Đảm bảo công khai, minh bạch và hiệu quả trong sử dụng ngân sách

Thiết kế chặt chẽ quy định về chỉ định thầu

Thảo luận về các nội dung liên quan đến dự thảo Nghị quyết quy định chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, các đại biểu cho rằng chỉ định thầu là một chính sách rất đặc thù trong công tác đấu thầu, liên quan trực tiếp đến tính cạnh tranh, chất lượng sản phẩm, ngân sách nhà nước và công tác hậu kiểm.

Luật Thủ đô năm 2026 quy định HĐND TP quyết định các trường hợp chỉ định thầu đối với các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Do đó, việc UBND TP trình HĐND TP ban hành cơ chế này nhận được sự đồng thuận cao, tạo cơ sở pháp lý cũng như tiền đề để triển khai thực hiện.

Đại biểu Trịnh Quang Anh (tổ đại biểu số 11) cho rằng, dự thảo nghị quyết cần được thiết kế chặt chẽ, vừa tạo điều kiện thúc đẩy chuyển đổi số, vừa giữ vững nguyên tắc công khai, minh bạch và hiệu quả trong sử dụng ngân sách.

Đại biểu đề nghị tiếp tục làm rõ tiêu chí chứng minh cho từng trường hợp chỉ định thầu; đề xuất các giải pháp tổ chức thực hiện một cách đồng bộ để vừa đáp ứng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi số, vừa bảo đảm lựa chọn được nhà thầu thực sự có năng lực, minh bạch và sử dụng hiệu quả ngân sách.

Qua đó, góp phần đưa chính sách chỉ định thầu thực sự trở thành công cụ thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển thị trường khoa học công nghệ của Thủ đô.

Liên quan Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, đại biểu Vũ Gia Luyện (tổ đại biểu số 13) ghi nhận dự thảo đã trải qua nhiều vòng thẩm tra, lấy ý kiến kỹ lưỡng và đạt được sự đồng thuận cao. Để Đề án đi vào cuộc sống, tạo dựng niềm tin và nhận được sự đồng hành tự nguyện từ phía Nhân dân, đại biểu kiến nghị bổ sung các biện pháp theo dõi và đánh giá công khai, minh bạch.

Theo đại biểu, TP cần tổ chức các hoạt động đánh giá độc lập để đo lường chính xác hiệu quả giảm phát thải thực tế. Đồng thời, các bộ chỉ số KPI cốt lõi cần phải được công bố công khai ngay từ đầu, bao gồm mục tiêu cụ thể về tỷ lệ giảm ùn tắc, tỷ lệ giảm nồng độ bụi mịn và tỷ lệ chuyển đổi phương tiện giao thông.

Bên cạnh đó, cần đối chiếu và công khai rộng rãi diễn biến chỉ số chất lượng không khí tại các khu vực trước và sau khi áp dụng chính sách. Các dữ liệu trực quan này nên được hiển thị trực tiếp trên ứng dụng iHanoi để người dân tiện theo dõi, giám sát.

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết quy định về loại quy hoạch; lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch không gian ngầm; hoạt động quy hoạch đô thị và nông thôn, hoạt động kiến trúc trên địa bàn TP, đại biểu Lê Văn Đức (Phó Trưởng ban Đô thị HĐND TP) đánh giá, việc rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, giảm bớt đối tượng lấy ý kiến và giảm hồ sơ, tài liệu là cần thiết, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai các đồ án quy hoạch.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị đánh giá kỹ tác động đối với các đối tượng chịu ảnh hưởng bởi quy hoạch, cũng như những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của đồ án.

Theo Đại biểu, cần có cơ chế kiểm soát phù hợp để vừa cải cách thủ tục hành chính, vừa bảo đảm quy hoạch được xây dựng trên cơ sở đầy đủ thông tin, hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai.

Đại biểu cũng đề nghị quy định thời hạn cập nhật cụ thể quy hoạch chi tiết vào quy hoạch phân khu; cân nhắc kỹ các cơ chế thí điểm với các nội dung mới.

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, liên quan đến nhóm nội dung thuộc lĩnh vực đô thị, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, trước đây, Hà Nội tồn tại song song quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch đô thị.

Trên cơ sở Luật Thủ đô năm 2026 và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được phê duyệt, Hà Nội đang hướng tới xây dựng một hệ thống quy hoạch thống nhất, có tầm nhìn dài hạn, làm nền tảng cho việc triển khai các quy hoạch phân khu, quy hoạch ngành và lĩnh vực chuyên ngành.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, định hướng phát triển đô thị của TP trong thời gian tới là mô hình đô thị đa tầng, đa lớp, đa trung tâm, gắn với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn. TP sẽ phát triển đô thị theo mô hình TOD, trong đó tập trung dân cư, dịch vụ và các hoạt động kinh tế xung quanh các nhà ga đường sắt đô thị.

Liên quan đến các chính sách về môi trường và giao thông, Chủ tịch UBND TP cho biết, Hà Nội đang triển khai lộ trình chuyển đổi phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch, đồng thời từng bước hình thành các vùng phát thải thấp theo định hướng đã được HĐND TP thông qua.

Làm rõ sự điều chỉnh về phạm vi đối tượng được hỗ trợ tài chính khi chuyển đổi phương tiện, ông Vũ Đại Thắng cho biết, việc hỗ trợ đại trà cho toàn bộ người dân hiện chưa phù hợp do nguồn lực ngân sách rất lớn và quá trình chuyển đổi cần được thực hiện theo lộ trình dài hạn.

Do đó, trong giai đoạn đầu, TP sẽ ưu tiên hỗ trợ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình chính sách và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn để chuyển đổi phương tiện.

Đối với lĩnh vực nhà ở, Chủ tịch UBND TP cho biết TP đang tập trung hoàn thiện các cơ chế liên quan đến nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại cho thuê và đặc biệt là cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ.

Lần đầu tiên xây dựng cơ chế quản lý không gian đa chiều

Trước đó, báo cáo các nội dung cần xin ý kiến đối với nhóm lĩnh vực pháp chế, đô thị, khoa học công nghệ và môi trường trước khi HĐND tiến hành thảo luận tại các tổ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, thực hiện chương trình kỳ họp, UBND TP trình HĐND TP xem xét, cho ý kiến đối với 29 nội dung thuộc các nêu trên nhằm tiếp tục cụ thể hóa các cơ chế, chính sách được Luật Thủ đô giao. Trong đó, nhóm nghị quyết lĩnh vực đô thị gồm 14 nội dung, tập trung vào các vấn đề lớn như quy hoạch không gian ngầm, quy hoạch không gian tầm thấp, phát triển giao thông xanh, chính sách phát triển khu vực TOD, phát triển hạ tầng giao thông, nhà ở và chỉnh trang đô thị.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội, điểm nổi bật của nhóm nghị quyết đô thị là Hà Nội lần đầu tiên xây dựng cơ chế quản lý không gian đa chiều, phân tầng không gian ngầm và không gian tầm thấp.

Trong lĩnh vực giao thông, TP sẽ thực hiện phân vùng hoạt động đối với một số loại phương tiện cơ giới đường bộ phù hợp với năng lực hạ tầng và khả năng phục vụ của hệ thống vận tải hành khách công cộng. Đi kèm với đó là chính sách hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt để chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch, với mức hỗ trợ lên tới 100%, tối đa 20 triệu đồng đối với hộ nghèo.

Hà Nội cũng đặt mục tiêu trở thành địa phương tiên phong trong khai thác mô hình phát triển đô thị theo định hướng TOD, qua đó tạo thêm dư địa phát triển đô thị, nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai và nguồn lực xã hội.

Đối với lĩnh vực nhà ở, TP dự kiến áp dụng cơ chế đặc thù cho phép một số đối tượng được mua nhà ở xã hội không phải bốc thăm và không cần xét điều kiện thu nhập, bao gồm chuyên gia, nhân lực chất lượng cao và các trường hợp thuộc diện giải phóng mặt bằng nhưng không có nhu cầu mua nhà tái định cư hoặc không đủ điều kiện bố trí tái định cư nhưng gặp khó khăn về nhà ở.

Đối với lĩnh vực pháp chế, UBND TP trình HĐND TP 9 nghị quyết quan trọng liên quan đến tổ chức bộ máy, biên chế, chính sách cán bộ và cơ chế vận hành của hệ thống chính quyền Thủ đô.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và môi trường, UBND TP trình HĐND TP 6 nội dung gồm chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo; thúc đẩy chuyển đổi số; thành lập Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; quy định quan trắc chất thải công nghiệp; Đề án Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1; và chủ trương thực hiện Dự án cải tạo, xử lý ô nhiễm môi trường sông Cầu Bây theo phương thức PPP.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội khẳng định, các nghị quyết được trình lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc cụ thể hóa Luật Thủ đô, tạo hành lang pháp lý cho phát triển nhanh và bền vững của Hà Nội trong giai đoạn mới; đồng thời đề nghị HĐND TP xem xét, thảo luận và quyết nghị để các cơ chế, chính sách sớm đi vào thực tiễn.