thanh Xuân Bắc – Hà Nội), việc đồ chơi Việt, nhất là các sản phẩm đòi hỏi trình độ cao như ôtô, xe máy điều khiển từ xa hoặc có thể ngồi lái như thật – vắng bóng tại các cửa hàng trong dịp Tết thiếu nhi là điều hoàn toàn dễ hiểu. Nguyên nhân trực tiếp là mẫu mã, giá cả và độ bền đều “thua đứt hàng Trung Quốc”.

Đó là chưa kể thực tế, nhiều cửa hàng muốn kinh doanh mặt hàng này do Việt Nam sản xuất cũng không biết lấy nguồn từ đâu. Anh Trọng, chủ kinh doanh đồ chơi tại chợ Đồng Xuân chẹp miệng: “Đồ chơi Việt Nam quanh đi quẩn lại toàn sản phẩm đơn giản như lật đật, xe đạp nhôm, một số mô hình gỗ, bóng nhựa… Những sản phẩm đòi hỏi trình độ cao hơn như ôtô, xe máy thì chẳng thấy đâu nên chúng tôi muốn cũng không có để nhập bán”.

Bởi thế, thị trường đồ chơi cho trẻ em trong dịp này vẫn cứ tràn ngập hàng có xuất xứ không phải từ Việt Nam như một quy luật bất thành văn.

• Autonet