Dám nghĩ, dám làm...

Làm thợ trước khi làm chủ

Tại lễ tôn vinh các doanh nhân tiêu biểu thành phố Hải Phòng tổ chức tại Cung Văn hóa lao động hữu nghị Việt -Tiệp, nhìn Lê Đức Tiến, giám đốc công ty TNHH Đức Anh sang trọng trong bộ veston lên nhận kỷ niệm chương  vì sự nghiệp phát triển thành phố Hải Phòng, chị bạn đồng nghiệp cùng đi với tôi trầm trồ "trông anh ta sang quá". Đến công ty của anh trên đường Nguyễn Văn Linh, giữa khu xưởng rộng chừng 1.000m2, tôi khó có thể nhận ra vị giám đốc sang trọng của mấy hôm trước giữa những công nhân nếu như không có một đặc điểm: chiều cao vượt trội những người khác. Quệt mồ hôi trán, anh Tiến nói: rất xin lỗi nhưng mình đang phải xử lý gấp chiếc máy này, nó dừng hoạt động một giờ thì thiệt hại rất lớn cho công ty, các bạn  thông cảm tới gặp bà xã mình trước nhé.

Chị Lê Thị Minh Nguyệt, vợ anh Tiến trẻ hơn tuổi 38 khá nhiều. Ở chị toát lên nét thông minh của một nữ doanh nhân. Năm 1986, khi đang học Trường Trung cấp Lương thực Hải Phòng chị quen anh Tiến khi đó đang là công nhân nhà máy đóng tàu Bạch Đằng. Vài năm sau chị về làm công nhân tại Hợp tác xã cao su, nhựa Đức Thắng do bố anh Tiến làm chủ nhiệm. HTX này chính là tiền thân của công ty TNHH Đức Anh sau này.

Nói về chồng mình, chị Nguyệt không khỏi tự hào, là con trai của một chủ doanh nghiệp có 30 công nhân, nhưng anh Tiến vẫn quyết định đi làm công nhân ở một công ty nhà nước. Việc đó xuất phát từ chiến lược đào tạo con người của bố anh Tiến, khi ông cho rằng muốn làm chủ tốt, trước tiên phải làm thợ. Phải biết được một sản phẩm làm ra cần những kỹ thuật gì; có được một sản phẩm, những công nhân phải vất vả như thế nào, như vậy mới biết quý trọng đồng tiền làm ra. Chiến lược đào tạo con người của ông chủ nhiệm HTX cao su, nhựa Đức Thắng là hoàn toàn chính xác. Bằng chứng là sau vài năm làm công nhân, trở về tham gia HTX Đức Thắng, anh Tiến cùng người vợ của mình đã đưa HTX này phát triển vượt bậc. Từ một HTX nhỏ, dây chuyền công nghệ lạc hậu, anh chị đã dần hướng vào một lĩnh vực hoàn toàn mới: sản xuất bao bì nhựa, in trên mọi chất liệu. Tới năm 2000, HTX chuyển  thành công ty TNHH Đức Anh đồng thời đầu tư dây chuyền công  nghệ cao, mở rộng diện tích nhà xưởng. Nay công ty đứng vững trên thị trường với 20% thị phần mặt hàng bao bì toàn miền Bắc, có những bạn hàng lớn thường xuyên của các công ty lớn như bánh kẹo Hải Châu, Tràng An, thủy sản Hạ Long...

Hiểu công nhân cần gì nên anh Tiến, chị Nguyệt đặc biệt quan tâm tới đời sống công nhân. Khi chúng tôi tới công ty Đức Anh vào giờ nghỉ chiều gặp cảnh công nhân sau giờ làm việc say sưa chơi bóng chuyền, cầu lông. Chị Lê Thúy Hường, Chủ tịch công đoàn công ty cho biết: Chúng tôi đã có tổ chức công đoàn từ năm 1996, khi đó đây là công đoàn đầu tiên trong khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh quận Ngô Quyền. Chỉ tính riêng từ năm 2001 tới 2005, công ty đã có 360 lượt người đạt danh hiệu lao động giỏi với tổng số tiền thưởng lên tới 280 triệu đồng, nhằm khuyến khích từng công nhân hăng hái thi đua lao động sản xuất.

Sản xuất bao bì tại Công ty TNHH Đức Anh

Người quản lý - người thợ kỹ thuật

Mặc dù khi tới công ty gặp anh Tiến đang hướng dẫn các công nhân khác sử dụng chiếc máy hiện đại do nước ngoài sản xuất, nhưng chúng tôi không khỏi ngạc nhiên khi biết rằng hiện công ty với trên 100 lao động này phụ trách kỹ thuật chính vẫn là vợ chồng anh. Chị Nguyệt giải thích: hiện ở nước ta chưa có một trường lớp nào đào tạo về ngành nghề này. Vợ chồng tôi từng là công nhân, được tiếp cận với những máy móc này từ rất sớm nên chúng tôi hiểu rõ về chúng, vì vậy vẫn phải thường xuyên hướng dẫn công nhân cách vận hành, sửa chữa đơn giản.

Vợ chồng doanh nhân trẻ này dường như giống nhau ở một điểm: sự ham học hỏi, tinh thần sáng tạo. Anh Tiến từng có 5 bằng và huy hiệu Lao động sáng tạo do Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam cấp. Năm 2005, anh nhận giải ba cuộc thi Sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (Vifotech).  Tuy học một chuyên ngành chẳng liên quan gì tới kỹ thuật chế tạo nhưng chị Nguyệt cũng chẳng chịu lép vế người chồng tài hoa khi có những sáng kiến như: cải tiến máy cắt dán 1 tầng thành 2 tầng hay cải tiến lô dán của một máy cắt dán do nước ngoài sản xuất làm lợi cho công ty hàng trăm triệu đồng. Nói về cái sự ham sáng tạo của họ, một công nhân chỉ vào chiếc máy ở góc xưởng nói: Mấy năm trước công ty nhập một chiếc máy về, anh Tiến được sự hỗ trợ của vợ và vài công nhân tháo tung ra để...xem nó thế nào. Từ mô hình cấu tạo của chiếc máy nọ, họ đi mua vật liệu về chế tạo một chiếc máy tương tự, có những cải tiến hơn chiếc máy ban đầu. Tới nay chiếc máy "made in Đức Anh" này vẫn hoạt động tốt.

Mặc dù hiện tại mặt hàng mà công ty Đức Anh sản xuất đều từ nguồn nguyên liệu sạch nhập từ nước ngoài, nhưng anh Tiến nhận thấy trong tương lai loại bao bì nhựa thường mà các doanh nghiệp bao bì vẫn sản xuất sẽ không phát triển. Với việc Chính phủ ban hành quyết định về "định hướng chiến lược phát triển Việt Nam", những sản phẩm bao bì nhựa thông thường trên thị trường sẽ dần bị thay thế bằng  sản phẩm nhựa tự phân huỷ thân thiện với môi trường. Từ những phân tích về xu hướng phát triển của thị trường trong tương lai, vợ chồng anh Tiến quyết định đầu tư một nhà máy sản xuất bao bì tự phân huỷ tại Kiến Thuỵ với số vốn đầu tư lên tới trên 40 tỷ đồng. Hiện tại vợ chồng doanh nhân trẻ này đang tập trung vào việc xây dựng nhà máy với hy vọng đưa công ty trở thành doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất bao bì thân thiện với môi trường.

Phạm Việt