Cuộc triển lãm gợi lại những ký ức hào hùng

(PLVN) - Nhìn vào bức ảnh những người lính trẻ măng, miệng cười tươi chào người thân, chào hậu phương lên đường nhập ngũ, bà Dưỡng bùi ngùi nói với con: “Ngày nhập ngũ, bố con không còn trẻ như chú lính này, nhưng cảnh tiễn bộ đội lên đường ở quê mình thì đúng như trong ảnh”.
Chào quê hương, các chàng trai Thủ đô vào chiến trường Miền Nam chiến đấu, năm 1971 Chào quê hương, các chàng trai Thủ đô vào chiến trường Miền Nam chiến đấu, năm 1971

Nhìn thấy mình trong những bức ảnh

Những năm tháng ấy đã đi qua. Nhưng mọi ký ức lại ùa về với hai mẹ con PGS.TS. Vũ Thị Phụng và mẹ là bà Vũ Thị Dưỡng khi tham dự triển lãm “Hậu phương thời chiến giữa thế kỷ XX”.

Bà Vũ Thị Dưỡng từng là nữ du kích thời chống Pháp, cán bộ xã thời chống Mỹ. Chồng bà, bố cô Phụng, từng là quân nhân chiến đấu ở mặt trận Điện Biên Phủ. Sau khi xuất ngũ, ông về quê làm ruộng, lấy vợ, sinh con.

Năm 1965, khi có lệnh tổng động viên, ông tái ngũ trở lại quân đội. Khi đó, cô Phụng là con gái cả mới có 6 tuổi, em thứ hai 4 tuổi, em thứ ba 2 tuổi và em thứ tư đang ở trong bụng mẹ. Những người lính như bố cô ra đi như vậy, để lại một hậu phương là đàn con nhỏ và người vợ với bao khó khăn chồng chất. Bất chấp khó khăn, hậu phương miền Bắc vẫn luôn kiên cường.

Cuộc triển lãm gợi lại những ký ức hào hùng ảnh 1
Món quà Chiếc gậy Trường Sơn tặng những chàng trai nhập ngũ ở huyện Văn Giang, Hưng Yên, năm 1967.

Nhìn bức ảnh chụp những người mẹ khoác súng trên vai đi cày trên đồng ruộng, chiều về vội đến đón con, hoặc cảnh tát nước chống lụt trong đêm, cảnh dồn những đống thóc cao như núi để chuẩn bị lương thực chuyển vào miền Nam nuôi bộ đội…, bà Dưỡng như thấy lại hình ảnh của chính mình, của các bà, các mẹ ở quê.

Bà Dưỡng trò chuyện với cô Phụng: “Ảnh chụp khi nào mà giống cảnh quê mình (Thái Bình - PV) đến thế. Ngày ấy đúng như trong ảnh, trên cánh đồng hầu như chỉ toàn phụ nữ vì đàn ông ra trận hết rồi. Ai cũng vất vả, nhưng lúc nào cũng hăng say, tất cả đều hướng về tiền tuyến”.

Chỉ tay vào bức ảnh các em thiếu nhi đội mũ rơm đi học, bà Dưỡng hồi tưởng: “Ngày đó (năm 1967 - PV) con cũng bằng tuổi các cháu này (khoảng 6 -7 tuổi), mẹ phải đan mũ rơm thật dày cho con đi học, để nếu gặp bom bi thì tránh được. Nhà mình cũng đào hầm chữ A ở ngoài vườn, cả hầm ở gầm giường.

Ban đêm, các con phải chui xuống hầm học bài để không hắt ánh sáng ra ngoài. Khi ngủ, mẹ bắt các con nằm phải quay chân về phía miệng hầm, nếu có máy bay, mẹ chỉ việc kéo chân của 4 đứa cho rơi xuống hầm đã lót sẵn đệm rơm trên nền đất, rồi mẹ lại gò lưng kéo mấy chị em vào trong, vì đứa nào cũng ngủ say như chết…”.

Hậu phương miền Bắc thời chiến là thế. Biết bao phụ nữ khác như bà Dưỡng, bao đứa trẻ khác như cô Phụng và các em cô đã buộc phải kiên cường, buộc phải vượt qua, để góp sức cùng tiền tuyến, để những người lính như bố cô có thể yên tâm đánh giặc.

Cuộc triển lãm gợi lại những ký ức hào hùng ảnh 2
Đón con sau giờ trực chiến, Hải Dương, năm 1967.

Nhìn vào bức ảnh những người lính trẻ măng, miệng cười tươi chào người thân, chào hậu phương lên đường nhập ngũ, bà Dưỡng bùi ngùi nói với con: “Ngày nhập ngũ, bố con không còn trẻ như chú lính này, nhưng cảnh tiễn bộ đội lên đường ở quê mình thì đúng như trong ảnh”.

Để mọi người dân đều có thể tự hào về đất nước, dân tộc 

Nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2019), Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước - Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV phối hợp với Bảo tàng Tuổi trẻ Việt Nam (Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh), Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam) tổ chức triển lãm tài liệu lưu trữ “Hậu phương thời chiến giữa thế kỷ XX”. 

Triển lãm giới thiệu hơn 100 tác phẩm ảnh của nghệ sĩ Mầu Hoàng Thiết về hậu phương nước ta thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Bối cảnh các bức ảnh được tác giả ghi nhận ở khắp các vùng trên cả nước, từ miền xuôi, đến miền ngược, từ hậu phương đến tiền tuyến; nhân vật đa dạng; từ các em học sinh đến trường, các chị em trong lao động sản xuất, các thanh niên lên đường ra chiến trường, các chiến sĩ trên trận địa, những tấm gương trong sản xuất và chiến đấu.

Cuộc triển lãm gợi lại những ký ức hào hùng ảnh 3
Bé đến lớp nơi sơ tán. Con em công nhân nhà máy in Tiến Bộ, Hà Nội sơ tán về xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, tỉnh Hà Tây, năm 1967.

Đặc biệt, còn có những hình ảnh bình dị về các lãnh đạo Đảng, Nhà nước như Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí Trường Chinh, đồng chí Tôn Đức Thắng, đồng chí Lê Duẩn, đồng chí Võ Nguyên Giáp với quần chúng nhân dân, với phong trào kháng chiến… 

Tất cả được ghi lại dưới con mắt nghệ thuật, nhân văn, yêu nước của nghệ sĩ Mầu Hoàng Thiết. Thế nên qua triển lãm, người xem sẽ thấy được ý nghĩa sâu sắc từ những bức ảnh trưng bày: Đó là tinh thần lao động khẩn trương, tích cực, sẵn sàng chi viện cho tiền tuyến của hậu phương, ý chí quyết chiến, quyết thắng của nhân dân cả nước, tinh thần đoàn kết dân tộc, niềm tin vào thắng lợi của cuộc cách mạng dân tộc. Những bức ảnh của Triển lãm đã đưa hai mẹ con bà Dưỡng - cô Phụng trở lại với ký ức xưa, ký ức về một thời gian khó khăn nhưng rất đáng nhớ, rất đáng tự hào.

Tác giả Mầu Hoàng Thiết là Việt kiều Thái Lan, năm 1950 tham gia quân tình nguyện Việt Nam ở Thái Lan, rồi sang Lào chiến đấu. Ông cùng đơn vị chiến đấu ở Hạ Lào từ 1950 đến 1954. Hòa bình lập lại ở Đông Dương, đội quân ấy về nước. Ban đầu tập kết ở Thanh Hóa, ông được điều làm cán bộ tuyên huấn của Sư đoàn 35 với nghiệp vụ nhiếp ảnh.

Cuộc triển lãm gợi lại những ký ức hào hùng ảnh 4
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Mầu Hoàng Thiết 

Năm 1962, ông Thiết về báo Tiền Phong công tác và được phân công chụp các hoạt động của Đoàn trong phong trào Thanh niên ba sẵn sàng. Chủ đề thanh niên tòng quân, sản xuất chiến đấu giỏi, học tập tốt... ở các tỉnh miền Bắc luôn là đối tượng thể hiện của ông. Ông đã được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật chuyên ngành Nhiếp ảnh đợt V, năm 2016 với bộ 5 tác phẩm về đề tài “Hậu phương thời chiến”.

Với sự trân trọng từng khoảnh khắc và trách nhiệm với lịch sử, nghệ sỹ Mầu Hoàng Thiết và gia đình đã quyết định trao tặng trao tặng hơn 1000 tác phẩm ảnh (bao gồm hơn 700 phim gốc và hơn 300 file scan chuyển từ phim, ảnh giấy cũ sang dạng kỹ thuật số) quý giá do ông sáng tác vào bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV - Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước.

Cuộc triển lãm gợi lại những ký ức hào hùng ảnh 5
Triển lãm đã gợi cho hai mẹ con bà Dưỡng cô Thiết nhiều kỷ niệm.
Các bức ảnh này sẽ được bảo quản vĩnh viễn trong điều kiện tiêu chuẩn và phục vụ rộng rãi cho nhu cầu nghiên cứu, sử dụng của công chúng hôm nay và mai sau. Việc nghệ sỹ Mầu Hoàng Thiết trao tặng bộ ảnh cho Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV được đánh giá là rất ý nghĩa vì bộ ảnh sẽ được bảo quản và trưng bày để mọi thế hệ người Việt Nam có thể tự hào về những năm tháng hào hùng của dân tộc.

Theo kế hoạch, sau triển tại Bảo tàng Phụ nữ ở Hà Nội vào tháng 4/2019, bộ ảnh sẽ tiếp tục được trưng bày triển lãm luân phiên tại các tỉnh/thành khác trên cả nước theo chương trình của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. 

Hồng Minh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Trịêu Nguyên, xã đầu tiên của huyện Đakrông (Quảng Trị) về đích nông thôn mới

Người dân phấn khởi, đồng lòng xây dựng Triệu Nguyên ngày một bình đẳng, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc.
(PLVN) - Ban đầu, Triệu Nguyên không phải là xã được chọn thực hiện mô hình điểm xây dựng nông thôn mới (NTM) của huyện Đakrông. Tuy nhiên, khi các xã được lựa chọn không đạt, Triệu Nguyên lại nổ lực và với sự vào cuộc của chính quyền địa phương, được sự đồng tình hưởng ứng mạnh mẽ của nhân dân nên mới đây, xã này đạt chuẩn NTM đầu tiên của huyện.

Hiệu quả “3 tại chỗ” để duy trì sản xuất giữa đại dịch COVID-19

Xưởng sản xuất tại Công ty TNHH Samtec được trang bị các vạch ngăn cách
(PLVN) -  L à một trong những tỉnh có số lượng khu công nghiệp lớn nhất cả nước, Đồng Nai đang đứng trước tình hình dịch bệnh ngày càng khó kiểm soát , nhiều doanh nghiệp trên địa bàn đã chủ động vận hành mô hình “3 tại chỗ”, bố trí cho công nhân ăn, ở và làm việc tại nhà máy để đảm bảo mục tiêu kép vừa duy trì sản xuất, lại an toàn trong công tác phòng, chống dịch COVID-19.

Báo Lao động và Xã hội ra mắt ấn phẩm “Vì trẻ em”

Báo Lao động và Xã hội ra mắt ấn phẩm “Vì trẻ em”
(PLVN) - Sau khi sáp nhập Tạp chí Gia đình và Trẻ em vào Báo Lao động và Xã hội (cơ quan ngôn luận của Bộ LĐ-TB&XH), Báo Lao động và Xã hội đã chính thức cho ra mắt ấn phẩm báo chí: “Vì trẻ em”. Chuyên trang Vì trẻ em của báo điện tử Dân sinh cũng sẽ ra mắt tại địa chỉ: vitreem.baodansinh.vn nhân kỷ niệm 28 năm ngày thành lập Báo (25/8/2021).

VNPT miễn cước các cuộc gọi tới Cổng thông tin 1022 của TP HCM

VNPT miễn cước các cuộc gọi tới Cổng thông tin 1022 của TP HCM
(PLVN) -  Để phục vụ công tác phòng chống dịch Covid- 19 đang diễn ra tại TP HCM, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) sẽ miễn cước hoàn toàn các cuộc gọi từ thuê bao cố định, Gphone VNPT và di động VinaPhone đến Cổng thông tin 1022 của TP HCM từ ngày 24/7 đến hết thời gian giãn cách.

Kiểm điểm cá nhân, tập thể để người cách ly tại nhà đi nhiều nơi trước khi phát hiện nhiễm COVID-19

Cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị phong tỏa khu vực nơi bà T sinh sống.
(PLVN) - Tỉnh Quảng Trị vừa ghi nhận một trường hợp dương tính với SARS-COV-2. Người này trong thời gian cách ly y tế tại nhà nhưng không tuân thủ quy định, đi nhiều nơi. Vì vậy, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đã kiểm điểm tập thể, cá nhân liên quan vì buông lỏng quản lý trong quá trình cách ly y tế tại địa phương.

Tập trung, thần tốc lấy hơn 11.000 mẫu xét nghiệm sau ca COVID-19 mới ở Nam Sách (Hải Dương)

Hải Dương đang thần tốc lấy mẫu xét nghiệm cho người dân ở thị trấn Nam Sách.
(PLVN) - Sau khi phát hiện có ca dương tính với COVID-19 trên địa bàn huyện Nam Sách, lực lượng y tế của Hải Dương đã được huy động và khẩn trương tổ chức lấy mẫu xét nghiệm sàng lọc SARS-CoV-2 cho toàn bộ người dân ở thị trấn Nam Sách. Lực lượng chức năng cũng dự kiến đến chiều 28/7 sẽ lấy xong toàn bộ mẫu xét nghiệm của người dân ở khu vực này.

Ứng dụng giải pháp công nghệ vào công tác hỗ trợ phòng chống COVID-19

Ứng dụng giải pháp công nghệ vào công tác hỗ trợ phòng chống COVID-19
(PLVN) - Với mong muốn chung tay cùng cả nước trong kiểm soát, hạn chế tối đa sự lây lan của dịch, Tập đoàn FPT chủ động phối hợp cùng các lực lượng chống dịch đưa các giải pháp công nghệ sẵn có vào các hoạt động phòng chống dịch hiện tại, nhằm tiết kiệm nguồn lực, nâng cao an toàn cho mọi người.