Cuộc sống ở quốc gia ít hạnh phúc nhất thế giới

(PLVN) - Theo báo cáo của Mạng lưới Giải pháp Phát triển Bền vững Liên Hợp Quốc hôm 20/3, Nam Sudan nằm cuối cùng trong bảng xếp hạng hạnh phúc gồm 156 quốc gia trên thế giới. Bảng xếp hạng dựa trên các yếu tố GDP bình quân đầu người, hỗ trợ xã hội, số năm sống khỏe mạnh, sự tự do, sự hào phóng và tình trạng tham nhũng.
Một phụ nữ gom số cao lương vương vãi trên mặt đất sau khi hàng cứu trợ được máy bay thả xuống Kandak, Nam Sudan hồi tháng 5/2018 Một phụ nữ gom số cao lương vương vãi trên mặt đất sau khi hàng cứu trợ được máy bay thả xuống Kandak, Nam Sudan hồi tháng 5/2018

Một phần ba dân số mất nhà cửa

Hơn 5 năm nội chiến khốc liệt đã tàn phá nền kinh tế của Nam Sudan và cướp đi sinh mạng của gần 400.000 người. Một phần ba dân số nước này bị mất nhà cửa, cứ hai người thì có một người bị thiếu ăn, trong khi hàng trăm nghìn người đứng trước nguy cơ chết đói ở quốc gia non trẻ nhất thế giới này, số liệu của Liên Hợp Quốc cho hay.

Nhiều nơi thuộc Nam Sudan, trong đó có những khu vực nông nghiệp then chốt, gần như vắng bóng người bởi dân cư đã chạy trốn xung đột hoặc đến nơi khác tìm cái ăn. Điều đó có nghĩa là những người còn bám trụ Nam Sudan đang sống dựa vào hàng hóa nhập khẩu, bất chấp tỷ giá hối đoái giảm mạnh khiến thực phẩm vô cùng đắt đỏ.

Dù được quốc tế trợ cấp hàng tỷ đô lương thực, người dân nước này hiếm khi được nhận những gì mà họ cần do hệ thống đường sá không cho phép, lũ lụt triền miên, các chuyến hàng thường xuyên bị tấn công và sự can thiệp có chủ đích của chính phủ.

Kết quả là giá thực phẩm bị đẩy lên cao, một bữa ăn dành cho một người nhưng có giá gấp hai lần thu nhập hàng ngày và người dân không thể mua được những gì họ nhìn thấy ở các siêu thị hay cửa hàng. Tình trạng này đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng ở Nam Sudan và dẫn đến cuộc di cư lớn nhất châu Phi kể từ sau nạn diệt chủng ở quốc gia Đông Phi Rwandan những năm 1990.

Nicholas Kerandi, nhà phân tích thuộc Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc, cho hay người dân Nam Sudan đang phải chật vật tìm cách để sinh tồn. Một số người chỉ ăn mỗi ngày một bữa, những người khác cắt các chi phí về giáo dục và y tế, nhiều người trở thành dân tị nạn. "Đó là một cách đối phó. Thu nhập của bạn có ít thế nào thì bạn vẫn phải ăn", Kerandi nói.

Với những người như John Leju ¬Celestino Ladu, phó giáo sư tại đại học Juba, những khó khăn trên đã quá quen thuộc. "Tình hình rất tồi tệ. Rất đáng buồn. Chúng tôi thực sự khó khăn", ông nói.

Thu nhập hàng tháng của ông là khoảng 40 USD, nhưng để bắt xe buýt đi làm, Ladu đã mất khoảng 10 USD một tháng. Giống như nhiều người Nam Sudan, ông không chỉ nuôi vợ con mà tới 10 người thân khác. Một số người không được học hành và không kiếm được việc làm giữa thị trường lao động đầy cạnh tranh. Những người khác mất người thân trong chiến tranh và cần được trợ giúp.

Một kg thịt bò đủ cho 15 người ăn có giá khoảng 5 USD, nên thay vì chi tiền mua thịt, gần như ngày nào họ cũng ăn đậu và bột ngô nấu chín gọi là ugali.

Ladu, người có bằng tiến sĩ về khoa học môi trường, kiếm thêm thu nhập bằng cách lái xe ôm hoặc làm công nhân thời vụ. Ông là một trong những người có trình độ học vấn cao nhất ở một quốc gia mà chưa đến một phần ba dân số biết đọc. Thế nhưng Ladu vẫn phải tính đến con đường tị nạn để sinh tồn.

Tháng 7/2013, hai năm sau khi Nam Sudan trở thành quốc gia độc lập và trước khi xung đột nổ ra, một giáo viên hay nhân viên chính quyền kiếm được khoảng 350 USD một tháng. 5 năm sau nội chiến, mức lương trên chỉ tương đương khoảng 6 USD vì đồng bảng Nam Sudan mất giá. Với những người làm nghề giáo, nửa gallon sữa (gần 2 lít) hiện có giá gần bằng nửa tháng lương của họ, 2,7 USD.

Một cốc trà vỉa hè cũng phải cân nhắc

Peter Garang là một trong những người may mắn hơn ở Nam Sudan. Anh làm bảo vệ tại một tòa nhà ở thủ đô Juba và được trả lương bằng đôla Mỹ. Điều đó có nghĩa là bất kể khi nào đồng bảng của Nam Sudan giảm thì anh lại đổi được nhiều tiền hơn. Tuy nhiên, anh vẫn không thể sống sót nếu không chắt bóp. "Từng đó tiền không đủ để mua thức ăn", Garang nói. "Khi bạn hết sạch lương, bạn không thể mua gì cả".

Garang có bốn con nhưng chỉ một đứa được đi học vì học phí quá cao. Anh còn phải nuôi 3 em trai, hai em gái, bố mẹ anh và bố mẹ vợ. Đã lâu Garang không dám mua gà hay cao lương. Thậm chí giá một cốc trà vỉa hè cũng khiến anh phải cân nhắc.

Cuộc sống ở quốc gia ít hạnh phúc nhất thế giới ảnh 1
 Một đứa trẻ cõng em trên lưng ở Aweil, Nam Sudan

Năm 2017, Liên Hợp Quốc tuyên bố nạn đói đang xảy ra ở một số vùng của Nam Sudan và thêm hàng triệu người đang đối mặt với nguy cơ chết đói. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc tố cáo chính phủ và các lực lượng đối lập Nam Sudan thường xuyên chặn hàng viện trợ đến những khu vực khẩn cấp.

Mỹ, nhà viện trợ lớn nhất cho Nam Sudan, đã hỗ trợ 1,78 tỷ USD kể từ khi nội chiến nổ ra, trong đó có 336 triệu USD vào năm ngoái, theo Cục Phát triển Quốc tế Mỹ. Tuy nhiên, tháng 5/2018, chính quyền Tổng thống Trump đã dọa cắt viện trợ nếu cuộc xung đột ở Nam Sudan không chấm dứt.

Nhiều cuộc đàm phán giữa các phe phái ở Nam Sudan đã thất bại. Khi thỏa thuận hòa bình sụp đổ vào tháng 7/2016, hơn một triệu người phải vượt biên tị nạn. Đến tháng 9 năm ngoái, khi Tổng thống Salva Kiir và thủ lĩnh phe đối lập Riek Machar ký thỏa thuận hòa bình mới, xung đột mới được xoa dịu phần nào và giá cả có giảm nhẹ.

Bộ trưởng Thông tin Nam Sudan Michael Makuei Lueth tuyên bố những ước tính của Liên Hợp Quốc về số người bị đói ở nước này là vô căn cứ và thực tế khác xa với số liệu. Ông thừa nhận một số người dân phải đi tị nạn nhưng cho rằng tình hình đang tiến triển dựa trên một thỏa thuận hòa bình gần đây. "Chắc chắn với thỏa thuận này, kinh tế sẽ cải thiện", ông nói.

Dầu là mặt hàng xuất khẩu chính và là động lực chủ chốt cho nền kinh tế Nam Sudan. Khi quốc gia này tách khỏi Sudan năm 2011, chính quyền đã đồng ý nối đường ống dẫn đầu về phía bắc. Xung đột khiến nhiều mỏ dầu bị phá hoại nhưng Sudan cam kết giúp chúng hoạt động trở lại nếu Nam Sudan đạt được thỏa thuận hòa bình.

Bên cạnh dầu mỏ, nước này chủ yếu dựa vào việc xuất khẩu các tài nguyên như vàng, các nông sản như rau và các loại gỗ. Tuy nhiên, phần lớn khu vực trồng trọt của Nam Sudan không có người ở kể từ khi nội chiến lan rộng hơn hai năm trước. Sợ bị cáo buộc hỗ trợ phe đối lập hoặc để tránh nguy hiểm trong cuộc xung đột, nhiều người đã bỏ lại các nông trang.

Tổ chức lương thực Liên Hợp Quốc ước tính diện tích thu hoạch của Nam Sudan đã giảm gần 50%, đẩy giá cả thị trường tăng vọt. "Gia đình tôi bị ảnh hưởng rất nặng nề", giáo sư Ladu nói. "Cuộc sống vô cùng khốn đốn".

Mạng lưới Giải pháp Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc hôm 20/3 công bố Báo cáo Hạnh phúc Thế giới 2019, gồm bảng xếp hạng mức độ hạnh phúc của 156 quốc gia dựa trên các yếu tố GDP bình quân đầu người, hỗ trợ xã hội, số năm sống khỏe mạnh, sự tự do, sự hào phóng và tình trạng tham nhũng.

Việt Nam xếp thứ 94, sau các nước Đông Nam Á như Singapore (34), Thái Lan (52), Philippines (69), Malaysia (80), Indonesia (92) và láng giềng Trung Quốc (93). Việt Nam đã tăng một hạng so với bảng xếp hạng năm ngoái.

Quốc gia đứng đầu là Phần Lan, nơi có thiên nhiên đẹp, an toàn, dịch vụ trông trẻ giá cả phải chăng, giáo dục miễn phí và y tế được trợ cấp nhiều. Phần Lan cũng giữ danh hiệu này vào năm ngoái. Các quốc gia Bắc Âu khác và Hà Lan, Thụy Sĩ, Canada, New Zealand, Áo cũng nằm trong top 10. Mỹ đứng ở vị trí 19.

Xếp cuối là quốc gia Bắc Phi Nam Sudan. Các quốc gia có xung đột như Yemen, Afghanistan và Cộng hòa Trung Phi cũng nằm ở cuối bảng.

Các nhà phân tích xây dựng bảng xếp hạng dựa trên dữ liệu thu thập năm 2016 - 2018. Những người tham gia khảo sát được yêu cầu đưa ra ý kiến dựa trên thang điểm từ 0 đến 10, với 0 là tệ nhất và 10 là tốt nhất.

Báo cáo định nghĩa sự tự do là tự do ra quyết định trong cuộc sống. Sự hào phóng là mức độ sẵn sàng làm từ thiện còn mức hỗ trợ xã hội được tính toán dựa trên câu trả lời trước câu hỏi "nếu bạn gặp rắc rối, bạn có người thân hay bạn bè luôn sẵn sàng giúp mình hay không?".

10 nước hạnh phúc nhất thế giới: Phần Lan; Đan Mạch; Na Uy; Iceland; Hà Lan; Thụy Sĩ; Thụy Điển; New Zealand; Canada; Áo

10 nước ít hạnh phúc nhất thế giới: Nam Sudan; Cộng hòa Trung Phi; Afghanistan; Tanzania; Rwanda; Yemen; Malawi; Syria; Botswana; Haiti

Ngọc An
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Trẻ nạp “vitamin” tinh thần và thể chất qua các bài hát đồng dao

Thế giới kỳ diệu trong tâm hồn trẻ tràn ngập với các bài hát đồng dao và trò chơi dân gian truyền thống.
(PLVN) - Cuộc sống hiện đại, rất nhiều đứa trẻ ở thành phố, tuy đã 5-6 tuổi nhưng không thể nói được một câu gãy gọn. Sự tưởng tượng của trẻ nhỏ bị “giam cầm” bởi ti vi, trò chơi điện tử. Một trào lưu giáo dục con bằng... đồng dao đã được rất nhiều ông bố, bà mẹ tiến hành nhằm cứu con thoái khỏi cảnh “gà công nghiệp”.

Tuổi nhỏ làm việc nhỏ để phòng chống dịch

Tác phẩm thiêu nhi chung tay phòng, chống đại dịch COVID-19
(PLVN) -  Nhớ lời dạy của Bác Hồ “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình”, nhiều trẻ em trong cả nước đã ủng hộ vật chất, tinh thần đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình vào công tác phòng, chống dịch... Những hành động đẹp ấy đã minh chứng cho tinh thần cả nước đồng lòng chống dịch không phân biệt tuổi tác.

Hỗ trợ trẻ em là nạn nhân COVID-19: Cần chính sách đường dài

Những dòng tin nhắn T.N gửi đi cho mẹ không bao giờ còn có lời hồi đáp.
(PLVN) - Trong căn phòng cuối dãy trọ nghèo ở khu phố 2, phường Linh Trung, quận Thủ Đức nghi ngút khói nhang. Giữa căn phòng là bàn thờ một người phụ nữ. Chị vốn là vợ, là mẹ trong gia đình có 4 đứa trẻ T.N (15 tuổi), T.V (10 tuổi), N.U (3 tuổi) và bé trai mới sinh gần 2 tháng tuổi.

Đau lòng khi trẻ là nơi “trút bức xúc” của người lớn

Bé gái 3 tuổi bị người mẹ và dượng đánh tử vong.
(PLVN) -  Thời gian qua, tình trạng xâm hại trẻ em diễn biến phức tạp. Điều đáng nói, trong thời gian giãn cách xã hội do dịch COVID-19, các đối tượng xâm hại trẻ em chủ yếu là người thân, người quen, thậm chí là người nhà của nạn nhân.

Trẻ học online tại nhà: Tránh áp lực, tạo niềm vui

 Để trẻ không áp lực, căng thẳng và hứng khởi với việc học, cần có sự nỗ lực đổi mới phương pháp từ nhà trường đến gia đình.
(PLVN) - Việc tiếp xúc nhiều với thiết bị điện tử, thiếu tương tác thực tế với thầy cô bạn bè sẽ gây ra cho trẻ học online không ít áp lực và cần cha mẹ lẫn thầy cô có những phương pháp để khiến trẻ bớt đi căng thẳng, học mà vui.

Niềm vui bất ngờ của một mảnh đời cơ cực lang thang giữa dịch bệnh

Nhận thông tin, lực lượng chức năng phường Trung Dũng (TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai) đến tận nơi, test tại chỗ và đưa ông Minh đến điểm cách ly tập trung.
(PLVN) - Tựa lưng vào bậc cửa một căn nhà mặt phố, ông Phạm Minh (67 tuổi – tên nhân vật đã thay đổi - PV) kể về chuyện đời, chuyện mình, về cuộc vất vả mưu sinh của một người lang thang trong thời điểm giãn cách. Từ đầu năm đến giờ, mái hiên này xem như nơi che mưa, che nắng cho cụ trong thời gian dịch bệnh căng thẳng.

Lái xe đầu kéo cố tình vượt chốt kiểm dịch

Lực lượng chức năng kiểm soát các phương tiện ra/vào Thủ đô.
(PLVN) - Công an TP Hà Nội cho biết, khoảng 13h50 ngày 24/9/2021, Tổ Công tác làm nhiệm vụ kiểm soát chiều quốc lộ 1A đi cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, hướng đi Hà Nam, phát hiện 1 lái xe đầu kéo không có giấy xét nghiệm COVID-19, cố tình vượt chốt kiểm dịch.

Khác biệt giữa Chỉ thị 15, Chỉ thị 16 và Chỉ thị 19 của Thủ tướng

Khác biệt giữa Chỉ thị 15, Chỉ thị 16 và Chỉ thị 19 của Thủ tướng
(PLVN) - Chỉ thị 15, Chỉ thị 16 và Chỉ thị 19 là chỉ đạo của Thủ tướng về các biện pháp phòng, chống tương ứng với thời điểm và tình hình kiểm soát dịch, bệnh COVID-19 khác nhau. Trong đó, Chỉ thị 16 thể hiện tinh thần "siết chặt", quyết liệt nhất với biện pháp “cách ly toàn xã hội”.

Di dời cây đa hơn 200 tuổi về trồng tại núi Thiên Bút

Cây đa hơn 200 năm tuổi được đưa lên xe chuyển về trồng tại núi Thiên Bút.
(PLVN) - Sáng 25/9, chính quyền thành phố Quảng Ngãi tổ chức di dời cây đa hơn 200 năm tuổi ở đường Nguyễn Văn Linh, phường Trương Quang Trọng về trồng tại núi Thiên Bút thuộc phường Nghĩa Chánh, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi.

Không để xảy ra ùn tắc giao thông tại các chốt kiểm soát dịch COVID-19

Không để xảy ra ùn tắc giao thông tại các chốt kiểm soát dịch COVID-19
(PLVN) - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh - Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia vừa yêu cầu Bộ Công an chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương lưu ý không để xảy ra ùn tắc giao thông tại các chốt kiểm soát dịch, làm ảnh hưởng đến lưu thông hàng hóa và đi lại của người dân, tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh.