Đã đấu giá còn sợ cạnh tranh

 Nhằm xóa bỏ tình trạng “xin cho”, Luật Khoáng sản sửa đổi (có hiệu lực từ 1/7/2011) quy định việc cấp quyền khai thác khoáng sản được thực hiện trên cơ sở đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Hiện nay, Chính phủ đang xây dựng Dự thảo Nghị định hướng dẫn vấn đề này với nhiều nội dung đáng chú ý.

Nhằm xóa bỏ tình trạng “xin cho”, Luật Khoáng sản sửa đổi (có hiệu lực từ 1/7/2011) quy định việc cấp quyền khai thác khoáng sản được thực hiện trên cơ sở đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Hiện nay, Chính phủ đang xây dựng Dự thảo Nghị định hướng dẫn vấn đề này với nhiều nội dung đáng chú ý.

Cao quá, doanh nghiệp không dám mạo hiểm(?)

Dự thảo Nghị định quy định đấu giá quyền khai thác khoáng sản do Bộ Tài nguyên – Môi trường chủ trì soạn thảo đã quy định nguyên tắc xác định giá khởi điểm. Theo đó, giá khởi điểm được xác định bằng giá trị phần trăm trữ lượng khoáng sản mà tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá cam kết trả cho Nhà nước. Giá khởi điểm căn cứ theo nhóm, loại khoáng sản, được quy định cụ thể trong Phụ lục kèm theo Nghị định.

Những doanh nghiệp kêu giá khởi điểm, trong Dự thảo Nghị định quá cao. Ảnh minh họa
Những doanh nghiệp kêu giá khởi điểm, trong Dự thảo Nghị định quá cao. Ảnh minh họa

Cụ thể, đối với khoáng sản kim loại đen (sắt, mangan, titan …), giá khởi điểm là 6%, bạch kim, thiếc, wonfram, bạc, antimoan; chì, kẽm, nhôm, bau xít, đồng, niken, coban, monlipden, thuỷ ngân, ma nhê, vanadi, platin 5%. Riêng với nhóm khoáng sản không kim loại, như đất khai thác san lấp, xây đắp công trình là 10%; khoáng sản không kim loại làm vật liệu xây dựng thông thường khác (đá, cát, sỏi, đất làm gạch…) là 8%...

Tuy nhiên, với mức giá khởi điểm này, theo tính toán của nhiều doanh nghiệp là quá cao. Bởi lẽ, để được khai thác tài nguyên, ngoài nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp còn phải chịu nhiều loại chi phí khác, phải nộp thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường… và với mức lãi suất ngân hàng như hiện nay, nếu quy định như vậy thì nhiều doanh nghiệp sẽ không dám “mạo hiểm” để tham gia đấu giá.

Theo Luật Khoáng sản sửa đổi, việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản được thực hiện cả ở khu vực hoạt động khoáng sản nhưng chưa thăm dò khoáng sản và khu vực hoạt động khoáng sản đã thăm dò khoáng sản. Trường hợp trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở khu vực chưa thăm dò khoáng sản thì tổ chức, cá nhân trúng đấu giá khai thác khoáng sản phải thực hiện việc thăm dò khoáng sản. Kết quả thăm dò khoáng sản do Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản quốc gia thẩm định và phê duyệt để bảo đảm lợi ích quốc gia.

Nhiều ý kiến cho rằng, hiện nay các mỏ dễ xử lý, trữ lượng lớn, giá trị cao đều đã có người khai thác, cho nên cần phải đưa ra một cơ chế hợp lý để khuyến khích việc thăm dò, khai thác ở những vùng khó khăn.

Hạn chế khai thác kiểu “hộ gia đình” (?)

Mặc dù đã có Luật Khoáng sản, tuy nhiên, suốt một thời gian dài, việc khai thác khoáng sản bừa bãi, tự phát vẫn diễn ra ở nhiều nơi, Nhà nước không thể kiểm soát, dẫn đến tai nạn lao động, Nhà nước thất thu ngân sách, ô nhiễm môi trường...

Tại Báo cáo 13 năm thi hành Luật Khoáng sản của Chính phủ cũng thừa nhận: hoạt động khai thác nhỏ lẻ, thủ công (cá thể, hộ gia đình) mang tính mưu sinh của người dân tại nhiều địa phương đến nay vẫn chưa được cấp phép theo quy định để quản lý.

Đặc biệt, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép vẫn còn diễn ra. Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong công tác giải toả các tụ điểm khai thác khoáng sản trái phép thời gian qua nhưng hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, nhất là đối với khai thác trái phép cát sỏi lòng sông, lòng hồ tại nhiều địa phương vẫn còn diễn ra khá công khai, quy mô đáng kể như đã nêu trên. Hậu quả của hoạt động khai thác khoáng sản trái phép đã nhãn tiền.

Theo quy định tại Điều 51 Luật Khoáng sản 2010 thì tổ chức, cá nhân đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản được khai thác khoáng sản bao gồm: doanh nghiệp được thành lập theo Luật doanh nghiệp; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được thành lập theo Luật hợp tác xã; hộ kinh doanh đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản được khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, khai thác tận thu khoáng sản.

Cụ thể hơn nội dung này, Dự thảo Nghị định quy định đấu giá quyền khai thác khoáng sản cũng quy định điều kiện của tổ chức, cá nhân tham dự phiên đấu giá; đối tượng không được tham gia đấu giá... Tuy nhiên, theo nhiều doanh nghiệp cần quy định theo hướng có cơ chế khuyến khích những doanh nghiệp có tiềm năng, có đủ điều kiện trang thiết bị, kinh nghiệm, máy móc, con người, để tiến tới chấm dứt cảnh khai thác bữa bãi, tự phát theo kiểu “hộ gia đình”...

Vừa kêu về giá khởi điểm, vừa đòi cơ chế khuyến khích nọ kia, qua ý kiến góp ý của doanh nghiệp vào dự thảo nghị định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản có thể thấy, có vẻ như đã “dấn thân” vào đấu giá mà các doanh nghiệp vẫn sợ cạnh tranh.

Từ khi Luật Khoáng sản có hiệu lực (1996 đến hết năm 2008), Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương), Bộ Tài nguyên - Môi trường đã cấp, gia hạn, thu hồi, cho phép chuyển nhượng, thừa kế, cho phép tiếp tục thực hiện quyền thăm dò, khai thác khoáng sản tổng cộng 1.031 giấy phép hoạt động khoáng sản. Về phía UBND cấp tỉnh; theo số liệu thống kê từ 60/63 báo cáo của các tỉnh, thành phố, đến tháng 6 năm 2009 có 331 giấy phép thăm dò và 3.882 giấy phép khai thác do UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cấp đang thực hiện.

(Nguồn: Báo cáo 13 năm thi hành Luật Khoáng sản của Chính phủ)

Huy Hoàng

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Trao bằng tiến sỹ danh dự cho GS. Masanori Aikyo - Chủ tịch Trường Đại học Aichi Nhật Bản

Trao bằng tiến sỹ danh dự cho GS. Masanori Aikyo - Chủ tịch Trường Đại học Aichi Nhật Bản
(PLVN) -  Việc trao bằng tiến sỹ danh dự cho GS. Masanori Aikyo thể hiện sự ghi nhận của Trường Đại học Luật Hà Nội đối với những đóng góp tích cực của GS. Masanori Aikyo trong việc thúc đẩy mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Nhật Bản và Việt Nam nói chung và giữa Trường Đại học Luật Hà Nội với các trường đại học của Nhật Bản nói riêng.

Lai Châu: Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở

Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác hòa giải cơ sở năm 2022
(PLVN) -  Thực hiện Đề án "Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở giai đoạn 2019 - 2022" của Chính phủ, vừa qua, Sở Tư pháp tỉnh Lai Châu đã phối hợp với UBND huyện Mường Tè tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác hòa giải cơ sở cho các hòa giải viên trên địa bàn huyện Mường Tè.

Đấu giá biển số xe ô tô: Mức khởi điểm từ 20 triệu đồng/biển số

Biển số xe đẹp hay không còn phụ thuộc vào quan niệm của mỗi người. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Trước thực tế xã hội rất nhiều người có nhu cầu sở hữu “biển số đẹp” nhưng còn vướng mắc liên quan đến một số quy định pháp luật, Chính phủ đang xây dựng để trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết về thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá.

Sơn La: Doanh nghiệp cần chủ động hơn trong tiếp cận pháp lý

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Theo Sở Tư pháp tỉnh Sơn La, một trong những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp trên địa bàn đến từ việc bản thân doanh nghiệp chưa có sự phối hợp đề xuất, kiến nghị những nội dung cụ thể cần hỗ trợ gắn với đặc thù, yêu cầu, lĩnh vực kinh doanh.

Nâng cao kiến thức pháp luật cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Bạc Liêu

Nâng cao kiến thức pháp luật cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Bạc Liêu
(PLVN) -  Lớp bồi dưỡng kiến thức pháp luật nhằm hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, kịp thời cập nhật, nắm bắt các chế độ chính sách pháp luật hiện hành, nắm bắt đầy đủ và hiểu đúng những điểm mới, cơ bản của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và những vấn đề liên quan để phục vụ sản xuất, kinh doanh, nâng cao hiệu quả kinh tế, đồng thời hạn chế những rủi ro, vướng mắc pháp lý trong hoạt động.

Việt Nam – Hungary ký kết Chương trình hợp tác giữa hai Bộ Tư pháp giai đoạn 2022 – 2023

Trước sự chứng kiến của Chủ tịch Quốc hội hai nước, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long và Bộ trưởng Tư pháp Hungary Judit Varga ký Chương trình hợp tác giữa hai Bộ Tư pháp giai đoạn 2022 – 2023.
(PLVN) - Nội dung hợp tác giữa hai Bộ Tư pháp Việt Nam – Hungary giai đoạn 2022 – 2023 tập trung vào các chủ đề mà Việt Nam đang có nhu cầu tham khảo kinh nghiệm và phía Hungary có thế mạnh như cơ chế thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác thi hành án dân sự; cơ chế tịch thu tài sản không thông qua thủ tục kết tội…