Đã đấu giá còn sợ cạnh tranh

 Nhằm xóa bỏ tình trạng “xin cho”, Luật Khoáng sản sửa đổi (có hiệu lực từ 1/7/2011) quy định việc cấp quyền khai thác khoáng sản được thực hiện trên cơ sở đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Hiện nay, Chính phủ đang xây dựng Dự thảo Nghị định hướng dẫn vấn đề này với nhiều nội dung đáng chú ý.

Nhằm xóa bỏ tình trạng “xin cho”, Luật Khoáng sản sửa đổi (có hiệu lực từ 1/7/2011) quy định việc cấp quyền khai thác khoáng sản được thực hiện trên cơ sở đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Hiện nay, Chính phủ đang xây dựng Dự thảo Nghị định hướng dẫn vấn đề này với nhiều nội dung đáng chú ý.

Cao quá, doanh nghiệp không dám mạo hiểm(?)

Dự thảo Nghị định quy định đấu giá quyền khai thác khoáng sản do Bộ Tài nguyên – Môi trường chủ trì soạn thảo đã quy định nguyên tắc xác định giá khởi điểm. Theo đó, giá khởi điểm được xác định bằng giá trị phần trăm trữ lượng khoáng sản mà tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá cam kết trả cho Nhà nước. Giá khởi điểm căn cứ theo nhóm, loại khoáng sản, được quy định cụ thể trong Phụ lục kèm theo Nghị định.

Những doanh nghiệp kêu giá khởi điểm, trong Dự thảo Nghị định quá cao. Ảnh minh họa
Những doanh nghiệp kêu giá khởi điểm, trong Dự thảo Nghị định quá cao. Ảnh minh họa

Cụ thể, đối với khoáng sản kim loại đen (sắt, mangan, titan …), giá khởi điểm là 6%, bạch kim, thiếc, wonfram, bạc, antimoan; chì, kẽm, nhôm, bau xít, đồng, niken, coban, monlipden, thuỷ ngân, ma nhê, vanadi, platin 5%. Riêng với nhóm khoáng sản không kim loại, như đất khai thác san lấp, xây đắp công trình là 10%; khoáng sản không kim loại làm vật liệu xây dựng thông thường khác (đá, cát, sỏi, đất làm gạch…) là 8%...

Tuy nhiên, với mức giá khởi điểm này, theo tính toán của nhiều doanh nghiệp là quá cao. Bởi lẽ, để được khai thác tài nguyên, ngoài nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp còn phải chịu nhiều loại chi phí khác, phải nộp thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường… và với mức lãi suất ngân hàng như hiện nay, nếu quy định như vậy thì nhiều doanh nghiệp sẽ không dám “mạo hiểm” để tham gia đấu giá.

Theo Luật Khoáng sản sửa đổi, việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản được thực hiện cả ở khu vực hoạt động khoáng sản nhưng chưa thăm dò khoáng sản và khu vực hoạt động khoáng sản đã thăm dò khoáng sản. Trường hợp trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở khu vực chưa thăm dò khoáng sản thì tổ chức, cá nhân trúng đấu giá khai thác khoáng sản phải thực hiện việc thăm dò khoáng sản. Kết quả thăm dò khoáng sản do Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản quốc gia thẩm định và phê duyệt để bảo đảm lợi ích quốc gia.

Nhiều ý kiến cho rằng, hiện nay các mỏ dễ xử lý, trữ lượng lớn, giá trị cao đều đã có người khai thác, cho nên cần phải đưa ra một cơ chế hợp lý để khuyến khích việc thăm dò, khai thác ở những vùng khó khăn.

Hạn chế khai thác kiểu “hộ gia đình” (?)

Mặc dù đã có Luật Khoáng sản, tuy nhiên, suốt một thời gian dài, việc khai thác khoáng sản bừa bãi, tự phát vẫn diễn ra ở nhiều nơi, Nhà nước không thể kiểm soát, dẫn đến tai nạn lao động, Nhà nước thất thu ngân sách, ô nhiễm môi trường...

Tại Báo cáo 13 năm thi hành Luật Khoáng sản của Chính phủ cũng thừa nhận: hoạt động khai thác nhỏ lẻ, thủ công (cá thể, hộ gia đình) mang tính mưu sinh của người dân tại nhiều địa phương đến nay vẫn chưa được cấp phép theo quy định để quản lý.

Đặc biệt, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép vẫn còn diễn ra. Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong công tác giải toả các tụ điểm khai thác khoáng sản trái phép thời gian qua nhưng hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, nhất là đối với khai thác trái phép cát sỏi lòng sông, lòng hồ tại nhiều địa phương vẫn còn diễn ra khá công khai, quy mô đáng kể như đã nêu trên. Hậu quả của hoạt động khai thác khoáng sản trái phép đã nhãn tiền.

Theo quy định tại Điều 51 Luật Khoáng sản 2010 thì tổ chức, cá nhân đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản được khai thác khoáng sản bao gồm: doanh nghiệp được thành lập theo Luật doanh nghiệp; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được thành lập theo Luật hợp tác xã; hộ kinh doanh đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản được khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, khai thác tận thu khoáng sản.

Cụ thể hơn nội dung này, Dự thảo Nghị định quy định đấu giá quyền khai thác khoáng sản cũng quy định điều kiện của tổ chức, cá nhân tham dự phiên đấu giá; đối tượng không được tham gia đấu giá... Tuy nhiên, theo nhiều doanh nghiệp cần quy định theo hướng có cơ chế khuyến khích những doanh nghiệp có tiềm năng, có đủ điều kiện trang thiết bị, kinh nghiệm, máy móc, con người, để tiến tới chấm dứt cảnh khai thác bữa bãi, tự phát theo kiểu “hộ gia đình”...

Vừa kêu về giá khởi điểm, vừa đòi cơ chế khuyến khích nọ kia, qua ý kiến góp ý của doanh nghiệp vào dự thảo nghị định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản có thể thấy, có vẻ như đã “dấn thân” vào đấu giá mà các doanh nghiệp vẫn sợ cạnh tranh.

Từ khi Luật Khoáng sản có hiệu lực (1996 đến hết năm 2008), Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương), Bộ Tài nguyên - Môi trường đã cấp, gia hạn, thu hồi, cho phép chuyển nhượng, thừa kế, cho phép tiếp tục thực hiện quyền thăm dò, khai thác khoáng sản tổng cộng 1.031 giấy phép hoạt động khoáng sản. Về phía UBND cấp tỉnh; theo số liệu thống kê từ 60/63 báo cáo của các tỉnh, thành phố, đến tháng 6 năm 2009 có 331 giấy phép thăm dò và 3.882 giấy phép khai thác do UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cấp đang thực hiện.

(Nguồn: Báo cáo 13 năm thi hành Luật Khoáng sản của Chính phủ)

Huy Hoàng

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng

Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng
(PLVN) -Mới đây, Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc phối hợp với Ngân hàng Nhà nước CN Vĩnh Phúc tổ chức Hội nghị đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh về công tác THADS, nhằm thống nhất trong công tác phối hợp, giải quyết dứt điểm các vụ việc đang có khó khăn, vướng mắc.

Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo: Tỏa sáng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết

Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo: Tỏa sáng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết
(PLVN) - Những hiểm nguy luôn rình rập. Những cuộc đấu trí cam go, quyết liệt. H àng ngày, hàng giờ luôn phải đối mặt với lằn ranh của sự sống và cái chết khi đấu tranh với những tên tội phạm ma túy (TPMT) manh động, có vũ khí nóng nhưng nhiều năm qua, Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế (CKQT) Cầu Treo, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Hà Tĩnh đã cùng đồng đội lăn lộn khắp các bản làng, chủ động áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh thắng lợi với TPMT.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu: Bắc Giang cần tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến sâu, rộng hơn nữa Luật Thủ đô

Toàn cảnh buổi làm việc của Đoàn công tác với UBND tỉnh Bắc Giang
(PLVN) -   Chiều nay (19/5), Đoàn Công tác của Bộ Tư pháp do Thứ trưởng Phan Chí Hiếu làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Bắc Giang về tình hình triển khai thi hành Luật Thủ đô trên địa bàn tỉnh. Ông Mai Sơn – Uỷ viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang và đại diện các sở, ban, ngành tỉnh Bắc Giang cùng làm việc với đoàn.

Chi bộ Chi cục THADS quận Tân Bình đạt nhiều kết quả tích cực khi học và làm theo Bác Hồ

Chi bộ Chi cục THADS quận Tân Bình đạt nhiều kết quả tích cực khi học và làm theo Bác Hồ
(PLVN) - Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã đi vào nề nếp, qua đó thúc đẩy việc nêu gương của đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu đơn vị; đồng thời tạo chuyển biến tích cực về lề lối, tác phong, hiệu quả làm việc trong đội ngũ Đảng viên, công chức Chi cục Thi hành án dân sự (THADS) quận Tân Bình (TP HCM)...

Cục Thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên: Triển khai thực hiện Chỉ thị 04 của Ban Bí thư Trung ương Đảng

Toàn cảnh buổi Hội nghị
(PLVN) -  Vừa qua, Cục thi hành án dân sự tỉnh Thái Nguyên đã triển khai thực hiện chỉ thị 04-CT/TW ngày 02/06/2021 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng, kinh tế”.

Doanh nhân Mẫn Ngọc Anh: Người con tài hoa của mảnh đất quan họ Bắc Ninh

Ông Mẫn Ngọc Anh – Chủ tịch Tập đoàn HANAKA
(PLVN) - Bắc Ninh - Kinh Bắc là vùng đất địa linh nhân kiệt, vùng đất tiêu biểu của nền văn hiến và nhân cách Việt Nam. Cũng tại nơi đây đã sản sinh ra nhiều doanh nhân tài ba, có đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và làm giàu quê hương, đất nước. Một trong số đó phải kể đến ông Mẫn Ngọc Anh – Doanh nhân tài hoa, trọng nhân, trọng đạo, một người sống và làm việc vì hai chữ thiện lương.

Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang họp bàn về mức chi thăm hỏi, tặng quà đối với người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh

Bà Nguyễn Thị Thược, Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Tư pháp, Chủ tịch Hội đồng tư vấn thẩm định chủ trì cuộc họp
(PLVN) - Ngày 17/05, Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn thẩm định dự thảo Nghị quyết 132 quy định nội dung và mức chi thăm hỏi, tặng quà người có công với cách mạng và gia đình người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

Tăng cường kiểm soát và nâng cao chất lượng đào tạo luật

Tăng cường kiểm soát và nâng cao chất lượng đào tạo luật
(PLVN) -Ngày 17/5, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã chủ trì buổi làm việc với các đơn vị về Đề án giải pháp tăng cường kiểm soát chất lượng đào tạo cử nhân luật. Thứ trưởng Phan Chí Hiếu, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đồng chủ trì buổi làm việc.