“Cửa hẹp” cho xe con giá rẻ

Nhiều chuyên gia trong ngành công nghiệp ôtô đã nhận định, mặc dù thị trường ôtô Việt Nam có tiềm năng rất lớn, không ít hãng xe giá rẻ đã nhắm đến song dường như tương lai cho xe con giá rẻ chỉ là một “cánh cửa hẹp”.

Hầu hết các kỳ triển lãm ôtô trong 2 năm trở lại đây (ngoại trừ Vietnam Motorshow của Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam – VAMA) đều đã trở thành nơi lý tưởng để các hãng xe giá rẻ đến từ nước ngoài thăm dò thị trường.

Tại 3 kỳ triển lãm ôtô năm 2006 gồm AutoTech, AutoExpo và AutoPetro, lần lượt các hãng xe giá rẻ chưng diện sản phẩm mẫu của mình trước khi chính thức có mặt tại thị trường 84 triệu dân đầy hứa hẹn. Sau đó một thời gian không xa, cả Lifan (Trung Quốc) và JRD (Malaysia) đều đã tung ra thị trường cùng lúc vài 3 mẫu xe với mức giá nằm trong khoảng 10.000 – 20.000 USD/chiếc mà trước đó chúng đã gây “ồn ào” tại các kỳ triển lãm.

Lắp ráp tại liên doanh VMC và ra mắt thị trường thông qua Công ty Ôtô Bảo Toàn hồi tháng 12/2006 nhưng ngay sau đó cái tên Lifan đã gần như “chìm nghỉm” trong bối cảnh thị trường ôtô Việt Nam đang lấy lại đà sau một quãng thời gian “sóng gió”. Mặc dù nhà phân phối giữ kín thống kê kinh doanh song có thể nhận thấy ngay một thực tế là đến nay người dân Hà Nội chỉ hầu như thấy Lifan là những chiếc xe có sắc vàng khá nổi bật và ngoại hình khá bắt mắt được một hãng taxi “trang điểm”.

Tiếp sau Lifan là hãng xe giá rẻ JRD Malaysia. Ra mắt đồng thời 6 mẫu xe gồm SUV Daily, pick-up Daily, Mega I, Travel, Excell I, Excell II và Dump Truck, Công ty TNHH JRD Việt Nam đã đặt kỳ vọng rất lớn vào tương lai của chúng. Tuy nhiên, khác hẳn không khí nhộn nhịn khi thăm dò thị trường tại AutoExpo 2006, JRD cũng đang dần chìm vào quên lãng.

Tại sao vậy? Nhiều người dân khi được hỏi đều cho rằng họ không nắm được nhiều thông tin vào các hãng xe giá rẻ này. Bởi lẽ, không phải lúc nào họ cũng có thể có mặt tại các kỳ triển lãm để tìm hiểu. Đây cũng chính là lý do khiến nhiều người “trách móc” giới truyền thông khi không đưa ra được những đánh giá. Một người dân tại thành phố Hà Đông (Hà Tây) nói, “thường thì chúng tôi tìm hiểu qua các báo và tạp chí, đặc biệt là những bài viết sâu có so sánh về chất lượng và giá cả của xe. Thông tin báo chí thường là chỗ dựa để chúng tôi mua xe, còn thông tin do các hãng cung cấp thì không khách quan cho lắm”.

Một nguyên do nữa là dường như các hãng xe này chưa hiểu rõ tâm lý của những người muốn mua xe ở Việt Nam. Câu chuyện giá xe vốn dĩ trở thành đề tài “nóng” là bởi những chiếc xe họ đã hoặc sẽ mua đang có mức giá cao ngất ngưởng so với giá cùng loại tại các nước khác. Còn với những chiếc xe giá rẻ, nếu họ đã đủ tiền mua xe, họ quan tâm nhiều đến chất lượng chứ không phải chuyện tiết kiệm thêm được một món tiền.

Với xe giá rẻ nhập khẩu đã khó, để các doanh nghiệp trong nước sản xuất các loại xe con giá rẻ thì càng khó hơn. Mang tiếng là đã thành lập tại Việt Nam song trên thực tế cả Lifan lẫn JRD đều vẫn là xe nhập khẩu. Khó khăn của 2 hãng xe này vẫn còn đó, nhưng sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam vẫn còn đủ sức lôi kéo thêm các hãng xe giá rẻ khác nhảy vào. Dẫn chứng là ngay tại triển lãm AutoExpo 2007 đã có đến 3 hãng xe giá rẻ đến từ Trung Quốc là Zotye, ZXAuto và Brilliance đưa sản phẩm mẫu vào thăm dò thị trường.

Trong khuôn khổ sự kiện AutoExpo 2007, PGS.TS Phan Đăng Tuất – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Chính sách công nghiệp (Bộ Công Thương), đã bày tỏ quan điểm rằng tương lai của xe con giá rẻ tại Việt Nam là khá mờ mịt. Với xe nước ngoài đã khó, với xe giá rẻ trong nước thì càng trở thành chuyện không tưởng.

Sự thật được nhiều chuyên gia trong ngành công nghiệp ôtô chia sẻ là các doanh nghiệp Việt Nam không đủ sức để sản xuất các loại xe con (xe du lịch, SUV…) vì đến các liên doanh tên tuổi hiện nay cũng mới chỉ dừng lại được ở mức lắp ráp. Một thực tế khác nữa là hầu hết khách mua xe con đều sử dụng vào mục đích chưng diện hoặc làm ăn trong khi để làm điều đó, họ không thể “liều” chọn một chiếc xe chất lượng kém. Và câu trả lời chính là việc xe con giá rẻ không còn gây chú ý đến người tiêu dùng nữa.

• Chiêu Quân