Cuộc chiến chống “ô nhiễm trắng”

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý chất thải dù ngày càng được hoàn thiện nhưng thực tế cho thấy vẫn còn nhiều bất cập. Đặc biệt khi lượng rác thải nhựa đang tăng cao.
Việc sử dụng túi ni lông khó phân hủy cần được xã hội nhận thức đúng đắn. Việc sử dụng túi ni lông khó phân hủy cần được xã hội nhận thức đúng đắn.

Còn nhiều bất cập

Nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền” là một trong những nguyên lý cơ bản trong hệ thống pháp luật về môi trường đã được công nhận rộng rãi trên thế giới. Tuy nhiên, để triển khai nguyên tắc này ở Việt Nam đòi hỏi phải làm rõ các dạng chi phí người gây ô nhiễm phải trả, đồng thời phải đảm bảo đủ năng lực xác định được ai là đối tượng gây ô nhiễm và phải chi trả, với mức chi trả là bao nhiêu. Nếu áp dụng cứng nhắc nguyên tắc này mà không làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân thì có thể gây bức xúc trong cộng đồng. Ví dụ, khoảng tháng 4/2021, một số nơi ở TP.HCM có hiện tượng tăng giá thu gom rác hàng tháng lên gấp 2-3 lần, khiến nhiều người dân bất ngờ.

Mới đây, hội thảo trực tuyến tham vấn ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học về dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã được Bộ TN-MT tổ chức. TS Nguyễn Ngọc Lý - Trung tâm nghiên cứu Môi trường và Cộng đồng cho biết: “Về giá dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt, UBND các cấp phải trả cho nhà đầu tư và cung cấp dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt, sau đó đề ra các nguyên tắc định giá. Nếu chúng ta vẫn để chính quyền trả cho nhà đầu tư xử lý rác như hiện nay thì sẽ khó thực hiện việc người gây ô nhiễm phải trả tiền, và sẽ đặc biệt ảnh hưởng đến chương EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) và tuần hoàn kinh tế”.

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý chất thải ngày càng được hoàn thiện nhưng thực tế cho thấy vẫn còn bất cập. Đặc biệt, chất thải nhựa chiếm lượng lớn trong tổng số lượng chất thải phát sinh, nhưng lại chưa có quy định cụ thể để quản lý, nhất là loại nhựa dùng một lần. Theo kết quả khảo sát năm 2021 của tổ chức GreenHub trong dự án của Ngân hàng Thế giới (World Bank) tại 10 tỉnh, thành phố ven biển Việt Nam, 93,6% rác thải rò rỉ ra ngoài môi trường là nhựa. Nhiều nhất là mảnh nhựa mềm phân rã từ túi ni lông, tiếp đến là các loại ngư cụ, hộp xốp, ống hút nhựa, bao bì thực phẩm và các loại nhựa khác như tã, bỉm…

Nhiều ý kiến chuyên môn cho rằng, hệ thống chính sách hiện hành vẫn chưa đầy đủ để tạo động lực thúc đẩy tái sử dụng, tái chế chất thải rắn. Đơn cử, hiện nay vẫn chưa có cơ chế chính sách để tạo lập thị trường tiêu thụ các loại túi ni lông thân thiện môi trường và các sản phẩm thay thế nhựa khác. Do vậy, những sản phẩm thay thế này hầu như không có khả năng cạnh tranh lâu dài với các sản phẩm từ nhựa.

Cơ quan nhà nước

Kinh nghiệm cho thấy khi việc hoàn thiện hành lang pháp lý là chưa đủ, việc hình thành thói quen giảm sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy cần được xã hội nhận thức đúng đắn, chủ động thay đổi. Một giải pháp quan trọng là chính các cơ quan Nhà nước phải đi tiên phong và làm tấm gương sáng trong cuộc chiến chống “ô nhiễm trắng”, trên tinh thần đó, vận động doanh nghiệp, người dân cùng tham gia vào lối sống “nói không” với rác thải nhựa.

Cuộc chiến chống “ô nhiễm trắng” ảnh 1

Rác thải nhựa vẫn là bài toán nan giải nhiều năm nay.

UBND TP. Đà Nẵng mới đây đã ban hành kế hoạch hành động quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2025, tầm nhìn năm 2030. Mục tiêu trung hạn 2021-2025 là 100% các cơ quan, đơn vị quản lý Nhà nước trên địa bàn thành phố không sử dụng vật dụng hoặc đồ nhựa sử dụng một lần (chai nước, ống hút nhựa, băng-rôn...) trong các cuộc họp, hội nghị, hội thảo, sự kiện.

Các mục tiêu cụ thể khác như: 90% hộ dân, trường học, doanh nghiệp, công sở và các đơn vị khác trên địa bàn thành phố thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, bao gồm chất thải nhựa; ít nhất 80% ngư dân khai thác thủy sản trên địa bàn thành phố cam kết không thải bỏ ngư lưới cụ, rác thải nhựa xuống biển; hơn 90% hộ dân sinh sống dọc các con sông không đổ rác thải nhựa trực tiếp xuống dòng sông; ít nhất 70% điểm phục vụ ăn uống tại cơ sở lưu trú du lịch cam kết không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần; ít nhất 20% các cơ sở kinh doanh nước uống và thực phẩm cam kết không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần….

TP Hồ Chí Minh cũng rất quyết liệt trong việc “đẩy lùi “ô nhiễm “trắng” với Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phòng chống rác thải nhựa giai đoạn 2021 - 2025” trên địa bàn. Thành phố yêu cầu các cơ quan quản lý Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị - xã hội phải gương mẫu, đi đầu trong việc giảm thiểu, tái sử dụng chất thải nhựa; hạn chế sử dụng băng rôn, khẩu hiệu… dùng một lần, chuyển sang sử dụng các trang thiết bị điện tử phục vụ tuyên truyền. Kế hoạch còn đặt mục tiêu đến hết năm 2021, 100% hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại trên địa bàn thành phố sẽ sử dụng các loại bao bì thân thiện môi trường phục vụ cho mục đích sinh hoạt để thay thế túi ni lông khó phân hủy.

Đỗ Trang
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nỗi lo sạt lở núi mùa mưa bão

Nỗi lo sạt lở núi mùa mưa bão
(PLVN) - Một mùa mưa bão nữa lại về, hàng chục hộ dân tại huyện miền núi Nam Đông (Thừa Thiên – Huế) lại thấp thỏm lo âu trước nguy cơ sạt lở núi có thể ập xuống bất cứ lúc nào.

Giông lốc gây 'cuốn' gần 11 tỷ đồng của Điện Biên

Giông lốc khiến 1 nhà dân tại xã Luân Giói, huyện Điện Biên Đông bị sập hoàn toàn
(PLVN) - Theo Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Điện Biên, trận mưa giông kèm gió giật mạnh ngày 13/9 đã gây thiệt hại nhiều tài sản của nhân dân và một số công trình phúc lợi trên địa bàn tỉnh. Tổng thiệt hại ước tính gần 11 tỷ đồng.

Còn 3-4 cơn bão khả năng ảnh hưởng đất liền Việt Nam

Còn 3-4 cơn bão khả năng ảnh hưởng đất liền Việt Nam
(PLVN) - Nhận định của Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, giữa tháng 9/2021 đến hết năm 2021, khả năng xuất hiện 6-8 cơn bão/áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) trên khu vực Biển Đông, trong đó có 3-4 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta...

Tuần lễ Nước Việt Nam – Úc 2021: An toàn cấp nước, hướng tới sự phát triển bền vững

Tuần lễ Nước Việt Nam – Úc 2021: An toàn cấp nước, hướng tới sự phát triển bền vững
(PLVN) - Tuần Lễ ngành nước Việt Nam – Úc 2021 với chủ đề An toàn Cấp nước – Hướng tới sự phát triển bền vững, được tổ chức từ ngày 15 đến 17/9/2021 trên nền tảng trực tuyến do Hội Cấp Thoát Nước Việt Nam và Hội Nước Úc đồng tổ chức được tài trợ bởi Chính phủ Úc, Cơ quan Hợp tác ngành nước Úc (AWP) và sự bảo trợ của Bộ Xây dựng Việt Nam.

Chủ tịch Quảng Ngãi chỉ đạo kiểm tra, xử lý vụ phá rừng sau bài báo của Pháp luật Việt Nam

Nhiều cây gỗ bị cưa hạ trong rừng phòng hộ, có cây với đường kính gần 1 mét, chiều dài hơn 10 mét vẫn còn nằm ngổn ngang ở trong rừng.
(PLVN) - Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam có bài phản ánh “Ngang nhiên phá rừng phòng hộ cách Cụm kiểm lâm 2,5 km mà xã chưa thấy báo cáo”, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có Công văn số 4685/UBND-NNTN về việc kiểm tra, xử lý nội dung báo chí phản ánh về tình trạng phá rừng phòng hộ ở thị xã Đức Phổ.  

Cảnh báo thời tiết nguy hiểm ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ

Ngập, sạt lở , do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 5 trên Tỉnh lộ 673, đoạn qua huyện Tu Mơ Rông, Kon Tum. Ảnh: Báo Kon Tum
(PLVN) - Do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam nên chiều và tối nay, Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa rào và dông, cục bộ có mưa to, đề phòng khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và ngập úng cục bộ tại các vùng trũng, thấp, ven sông...