Cục Hàng không: Kiến nghị phụ thu nhiên liệu với khách bay nội địa
(PLVN) - Theo báo cáo của Cục Hàng không (Bộ Xây dựng), xung đột quân sự leo thang tại Trung Đông từ 28/2 đến nay đã khiến giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 biến động mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây. Chỉ trong 2 tuần, giá Jet A-1 khu vực châu Á đã tăng lên hơn 200 USD/thùng (tăng hơn 100% so với giai đoạn trước khi xảy ra xung đột).
Hiện, giá Jet A-1 khu vực châu Á vẫn đang ở vùng đỉnh và chưa có dấu hiệu “hạ nhiệt”, tiếp tục gây áp lực lớn lên hoạt động khai thác của các hãng hàng không Việt Nam. Căn cứ tình hình thực tế về biến động giá nhiên liệu, Cục Hàng không cho rằng cần triển khai cơ chế phụ thu nhiên liệu; là giải pháp cấp bách, linh hoạt, có tính tạm thời nhằm ứng phó biến động bất lợi của giá nhiên liệu.
Trên cơ sở tham khảo mô hình của một số nước và điều chỉnh các chỉ số phù hợp với tình hình thực tế về chi phí khai thác cũng như lấy ý kiến các hãng bay Việt Nam, Cục Hàng không đề xuất việc phụ thu nhiên liệu thực hiện khi mức giá dầu Jet A-1 đạt từ 100 USD/thùng; bước giá các bậc phụ thu là 10 USD/thùng.
Ngoài ra, chi phí nhiên liệu thực tế cho mỗi khách tương ứng với các mức giá dầu khác nhau trên các nhóm đường bay nội địa theo cự ly vận chuyển, từ đó tính toán mức chênh lệch chi phí nhiên liệu phát sinh thêm cho mỗi khách.
Thời gian áp dụng phụ thu cho dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản trong 3 tháng với mục đích chia sẻ gánh nặng chi phí phát sinh tăng thêm do biến động giá nhiên liệu giữa DN và người tiêu dùng (50% - 50%), bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, DN, người dân.
Theo kiến nghị của Cục Hàng không, với chặng bay Hà Nội - TP HCM (chặng bay đông khách nhất), mức phụ thu đề xuất là 311.000 đồng/chặng.
(Ảnh: T.Tùng)
Cục Hàng không đánh giá việc phụ thu nhiên liệu có ưu điểm linh hoạt, có thể áp dụng nhanh chóng sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận, phù hợp tính chất biến động ngắn hạn của giá Jet A-1. Giải pháp này mang tính tạm thời, có thể điều chỉnh hoặc bãi bỏ theo diễn biến thị trường, qua đó hạn chế tác động dài hạn đến mặt bằng giá. Phụ thu có thể được nhìn nhận là biện pháp tình thế, nên có khả năng giảm áp lực phản ứng của dư luận so với việc điều chỉnh tăng giá trần.
Bên cạnh đó, phụ thu nhiên liệu được đề xuất áp dụng trong thời gian ngắn (khoảng 3 tháng), do đó tác động đến chỉ số tiêu dùng (CPI) bình quân năm tiếp tục được giảm thiểu; hạn chế tác động lan tỏa gián tiếp đến các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác; và không mang tính hệ thống.
Cục Hàng không cho biết, việc phụ thu nhiên liệu bay hiện chưa có hành lang pháp lý rõ ràng, cần thực hiện các thủ tục báo cáo cấp có thẩm quyền trong trường hợp giải quyết các vấn đề cấp bách, quan trọng. Nhằm tiếp tục hỗ trợ hoạt động vận tải hàng không trước diễn biến bất lợi từ giá nhiên liệu Jet A-1, Cục Hàng không kiến nghị cấp có thẩm quyền ban hành Nghị quyết cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu với vận chuyển hành khách hàng không nội địa (ngoài mức giá tối đa quy định); giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp cơ quan liên quan hướng dẫn, tổ chức triển khai thực hiện, bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, phù hợp diễn biến chi phí nhiên liệu thực tế; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm tính hiệu lực, hiệu quả của chính sách, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, DN, người tiêu dùng.
Liên quan lĩnh vực, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, thời gian qua, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và cơ quan có thẩm quyền đã giúp các hãng hàng không giảm bớt áp lực chi phí. Theo báo cáo của Vietnam Airlines, tùy theo kịch bản giá nhiên liệu, chi phí phát sinh thêm trong năm 2026 của hãng ước tính 11.000 - 27.000 tỷ đồng. Các chính sách áp dụng miễn thuế bảo vệ môi trường, thuế nhập khẩu trong tháng 3, tháng 4 đã giúp Vietnam Airlines giảm chi phí khoảng 105 tỷ đồng.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu hàng không vẫn duy trì ở mức cao và chưa có dấu hiệu “hạ nhiệt”, Cục Hàng không cho rằng các hãng hàng không vẫn cần được sự hỗ trợ của cơ quan có thẩm quyền để vượt qua giai đoạn khó khăn, duy trì ổn định hoạt động khai thác và kết nối, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.
Nhằm kịp thời ứng phó, Cục Hàng không đề xuất chính sách giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay đi đến với các chuyến bay nội địa; giảm 20% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay với các chuyến bay nội địa với thời gian áp dụng trong 3 tháng (đến 30/6/2026).
Với đề xuất nêu trên, Cục Hàng không dự kiến tác động đến doanh thu của TCty Quản lý bay Việt Nam (VATM) giảm khoảng 30 tỷ đồng; doanh thu của ACV (doanh thu hoạt động khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không do Nhà nước đầu tư, quản lý) giảm khoảng 45,6 tỷ đồng; doanh thu của Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc, Vân Đồn giảm khoảng 2,7 tỷ đồng.
“Như vậy, chính sách giảm giá như trên cơ bản tác động không đáng kể đến cân đối thu - chi của hoạt động khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không do Nhà nước đầu tư, quản lý”, Cục Hàng không đánh giá.