Cú hích đưa chính quyền số đến gần dân ở xã miền núi Kỳ Văn
(PLVN) - Từ một xã miền núi còn nhiều rào cản về hạ tầng và nhận thức công nghệ, Kỳ Văn (tỉnh Hà Tĩnh) đang tạo nên chuyển biến rõ nét trong xây dựng chính quyền số bằng cách làm nhất quán, hiệu quả đưa cán bộ về tận thôn, “cầm tay chỉ việc” cho người dân. Mô hình “Ngày thứ Bảy về thôn” không chỉ giải quyết thủ tục hành chính tại chỗ mà còn mở ra một hướng đi thực chất trong chuyển đổi số ở cơ sở nơi từng được xem là “điểm nghẽn” của quá trình này.
Gỡ “nút thắt” chuyển đổi số từ cơ sở
Chuyển đổi số không còn là câu chuyện của riêng đô thị hay những nơi có điều kiện thuận lợi. Nhưng thực tế cho thấy, tại các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc tiếp cận công nghệ vẫn là một “bài toán khó” khi phần lớn người dân chưa quen với các nền tảng số, thậm chí còn tâm lý e ngại, lúng túng khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến.
Nhận diện rõ “điểm nghẽn” này, cấp ủy, chính quyền xã Kỳ Văn đã lựa chọn một hướng đi trực diện. Không chờ người dân tìm đến chính quyền số, mà chủ động mang chính quyền số đến tận người dân. Từ đó, mô hình “Ngày thứ Bảy về thôn” ra đời một cách làm vừa mang tính cải cách hành chính, vừa là giải pháp chuyển đổi số phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.
Cùng với đó, 20/20 thôn trên địa bàn đều thành lập tổ chuyển đổi số cộng đồng, trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, cài đặt và sử dụng các ứng dụng số thiết yếu. Điểm đáng chú ý là mô hình không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, mà đi thẳng vào hành động cụ thể, hướng dẫn người dân thao tác trên điện thoại, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu kết quả, sử dụng định danh điện tử… Một cách tiếp cận thực tế, thẳng thắn và hiệu quả.
Sau hơn 5 tháng triển khai, mô hình “Ngày thứ Bảy về thôn” đã chứng minh tính đúng đắn của hướng đi này. Không còn những buổi tuyên truyền khô cứng, cán bộ xã trực tiếp xuống thôn, đến từng điểm sinh hoạt cộng đồng, thậm chí đến từng hộ dân để hướng dẫn.
Ông Nguyễn Ngọc Hoạch - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Kỳ Văn chia sẻ: “Ngay từ đầu, cũng có ý kiến hoài nghi, cho rằng đây chỉ là mô hình mang tính phong trào. Nhưng thực tế triển khai đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, người dân hưởng ứng tích cực, nhiều thôn còn chủ động đề xuất để được đoàn về hoặc tổ chức thêm”. “Không chỉ cán bộ chuyên môn, trong các buổi “Ngày thứ Bảy về thôn” còn có sự tham gia của lãnh đạo cấp ủy, chính quyền để trực tiếp giải đáp các vướng mắc của người dân ngay tại cơ sở. Từ thủ tục đất đai, hộ tịch đến các vấn đề pháp luật, tất cả được tháo gỡ ngay tại chỗ, hạn chế tối đa việc người dân phải đi lại nhiều lần” - ông Hoạch chia sẻ thêm.
Xây dựng chính quyền số “xóa dần” khoảng cách địa lý của người dân miền núi
Ông Nguyễn Văn Mến (SN 1974) ở thôn Văn Lạc, xã Kỳ Văn hài lòng khi đến làm thủ tục hành chính tại xã. “Nay tôi đến Trung tâm phục vụ hành chính công xã để thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cán bộ, nhân viên ở xã đã hỗ trợ tôi làm hồ sơ rất nhanh, các bước nhập số liệu trên máy tính làm thuần thục vì trước đó được cán bộ xã về tận thôn hướng dẫn sử dụng ứng dụng” - ông Mến nói.
Còn chị Nguyễn Thị Quế ở thôn Đông Xuân, xã Kỳ Văn cho biết: “Thực tình người dân vùng núi như chúng tôi quen với nương rẫy, chứ tiếp cận với máy móc công nghệ ít. Dù vợ chồng đều dùng điện thoại thông minh nhưng chỉ dùng gọi điện với con cái ở xa. Còn ứng dụng để giải quyết thủ tục hành chính thì tôi mới biết sử dụng sau khi cán bộ xã về hướng dẫn. Giờ đây nhiều thủ tục hành chính đơn giản được xử lý trên môi trường điện tử không phải đi xa hàng chục km ra xã nữa”.
Ông Lê Đình Nhất - Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Văn cho biết: “Cách làm “cầm tay chỉ việc” giúp người dân quen dần với dịch vụ công trực tuyến. Họ nhìn thấy rõ lợi ích, từ khai sinh, hộ tịch, bảo hiểm y tế đến đất đai, tất cả đều có thể thực hiện nhanh, đúng hồ sơ và trả kết quả sớm. Xã cũng đã và đang tập huấn chuyên sâu cho cán bộ, đảng viên và tổ chuyển đổi số cộng đồng để giữ đà lan tỏa”.
Ông Nhất cho biết thêm: "Tại các buổi làm việc, ngoài hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến, cán bộ còn phổ biến các quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến đời sống… Các nội dung được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, sát nhu cầu thực tế. Thực tế cho thấy, chỉ riêng một buổi làm việc tại thôn Bắc Xuân đã có 73 người tham gia, với 34 ý kiến được phản ánh trực tiếp. Tại thôn Đông Xuân, con số này là 106 người với 39 ý kiến. Tất cả đều được giải đáp ngay tại chỗ, nhiều phát sinh khúc mắc tại cơ sở được xử lý vì vậy vấn đề thư từ, khiếu kiện cũng dần ít đi".
Theo lãnh đạo xã Kỳ Văn, khó khăn lớn nhất của các địa phương miền núi khi thực hiện chuyển đổi số, đó là hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, mặt bằng dân trí và điều kiện kinh tế của người dân còn nhiều hạn chế. Nhiều hộ dân chưa đủ điều kiện để mua sắm các thiết bị thông minh, hoặc do thói quen sinh hoạt nên chưa quen với việc ứng dụng công nghệ số vào cuộc sống hàng ngày. Đặc biệt tại xã Kỳ Văn còn nhiều cụm dân cư tại một số thôn chất lượng mạng di động 4G chưa đảm bảo, xã cũng đã có công văn báo cáo gửi Sở khoa học và Công nghệ tỉnh Hà Tĩnh chỉ đạo khắc phục.