Dân xin được phá nhà

Đó là đề nghị được các hộ dân nằm trong diện GPMB Quốc lộ 18 A, thuộc xã Đông Hải (Tiên Yên, Quảng Ninh), nhưng chính quyền thì khăng khăng “phần nhà đó không được bồi thường nên …không phá”, khiến mâu thuẫn ngày thêm trầm trọng.

Nhà trong hành lang giao thông, được tồn tại

Theo quy hoạch làm đường QL 18 A qua xã Đông Hải, hành lang an toàn giao thông (HLATGT) hai bên đường có chiều rộng là 3m. Phần đất này bị nhà nước thu hồi đúng chỉ giới, đền bù đủ diện tích. Trong phạm vi 3m này, công trình kiên cố mái bằng từ khoảng 2,5 m đến 3m, thì cho tồn tại và không được đền bù.

Với quy đinh trên, rất nhiều nhà của dân được tồn tại vì mặc nhiên được “lấn” vào HLATGT 0,5m. Thậm chí, khoảng không của hành lang này còn bị “lấn” nhiều hơn bởi khoảng cách trên được tính từ “mép ngoài rãnh quốc lộ đến mặt tường nhà gần nhất” và có trường hợp, tường nhà nằm ngoài HLATGT nhưng mái nhà (ô văng) lại nằm trong.

Ngôi nhà này có phần mái lấn HLATGT nhưng được tồn tại.

Bản thân nhiều hộ dân thuộc diện được “lấn” HLATGT này lại phản đối chính sách trên và đề nghị được GPMB triệt để và được bồi thường công trình phải phá dỡ. Cụ thể, ngoài việc thực hiện GPMB đúng 3m chỉ giới thì “khoảng  cách phải được tính đến giọt ranh chứ không tính đến tường nhà”. Tuy nhiên, đề nghị trên đã không được UBND huyện Tiên Yên chấp nhận.

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Tiến Cảnh, thôn làng Nhội, xã Đông Hải nghi ngại với chính sách GPMB trên trên, bởi “rất có thể sau này, chúng tôi sẽ bị cho là vi phạm HLATGT và bị phá dỡ “trắng”. Và  mâu thuẫn chỗ, “Nhà nước đang cố GPMB với HLAGT là 3m thì chính quyền ở đây lại gián tiếp thừa nhận việc lấn chiếm HLATGT”.

Để bồi thường, UBND huyện tính giá đất thổ cư là 380.000 đ/m2 (đã tiến hành “khảo sát” qua hồ sơ chuyển nhượng đất của hai trường hợp) nhưng người dân không chấp nhận. Họ cho biết, giá đất thực tế ở đây khoảng 2,5 triệu/m2 và việc khảo sát là vô tác dụng, vì không người nào lại khai đúng giá đất này trong hồ sơ chuyển nhượng để phải chịu thuế cao cả. Chưa kể những người “được khảo sát” đều là người nhà cán bộ…

Vậy là trong cuộc đối thoại giữa UBND huyện và người dân mới đây, đã có chuyện “đánh đố” nhau rằng, cán bộ đề nghị dân “cung cấp chứng cứ về việc chuyển nhượng 2,5 triệu/m2”. Còn người dân thì “đề nghị cán bộ cầm tiền đi mua hộ tôi đất với giá 500.000/m2”.

Nhà ngoài hành lang giao thông, bị phá

Trái ngược với các hộ dân xã Đông Hải nói trên là trường hợp của ông Hoàng Văn Chờ, xã Hải Lạng, huyện Tiên Yên. Thực tế hiện nay, QL 18A (mới) cách nhà của ông Chờ hơn 10m (chưa tính HLATGT) nhưng UBND huyện Tiên Yên vẫn ra quyết định cưỡng chế GPMB vì cho rằng nhà đất này nằm trong chỉ giới GPMB QL 18A. Theo quyết định này, sau khi cưỡng chế, đất được “giao cho UBND xã Hải Lạng quản lý” chứ không phải giao cho chủ đầu tư.

Ngôi nhà này ngoài HLATGT nhưng vẫn phải phá dỡ?

Chính vì vậy, người đại diện của ông Chờ đang đề nghị UBND huyện Tân Yên phải có quyết định thu hồi đất chính thức, trên cơ sở làm rõ mốc giới, diện tích thu hồi và trả lời về việc có hay không chuyện lợi dụng dự án để thu hồi đất, tạo “mặt tiền” cho thửa đất rộng lớn phía trong?

Theo những gì chúng tôi có được, hiện gia đình ông Chờ có tới 4 “biên bản xác nhận ranh giới, mốc giới và diện tích GPMB” đều thể hiện ông chỉ bị thu hồi gần 1 nửa diện tích đang sử dụng, còn hàng trăm m2 đất nằm ngoài quy hoạch làm đường.  Đơn cử như Biên bản ngày 20/1/2009 (với đầy đủ đại diện UBND xã, chủ đầu tư, đơn vị đo vẽ…) ghi rõ “diện tích đất còn lại: 753,2 m2”. 

Vậy là chỉ cách nhau khoảng hơn 20 km trên cũng tuyến QL 18 A, địa bàn huyện Tiên Yên, đã có hai trường hợp khác hẳn nhau: nơi thì chính quyền công nhận cho công trình “lấn” HLQTGT. Nơi thì công trình ngoài HLATGT vẫn bị yêu cầu phá dỡ. UBND huyện Tiên Yên sẽ giải thích với người dân thế nào về sự khác nhau này?

Khoa Lâm