Cúng ông Táo nét văn hóa Việt
Sự tích ông Táo trong dân gian Việt
Tục thờ ông Táo
Sự tích ông Táo trong dân gian Việt
Thổ Công là bộ ba, gồm các vị: Thổ Công trông nom việc trong bếp, Thổ Địa trông nom việc trong nhà, Thổ Kỳ trông nom việc chợ búa và việc sản sinh của vật nuôi, cây trồng trong gia đình. Gộp cả ba vị Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ được gọi là Táo Quân với nhiệm vụ định phúc cho cả gia đình. Táo Quân, được hiểu nôm na là vua bếp, ba ông đầu rau hay ông "núc vốn".
Lễ cúng Táo Quân ngày 23 tháng Chạp có ý nghĩa chuyển giao năm cũ, đón chào năm mới. Người ta chuẩn bị chu đáo cho chiều 30 Tết là thời điểm đón ông Công, ông Táo trở về trần gian làm nhiệm vụ năm mới. Ban thờ Thổ Công thường bày biện đơn giản gồm bộ 3 chiếc mũ. Chiếc mũ ở giữa là mũ đàn bà, hai bên là mũ đàn ông. Theo tục xưa, riêng đối với những nhà có trẻ con, người ta còn cúng Táo Quân một con gà luộc. Thuộc loại gà cồ mới tập gáy (tức gà giò) để ngụ ý nhờ Táo Quân xin với Ngọc Hoàng thượng đế cho đứa trẻ sau này lớn lên có nhiều nghị lực, hiên ngang như con gà cồ.
Tùy theo từng gia cảnh, ngoài các lễ vật chính trên, người ta hoặc làm lễ mặn (với xôi gà, chân giò luộc, các món nấu nấm, măng...) hay lễ chay (với trầu cau, hoa, quả, giấy vàng, giấy bạc...) để tiễn Táo Quân.
Sự tích Táo Quân bắt nguồn từ Trung Hoa, nên truyện được "Việt
Ông Táo… năm Kỷ Sửu
Không khí chuẩn bị ngày Táo quân tràn về các chợ ngay từ ngày 20 tháng Chạp. Giá các mặt hàng phục vụ ngày lễ nhích dần. Mức giá trung bình một bộ mũ ông Công, ông Táo tăng khoảng 10-20% . Cùng chất liệu, kiểu dáng, cùng nguồn sản xuất, nhưng giá những bộ đồ cúng ở Hải Phòng tăng theo... khu vực. Tại các quầy vàng mã chợ Vạn Mỹ, Đà Nẵng, Cầu Tre, giá bán trung bình 25-45 nghìn đồng/bộ; ở các chợ Lương Văn Can, Tam Bạc, Ga... giá "đội lên" gấp đôi, 50-70 nghìn đồng/bộ. Là đồ lễ cúng, ít người mặc cả vì sợ...mất thiêng, bởi vậy giá cả chênh lệch theo địa bàn cũng không làm người tiêu dùng quá bận tâm. Những ngày trước Tết ông Công, ông Táo, khắp các nẻo đường thành phố xuất hiện những gánh hàng rong thời vụ. Lấy hàng tận gốc, bán tận ngọn, chỉ mất công đi dạo nên giá của một bộ lễ của những gánh hàng này chỉ 18-20 nghìn đồng. Màu sắc mũ, áo, giày và cả… ngựa của ông Táo thay đổi theo ngũ hành và theo…thầy cúng của mỗi nhà. Tại các chợ, năm nào cũng sẵn có 5 màu: trắng, đen, xanh, đỏ, vàng để phục vụ khách.
Cá chép những ngày này bắt đầu lên giá. Tại các chợ, cá ông Táo thường “nóng” vào đúng ngày 23 tháng Chạp với giá khoảng 15 - 20 nghìn đồng/con loại nhỏ. Cá chép đỏ đắt hơn, khoảng 45.000 đồng/con. Các hàng cá cảnh khu vực đường Trần Phú, chợ Hàng cũng "đầu tư" loạt hàng phục vụ...ông Táo như cá chép Nhật, cá chép đỏ vảy trơn giá 40.000-55.000 đồng/đôi. Loại "xịn" hơn là cá chép Nhật vảy ánh bạc giá trung bình 80.000 - 100.000 đồng/đôi.
Tìm được chỗ cho "cá chép hoá long" cũng không dễ, vì cá chưa xuống sông, hồ đã có lưới giăng chờ bắt. Hằng năm, tại các sông hồ, kênh ở nội, ngoại thành như Tam Bạc, An Biên, Hạnh Phúc, Cầu Tre,... đều có "đội ngũ" sẵn sàng chờ vớt cá chép của ông Táo. Người mua cá đem thả phải chọn những nơi xa khu dân cư hoặc khó vợt bắt để bảo đảm cho ông Táo có...phương tiện về trời như Bến Bính, bến phà Đình Vũ,...
Ngày Tết ông Công, ông Táo, đón xem chương trình truyền hình đặc sắc với nội dung phản ánh chân thực và khá “mạnh bạo” về những mặt trái, những tiêu cực tồn tại trong xã hội thông qua việc Táo Quân bẩm báo Ngọc Hoàng là nét đặc sắc riêng của ông Táo Việt. Chương trình khởi quay từ ngày 15-1 và lên sóng vào đêm Giao thừa Tết Kỷ Sửu sẽ sâu sát đến từng khía cạnh của cuộc sống như ô nhiễm môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, những vấn đề nhức nhối chung quanh các cuộc thi sắc đẹp. Như khẳng định của đạo diễn Đỗ Thanh Hải, dàn diễn viên hài nổi tiếng: Xuân Bắc, Tự Long, Quốc Khánh, Minh Vượng, Vân Dung…sẽ đem đến công chúng yêu mến một ông Táo Kỷ Sửu thuần Việt 100%.
Huệ Vũ