Cụm công nghiệp tự phát – “điểm đen” ô nhiễm

Nhiều năm qua, song hành với các cụm công nghiệp “tự phát” TP.Hải Phòng cũng phát gánh chịu hàng loạt “điểm đen” về ô nhiễm môi trường.

Tại xã Nam Sơn, huyện An Dương, trong khi PLVN Việt Nam khởi đăng loạt bài về ô nhiễm môi trường tại Hải Phòng thì một số doanh nghiệp (DN) làm gia công cho DN nước ngoài sản xuất đồ chơi trẻ em, cơ sở sản xuất giày dép, nhựa phế liệu, chế biến thức ăn gia súc… vẫn vô tư xả thải ra môi trường. Không có quy hoạch đồng bộ về hạ tầng cơ sở, thiếu hệ thống xử lý nước thải, hệ thống xử lý chất thải, nên nhiều trường hợp muốn xử lý những vấn đề ô nhiễm môi trường tại các cụm công nghiệp tự phát như thế này cơ quan chức năng cũng đành “bó tay”.

Những “điển hình” gây ô nhiễm

Theo một lãnh đạo Trung tâm quan trắc môi trường (Sở Tài nguyên & Môi trường TP.Hải Phòng), nước thải từ Cty TNHH Shunlee Việt Nam, DN sản xuất đồ chơi Trung Quốc trên địa bàn xã Nam Sơn sở dĩ có màu hắc ín và mùi chuột chết là  bởi trong quá trình sản xuất, rất có thể DN này sử dụng nhiều hóa chất tẩy rửa, các hóa chất này có thể phát tán ra môi trường xung quanh trong quá trình sản xuất.

Nước thải ô nhiễm như váng dầu của Công ty TNHH Shunlee Việt Nam “tuồn” sang Cty TNHH Quang Hưng.

Không chỉ có Shunlee, hàng chục DN trên địa bàn xã Nam Sơn cũng chọn giải pháp xả nước thải thẳng ra kênh Bắc Nam Hùng trên địa bàn. Ông Vũ Văn Hạnh - Trưởng phòng Quản lý nước và công trình - Cty TNHH một thành viên khai thác công trình thủy lợi An Hải cho biết: Càng ngày các các “thủ thuật” xả thải của DN càng tinh vi hơn. Thậm chí, có DN đã lắp ống PVC xả thải ngầm dưới lòng đất, khiến cho Đội pháp chế đi kiểm tra cũng khó có thể phát hiện được. Theo ông Hạnh, công ty đã nhiều lần nhắc nhở và lập biên bản về hành vi xả thải trực tiếp không qua xử lý của các DN vi phạm, nhưng rồi đâu vẫn hoàn đó.

Trên thực tế, người dân trong khu vực liên tục phải hứng chịu những luồng khí mà ngay cả những nam giới có sức khỏe cũng cảm thấy bị tức ngực, khó thở. Ông Phạm Văn Toại (thôn Mỹ Tranh, xã Nam Sơn) cho hay: “Hàng ngày chúng tôi phải “hứng” không biết bao nhiêu mùi. Nào là mùi nhựa đốt của công ty sản xuất đồ chơi trẻ em, mùi hôi nồng nặc của các nguyên liệu làm thức ăn chăn nuôi…”

Người dân xã Nam Sơn đã nhiều lần làm đơn gửi tới cơ quan chức năng về tình trạng ô nhiễm môi trường do các DN xả thải quanh khu vực, tuy nhiên tình hình vẫn chưa được cải thiện. Theo ông Nguyễn Xuân Trường - chuyên viên Phòng TN & MT huyện An Dương, do thiếu nhân lực, phương tiện kỹ thuật nên từ đầu năm 2010 đến nay, cơ quan chức năng chưa thể tiến hành kiểm tra, đánh giá tác động môi trường do các hoạt động của DN trên địa bàn gây ra.

Vướng... trong việc xử phạt

Theo ông Trường, việc kiểm tra, phát hiện vi phạm Luật Môi trường đã khó, nhưng phát hiện ra, sau đó yêu cầu DN nghiêm chỉnh chấp hành Luật lại càng khó. Các cơ quan chức năng vẫn còn nhiều lúng túng. Ví như, theo Luât Môi trường, khi phát hiện DN có hành vi làm suy giảm môi trường, cơ quan quản lý nhà nước có thể được cắt điện để đình chỉ sản xuất. Nhưng trên thực tế Phòng TN&MT huyện không thể làm được điều này. Việc cắt điện phải do điện lực thực hiện. Trong khi đó, DN sẽ “bám” vào hợp đồng cung ứng điện ký với ngành điện, nên điện lực cũng bó tay.

Mới đây, cơ quan Công an đã phải vào cuộc kiểm tra một số doanh nghiệp trên địa bàn xã Nam Sơn. Sau cuộc kiểm tra, Công ty Shunlee đã phải lắp đặt 6 ống xả khí với độ cao hơn 7m. Theo ông Trường, việc ô nhiễm môi trường có được cải thiện nhưng chẳng đáng bao nhiêu vì khí thải vẫn nồng nặc, bụi sơn vẫn bay “mù trời”.

Để triển khai “Năm đô thị và bảo đảm an ninh xã hội”, Hải Phòng đã tiến hành kiểm tra, phát hiện, xử lý không ít những DN gây ô nhiễm môi trường. Thiết nghĩ, việc bảo vệ môi trường trên địa bàn Hải Phòng sẽ không thể triệt để, hiệu quả nếu không gắn với công tác quy hoạch, nhất là quy hoạch các khu, cụm công nghiệp, cũng như đầu tư cho hạ tầng cơ sở, kể cả hạ tầng công tác xử lý chất thải.

Ngoài ra, Hải Phòng cần chủ động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về môi trường cho các DN, giúp các DN ý thức rõ ràng và đầy đủ trách nhiệm của mình đối với vấn đề bảo vệ môi trường trong và ngoài KCN; tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào công tác bảo vệ môi trường các KCN; khuyến khích xã hội hóa hoạt động bảo vệ môi trường. Các ngành chức năng; chính quyền các quận, huyện  cần thực sự vào cuộc, kiên quyết xử lý những DN gây ô nhiêm môi trường. Có như vây, tiêu chí phát triển kinh tế gắn với phát triển bền vững, thân thiện môi trường mới không mang tính hô hào.

Phương Thanh