Đà Nẵng: Không để khoáng sản “nằm trên giấy”, siết quản lý và tăng nguồn cung
(PLVN) - Dù quy hoạch hàng trăm mỏ khoáng sản nhưng số lượng được cấp phép khai thác tại Đà Nẵng còn rất hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Do đó, lãnh đạo thành phố yêu cầu đẩy nhanh đấu giá, cấp phép và khai thác, không để tài nguyên “nằm trên giấy”, xử lý dứt điểm tình trạng khai thác trái phép.
Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Nam Hưng vừa chủ trì cuộc họp với các sở, ban, ngành nhằm bàn giải pháp tăng cường công tác quản lý, khai thác khoáng sản trên địa bàn.
Báo cáo tại cuộc họp, ông Nguyễn Hồng An, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng cho biết, tính đến ngày 17/3, toàn thành phố có 80 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực. Trong đó, có 59 giấy phép do tỉnh Quảng Nam (cũ) cấp, 21 giấy phép do TP Đà Nẵng cấp và 6 giấy phép thuộc thẩm quyền cấp của Bộ.
Đáng chú ý, mặc dù quy hoạch lên đến 186 mỏ cát, sỏi nhưng hiện nay mới chỉ có 11 mỏ cát được cấp phép khai thác tại khu vực Quảng Nam (cũ), với tổng trữ lượng hơn 852.000 m³, công suất khoảng 122.000 m³ mỗi năm. Con số này được đánh giá là còn thấp so với nhu cầu thực tế trên địa bàn.
Thực tế trong năm 2025, thị trường vật liệu xây dựng tại Đà Nẵng từng xảy ra tình trạng “sốt” giá cát, khiến nhiều công trình đầu tư công bị chậm tiến độ, gây áp lực lớn lên mục tiêu tăng trưởng kinh tế của thành phố. Bên cạnh đó, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép vẫn diễn biến phức tạp tại một số khu vực “nhạy cảm” như mỏ vàng Bồng Miêu hay các mỏ vàng tại huyện Phước Sơn (tỉnh Quảng Nam cũ).
Thời gian qua, công tác thanh tra, kiểm tra đã được các cơ quan chức năng đẩy mạnh. Qua hàng chục cuộc kiểm tra, nhiều vi phạm đã được phát hiện và xử lý. Tổng cộng đã có 61 quyết định xử phạt hành chính được ban hành, với tổng số tiền gần 30 tỷ đồng. Các sai phạm chủ yếu được xác định gồm khai thác vượt công suất cho phép, khai thác sai phạm vi, khai thác không phép, vi phạm quy định về sản lượng và chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về môi trường.
Theo ông An, tiềm năng tài nguyên khoáng sản của TP Đà Nẵng vẫn còn rất lớn với hàng trăm khu vực đã được quy hoạch nhưng chưa đưa vào khai thác. Hiện sở đang phối hợp với các đơn vị tư vấn xây dựng chiến lược dài hạn, đồng thời dự kiến tổ chức khảo sát toàn tuyến hai bên sông Vu Gia - Thu Bồn nhằm đề xuất bổ sung thêm các vị trí khai thác mới.
Cũng theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng, trong thời gian tới, sở sẽ tập trung hoàn thiện quy hoạch, đẩy mạnh khảo sát, tăng cường công tác quản lý, xử lý vi phạm và tham mưu cho thành phố ban hành các chủ trương phù hợp để đưa hoạt động khai thác khoáng sản đi vào nền nếp, minh bạch và hiệu quả hơn.
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Nam Hưng yêu cầu các đơn vị liên quan phải triển khai đồng bộ các giải pháp, tránh tình trạng chậm trễ, ách tắc trong quá trình thực hiện.
Theo ông Hưng, những nội dung đã có trong quy hoạch cần được triển khai ngay, với kế hoạch cụ thể theo từng giai đoạn, không để xảy ra tình trạng “có quy hoạch nhưng không triển khai”. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để đảm bảo tiến độ trình trong tuần và sớm tổ chức đấu giá các mỏ đủ điều kiện, tránh lãng phí tài nguyên.
Đối với các đề xuất bổ sung quy hoạch, ông Hưng thống nhất chủ trương “có thể bổ sung được thì phải bổ sung ngay”, đặc biệt đối với các nguồn vật liệu còn thiếu nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết.
Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cũng chỉ rõ, mặc dù đã quy hoạch khoảng 186 khu vực mỏ nhưng mới chỉ có 11 mỏ được cấp phép khai thác, cho thấy tiến độ triển khai còn rất chậm. Quan điểm xuyên suốt của thành phố là không để tài nguyên “nằm trên giấy”.
Theo đó, tất cả các mỏ đã được quy hoạch phải được đưa ra thị trường thông qua đấu giá, cấp phép và tổ chức khai thác, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đối với các khu vực đã trúng đấu giá, các đơn vị phải làm rõ lộ trình đưa vào khai thác thực tế, xây dựng kế hoạch chi tiết và báo cáo cụ thể.
Những trường hợp đã thăm dò, phê duyệt trữ lượng nhưng chưa được cấp phép khai thác phải xác định rõ nguyên nhân, vướng mắc và thời gian tháo gỡ. Tương tự, các khu vực đã cấp phép thăm dò nhưng chưa phê duyệt trữ lượng hoặc đã trúng đấu giá nhưng chưa triển khai thăm dò cũng phải giải trình rõ trách nhiệm và tiến độ xử lý.
Ông Trần Nam Hưng cũng đề nghị lực lượng công an vào cuộc, xác định quản lý khoáng sản là nhiệm vụ trọng điểm nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng, góp phần ổn định thị trường vật liệu xây dựng.
“Việc đẩy nhanh khai thác, tăng nguồn cung vật liệu không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng lâu dài, góp phần kích thích đầu tư, xây dựng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho TP Đà Nẵng”, ông Hưng nhấn mạnh.