Cuộc đấu trí quyết liệt từ hầm T1 trong đêm “bão lửa”

Hầm Sở Chỉ huy tác chiến T1 của Bộ Tổng Tham mưu.
Hầm Sở Chỉ huy tác chiến T1 của Bộ Tổng Tham mưu.
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội lần đầu tiên ứng dụng công nghệ 3D mapping tái hiện hoạt cảnh “Hầm T1 trong đêm bão lửa”. Hầm T1 là Sở Chỉ huy tác chiến T1 của Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Căn hầm đặc biệt

Ông Nguyễn Thanh Quang - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Hoàng thành Thăng Long cho biết: “Hầm chỉ huy tác chiến T1 là một di tích cách mạng đặc biệt quan trọng trong cùng với không gian triển lãm “Từ mặt đất đến bầu trời” được tổ chức tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long. Triển lãm “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” cũng được diễn ra tại Bảo tàng Chiến thắng B.52 nhân kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không. Đây là kết quả của sự hợp tác, trao đổi thông tin, tư liệu, hiện vật giữa hai đơn vị nhằm giới thiệu, quảng bá rộng rãi hơn những tư liệu, hình ảnh quý về chiến thắng quan trọng trong lịch sử quân sự Việt Nam”.

Hầm chỉ huy Cục tác chiến T1 được xây dựng vào cuối năm 1964 đầu năm 1965, ngay từ những ngày đầu Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam lần thứ nhất. Vị trí nằm ở phía Tây liền kề ngôi nhà Cục Tác chiến. Hầm có kết cấu như một công sự nửa nổi nửa chìm, 3/4 hầm chìm dưới lòng đất, chỉ có nóc hầm nhô lên bên trên bằng bê tông nguyên khối với ba lớp, hai lớp bê tông và một lớp đệm cát ở giữa. Qua lớp cửa nặng bên ngoài phòng chống sóng áp lực nguyên tử là lớp cửa nhẹ bên trong rất kín có thể chống tia phóng xạ, hơi độc.

Hầm cũng có hệ thống thông hơi lọc độc và hệ thống điều hòa nhiệt độ bằng quạt, thổi hơi nước lạnh từ bên ngoài vào. Với kết cấu vững chắc và trang thiết bị hiện đại lúc bấy giờ, hầm có thể chịu được bom, tên lửa, phòng chống được bom nguyên tử, bom hóa học.

Tại hầm chỉ huy tác chiến T1, kíp trực ban tác chiến làm việc liên tục 24/24 giờ, có nhiệm vụ nắm chắc tình hình quân địch và cả lực lượng của ta, diễn biến chiến đấu để đề xuất cách giải quyết các tình huống lên cấp trên. Đồng thời, kíp trực cũng truyền đạt mệnh lệnh, chỉ thị của cấp trên đến các quân binh chủng, quân khu, quân đoàn… đảm bảo hoàn thành cả ba nhiệm vụ: đánh máy bay địch, công tác phòng không nhân dân, công tác giao thông vận tải chi viện chiến trường.

Suốt 12 ngày đêm cuối tháng 12 năm 1972, tại hầm chỉ huy tác chiến T1, nhiều thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) đã chỉ huy quân dân miền Bắc tiến hành trận quyết chiến chiến lược trên bầu trời Hà Nội giành thắng lợi to lớn.

Trong đêm 18/12/1972, tại hầm chỉ huy T1 đã diễn ra cuộc đấu trí quyết liệt giữa cơ quan tham mưu chiến lược của QĐNDVN với không lực Hoa Kỳ. Vào thời điểm đó, Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng có mặt cùng các sĩ quan tham mưu tác chiến chỉ đạo các lực lượng phòng không mở màn trận quyết chiến chiến lược 12 ngày đêm để sau đó làm nên một Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không hào hùng, vang dội.

Vỡ òa niềm vui chiến thắng

Trưa 18/12/1972, cơ quan tình báo phát hiện ở phía đông Philippines, hàng chục máy bay tiếp dầu cho pháo đào bay B52. Tin tình báo báo về, B52 cùng các máy bay chiến thuật khác sẽ đánh vào Hà Nội ngay trong buổi tối.

Chiều ngày 18/12/1972, không khí làm việc trong Tổng hành dinh đã rất khẩn trương, hối hả. Tình hình căng thẳng, Cục Tác chiến được yêu cầu trực 24/24h ở hầm T1. Căn hầm nằm sâu trong Hoàng thành Thăng Long, là nơi đầu tiên tiếp nhận thông tin quân sự.

19h10, Sở Chỉ huy nhận được điện báo của Quân chủng Phòng không - Không quân, đài ra đa ở Đô Lương, Nghệ An đã phát hiện máy bay B.52 Mỹ từng tốp đang bám theo đất Lào, ngược lên phía Bắc Việt Nam.

Các tiêu đồ viên trong hầm chỉ huy tập trung nghe tín hiệu của Trung tâm ra-đa để vẽ đường bay của B.52 lên bảng mica, thận trọng vẽ những nét chì xanh trên bản đồ. Các sĩ quan tham mưu chăm chú theo dõi những đường xanh ngoằn ngoèo là máy bay phản lực tiêm kích, những đường xanh thẳng tắp từ xa nhích dần vào Hà Nội là các tốp B.52 Mỹ. Trên tiêu đồ khoảng cách mục tiêu B.52 càng xích gần về Hà Nội.

Tình hình đã rất khẩn trương, cứ 5 phút một lần, kíp trực ban báo cáo tình hình cho Bộ Tổng Tham mưu. Trực ban phó Nguyễn Văn Ninh nhấc điện thoại báo cáo với Đại tướng - Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp và Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng: “Báo cáo thủ trưởng, B.52 cất cánh từ Guam, Utapao… nhiều tốp bay dọc sông Mekong lên phía Bắc, các lực lượng phòng không không quân đã sẵn sàng, vào cấp 1”.

Liền sau đó, Trực ban phó Nguyễn Văn Ninh đến góc phòng trực ban tác chiến, ấn chiếc còi báo động màu đỏ. Chiếc còi kết nối với hệ thống còi lớn đặt trên nóc Hội trường Ba Đình. Nhận được tín hiệu, còi báo động phòng không ở Nhà hát Lớn, Bưu điện Hà Nội, Ga Hàng Cỏ... đồng loạt rú vang, thông báo người dân nhanh chóng xuống hầm trú ẩn.

Trong hầm, điện thoại liên tục đổ chuông. Cả kíp trực ban gồm ba người chỉ kịp nhấc máy và trả lời cùng một câu: “Mời đồng chí xuống ngay hầm phòng không”.

19h45 từng đoàn máy bay B.52 bắt đầu trút bom xuống Hà Nội và các vùng phụ cận, cả Hà Nội rung chuyển trong tiếng bom. Lưới lửa phòng không giăng sáng rực cả bầu trời. Liên lạc giữa hai hầm Tác chiến T1 và hầm chỉ huy D67 thông suốt từ chập tối hôm đó đến sáng hôm sau.

Trong hầm chỉ huy tác chiến, bên bàn lớn đối diện với bảng tiêu đồ là bàn trực ban sở chỉ huy, ngồi bên cạnh Đại tá Vũ Lăng (Cục trưởng Cục Tác chiến) là Phó Tổng Tham mưu trưởng Phùng Thế Tài và Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng.

Bom ném xuống, pháo cao xạ, tên lửa bắn lên, lưới lửa phòng không sáng rực cả bầu trời Hà Nội. Những vầng lửa lóe lên, chớp giật liên hồi. Theo sau là những tràng tiếng nổ long trời. Rồng lửa Thăng long nối nhau bay vút lên không trung, đan những vệt sáng màu da cam giữa màn đêm Hà Nội.

20h13, những người lính trên đài quan sát trên đỉnh Cột cờ trong Hoàng thành hò reo "máy bay bị bắn rơi phía Bắc, cháy rất lớn". Rồi trực ban Quân chủng Phòng không - Không quân thông báo gấp gáp “Một B.52 rơi rồi, phía Đông Anh”. Chiếc máy bay B.52 đầu tiên đã bị Tiểu đoàn 59, Trung đoàn tên lửa 251 bắn rơi tại cánh đồng Chuôm Phù Lỗ, hạ gục ngay trong đêm mở màn chiến dịch.

Căn hầm như muốn nổ tung. Tin chiến thắng xé toang bầu không khí căng thẳng. Tổng hành dinh náo nức trong niềm vui được thấy “con ngáo ộp” B.52 không còn “bất khả xâm phạm” trước “rồng lửa Thăng Long”. Các đồng chí Văn Tiến Dũng, Lê Hiến Mai, Phùng Thế Tài và cả kíp trực sung sướng trào nước mắt.

Trời sáng, Trực ban Sở Chỉ huy bấm công tắc micro: “Lệnh báo yên thành phố”, đồng thời báo cáo Thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu: trận đánh B.52 đêm 18 rạng ngày 19 tháng 12 năm 1972 kết thúc. Địch sử dụng 163 lần chiếc máy bay không quân chiến thuật và 90 lần chiếc B.52, đánh trên 100 điểm. Ta bắn rơi 7 máy bay Mỹ, trong đó có 3 máy bay B.52, bắt sống 7 giặc lái.

Ông Nguyễn Thanh Quang cho biết: “Hầm chỉ huy tác chiến T1 là một di tích cách mạng đặc biệt quan trọng trong khu di sản Hoàng thành Thăng Long, minh chứng cho sự tiếp nối truyền thống anh hùng của Thăng Long - Hà Nội qua hàng ngàn năm lịch sử. Với sự đóng góp tư liệu, hiện vật của rất nhiều nhân chứng đang có mặt tại đây, căn hầm đã được mở cửa từ năm 2012 và thu hút đông đảo khách tham quan trong nước và quốc tế”.

Đọc thêm

NSƯT Chiều Xuân & những thú vui tao nhã đời thường

NSƯT Chiều Xuân & những thú vui tao nhã đời thường
(PLVN) -  Năm 2023 đã qua đi với rất nhiều kỷ niệm với Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Chiều Xuân. Hạnh phúc đến từ gia đình nhỏ của mình chính là hành trang mà nữ nghệ sĩ luôn mang bên mình, góp phần vào những thành công trong sự nghiệp. Và trong những ngày đầu Xuân năm mới, không khí gia đình chị luôn đầm ấm, ngập tràn tình yêu thương…

Chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào dân tộc Hoa ở Cà Mau

Chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào dân tộc Hoa ở Cà Mau
(PLVN) - Ngày 24/2 (nhằm Rằm tháng Giêng âm lịch), đoàn cán bộ Ban Dân tộc tỉnh Cà Mau đến chúc mừng, tặng quà tại miếu Bà Thiên Hậu và chùa Minh Nguyệt Cư Sĩ Lâm; tặng quà cho các vị người có uy tín, các vị cao niên và thành viên các Hội Đoàn người Hoa trên địa bàn tỉnh.

Xin ấn đền Trần với cái tâm thư thái

Xin ấn đền Trần với cái tâm thư thái
(PLVN) - Khác với không khí lễ hội đông nghẹt người ở các đền chùa cả nước trong lễ hội mùa xuân, quần thể di tích Bạch Đằng Giang - công trình thể hiện sự tri ân của hậu thế đối với các tiền nhân và các vị anh hùng dân tộc trên dòng sông Bạch Đằng lịch sử là nơi du khách, người dân đến với một tâm thế an lành, thư thái…

Người Tràng An xưa và nay

Trong giao tiếp, người Hà Nội có sự nhẹ nhàng, ý nhị mà đầy tình cảm, ấm áp. (Nguồn ảnh: Phim “Hoa nhài”)
(PLVN) - “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài/Chẳng thanh lịch cũng người Tràng An”. Câu thơ ấy là một sự đúc kết nhẹ nhàng mà đầy kiêu hãnh về tính cách người Tràng An - Hà Nội từ xưa.

Đầu năm xem bói... rước lo

Hiện có nhiều hình thức coi bói, được các “thầy” bày biện hấp dẫn nhằm thu hút khách hàng như bói bài, bói chỉ tay, bói năng lượng… (Ảnh minh họa - Nguồn: Thanhnien)
(PLVN) - Đầu năm đi xem bói là một thói quen của nhiều người dân.Thói quen này cũng là cơ hội để nhiều kẻ giả danh kiếm lợi trên sự mê tín.

Những danh tướng triều Nguyễn trên đất Sen Hồng

Lễ thỉnh thần vị Hùng Dõng Tướng Nguyễn Công Nhàn vào đình thần Tân Phước (huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp). (Ảnh: PV).
(PLVN) - Lịch sử Việt Nam đã ghi nhận và tôn vinh nhiều danh nhân, anh hùng có công với đất nước. Tuy nhiên, còn không ít những bậc danh tướng, quan lại có công mở mang, bảo vệ đất nước khi xưa nhưng ngày nay lại ít người biết đến. Thời gian qua, từ hoạt động điền dã, Đồng Tháp đã phát hiện nhiều tư liệu quý, làm rõ lai lịch và hoàn thiện công trạng nhiều nhân vật lịch sử để hậu thế biết đến và tưởng nhớ công đức tiền nhân.

Vì một mùa lễ hội văn minh, lành mạnh

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu các địa phương chủ động tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát trước, trong và sau khi tổ chức lễ hội. (Ảnh minh họa internet).
(PLVN) - Nhiều lễ hội mùa xuân đã tưng bừng khai hội. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng nhận định, trong mùa lễ hội năm nay, nhiều bất cập đã được chấn chỉnh nhờ sự vào cuộc tích cực của các địa phương...

Chuyện về những ngôi làng nghệ thuật

CLB Đàn Violon làng Then biểu diễn. (Ảnh: Lệ Thanh)
(PLVN) - Trong cuộc sống lao động, sản xuất, người nông dân đã có nhiều sáng tạo để phát triển kinh tế. Hơn thế, họ cũng có những đam mê nghệ thuật, để làm giàu có tinh thần, làm đẹp cuộc sống, tạo thành những làng nghệ thuật. Mùa xuân, cùng với không khí rộn ràng của đất trời, họ cùng tham gia lễ hội, tấu lên những khúc nhạc ấm áp.

Điều đẹp đẽ chỉ ngắn ngủi vậy thôi

Ảnh minh họa: Internet
(PLVN) - Ngày Tết chúng ta nói chuyện vui, đoàn viên, hội ngộ, nhưng ngày Tết cũng có những khoảng lặng ngầm ngùi, sâu lặng, để thao thức về ngày đã qua và tương lai. Nghe radio những ngày này thấy toàn mở nhạc xuân vui tươi, hoan ca… đơn giản vì người Việt hay nói: Vui như Tết! Nhưng thực sự ngày Tết có phải là ngày vui vẻ hay là ngày tiễn đưa của thời gian và lòng người nặng trĩu suy tư?

Ánh lửa trên đồi quyên thảo

Ảnh minh họa: Internet
(PLVN) - Đã bao năm chị vẫn giữ thói quen dậy sớm nhóm lửa. Sáng nay cũng vậy, khi lũ chim trên đồi quyên thảo thức giấc, chị lại trở dậy ngồi bên bếp lửa.

Khách Tây trải nghiệm “Tết ta”

Đến Việt Nam du lịch vào đúng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, nhiều du khách đã tham gia tour khám phá các nét đẹp của văn hóa Tết Việt. (Ảnh: B.C)
(PLVN) - Kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, hàng loạt địa phương như TP HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Phú Quốc... đón hàng triệu lượt khách tham quan, du lịch.

Mừng thọ - nét đẹp văn hóa dân tộc ngày đầu xuân

Tiết mục văn nghệ được người cao tuổi biểu diễn mang đến những lời chúc mừng tốt đẹp dịp đầu Xuân. tại lễ mừng thọ. (ảnh: Nguyễn Khánh)
(PLVN) - Mừng thọ là một nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc, thể hiện sự kính trọng, tấm lòng hiếu thảo của con cháu đối với ông bà, cha mẹ. Đã thành thông lệ, mỗi dịp đầu xuân, các địa phương trong cả nước lại tổ chức lễ mừng thọ trang trọng, đầm ấm cho các bậc cao niên.

NSND Lê Khanh cống hiến không ngừng nghỉ vì nghệ thuật

NSND Lê Khanh cống hiến không ngừng nghỉ vì nghệ thuật
(PLVN) -  NSND Lê Khanh thích thử thách bản thân với những vai diễn thuộc hàng độc, lạ trên màn ảnh rộng. Nguyện vọng của chị chính là được làm nghệ thuật suốt đời và để làm được điều đó, chị phải giữ cho tâm hồn được bình an, vô tư. NSND Lê Khanh đang dìu dắt và truyền cảm hứng đến các học viên của mình trong Học viện Nghệ thuật Điện ảnh CAA.

Khán giả TP HCM nói gì về cơn sốt 'Đào, phở và piano'?

Khán giả TP HCM nói gì về cơn sốt 'Đào, phở và piano'?
(PLVN) - Sau khi tạo "cơn sốt" trên mạng xã hội và được khán giả Hà Nội "săn lùng" vé, phim "Đào, phở và piano" cũng chính thức "đổ bộ" 2 cụm rạp ở TP HCM. Không chỉ có các bạn trẻ, mà khán giả lớn tuổi cũng dành thời gian đến xem phim, bày tỏ cảm xúc với tác phẩm lịch sử của đạo diễn Phi Tiến Sơn.